Ուրբաթ, 29 Հունվարի 2016 14:03
Դավիթ Ստեփանյան

Հայկական գինիների քանակը կավելանա միայն որակի շնորհիվ

Հայկական գինիների քանակը կավելանա միայն որակի շնորհիվ

ԱրմԻնֆո. Հայ գինեգործների միության նախագահ Ավագ Հարությունյանը ԱրմԻնֆո լրատվական գործակալության հետ հարցազրույցում պատմում է այն դժվարությունների մասին, որոնց բախվել է ոլորտը ռուսական ռուբլու արժեզրկման հետևանքով: Ինչպես նաև նշվում են ճգնաժամից դուրս գալու ուղիները և կանխատեսվում Հայաստանի գինեգործության հեռանկարները:

 

Օղու և լիկյորային գինիների ռուսաստանյան շուկայում հայ արտադրողների մասնաբաժինը 2015 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր, գործնականում, զրոյացել է: Հայաստանունմ արտադրվող ալկոհոլային խմիչքների մինչև 93%-ն արտահանվում է ԵԱՏՄ երկրներ: Այդ ծավալի 92-93%-ն ընկնում է Ռուսաստանին: Իր հերթին, արտահանումային այդ ցուցանիշների 91-92%-ը կազմում է կոնյակը, 4-5%-ը՝ գինին: Թվերով դա կազմում է միլիոնից մի փոքր ավելի շիշ գինի և մինչև 35 մլն.շիշ կոնյակ: Արտահանման 90 %-ը կազմում են երեք-, չորս- և հինգ-աստղանի կոնյակները, իսկ մնացածը կազմում են թանկարժեք կոնյակները: Նույն կերպ է բաշխվում նաև հայկական գինիների արտահանումը: Արտահանման մինչև 90%-ը կազմում են մինչև 4 դոլար գնով գինիները, իսկ մնացած գինիների արժեքը հասնում է 7-8 դոլարի՝ մեկ շշի դիմաց: Գինիների 1.5%-ն արտահանվում է Չինաստան, մինչև 1%-ը՝ Արևմտյան և Արևելյան Եվրոպայի երկրներ և ԵԱՏՄ երկրներ, ԱՄՆ:

 

Հայկական գինիների արտահանման Ձեր կողմից նկարագրված պատկերը, հատկապես դեպի ԵԱՏՄ երկրներ, բավականին, այսպես ասած, համեստ տեսք ունի: Ի՞նչն է արտադրողին խանգարում ավելացնել արտահանումը, հաշվի առնելով, որ այդ նույն մոլդավական և վրացական գինիները ռուսաստանյան շուկա են ընկնում ավելի դժվարությամբ, քան հայկական գինիները:

 

Հիմնական պատճառը նրանում է, որ Հայաստանը չի ընկալվում որպես գինի արտադրող երկիր, ունենալով բացառապես «կոնյակային» երկրի իմիջ: Եվ իրոք, Հայաստանում աճեցված խաղողի միայն 5%-ն է ուղղվում գինիների արտադրությանը, մնացած 95%-ն ընկնում կոնյակին: Հետևաբար, նույնիսկ արտադրելով ավելի որակյալ գինիներ, ինչը, ցավոք, չարեցինք, մենք չէինք կարող մեծացնել մեր ներկայությունը ռուսաստանյան շուկայում: Հայկական գինիները, պարզապես, չունեն պահանջարկ: Երկրորդ պատճառը հայկական գինիների ցածր որակն է: Այնուամենայնիվ, 2008 թվականի ճգնաժամը որոշակիորեն բարձրացրեց հայկական գինիների որակը և դիվերսիֆիկացրեց ոլորտը, կոնյակ արտադրողներին ստիպելով ավելի մեծ ուշադրություն դարձնեն գինիների արտադրությանը: Այդ ժամանակներից Հայաստանի գինեգործության ոլորտում սկսեցին ավելի մեծ ներդրումներ կատարել, հայտնվեցին նոր դերակատարներ, որոնք նոր ձեռնարկություններ ստեղծեցին, գործնականում՝զրոյից: Սակայն, գինեգործության ոլորտի վրա, այնուամենայնիվ, դեռ պահպանվում են անցյալի հետքերը:

 

Ի՞նչ ծավալի ներդրումների մասին է խոսքը:

 

Վերջին 5 տարիներին դրանք կազմել են 50-60 մլն.դոլար: Ասեմ, որ դա բավականին լուրջ գումար է: Այդ գումարից 35-40 մլն.դոլարը կազմել են ներքին ներդրումները: Շարունակենք:Մինչև 2006 թվականը Մոլդովան ամեն տարի Ռուսաստան էր արտահանում 270 մլն շիշ գինի, Վրաստանը՝ 55 մլն շիշ, իսկ Հայաստանը՝ընդամենը 0.5 մլն շիշ: Հետևաբար, մենք պարզապես, հնարավորություն չունենք հավակնելու մոլդովական կամ վրացական արտադրողների նիշաներին ռուսական շուկայում, որի տարեկան ծավալը կազմում է մոտավորապես 1,2 մլրդ.շիշ: Եվս մեկ պատճառ – դա հայկական գինիների բարձր ինքնարժեքն է, ի տարբերություն վրացական և մոլդավական գինիների, ինչը պայմանավորված է օբյեկտիվ պատճառներով - էներգակիրների բարձր գին, աշխատուժի ավելի բարձր գին, հաղորդակցությունների պրոբլեմ և այլն: Ընդ որում ռուսաստանյան շուկայի այդ նույն ցածր գնային հատվածում մրցակցում են Արգենտինայի, Չիլիի, Իտալիայի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի արտադրողները: Վերջինները, կարելի է ասել, սպասում էին ռուսաստանյան շուկայից մոլդավացիների և վրացիների դուրս գալուն, անհապաղ զբաղեցնելով շուկայի ազատ նիշան: Հետևաբար, ռուսաստանյան շուկայում մեր ներկայության ավելացմանը խանգարող պատճառների պակաս չունենք: Բայց նույնիսկ մրցակցության բացակայության պայմաններում, ամենաակտիվ և ճիշտ աշխատելու դեպքում, մենք կարող էինք մեր ներկայությունն ավելացնել ընդամենը մինչև 2.5-3 մլն.շիշ:

 

Այսինքն, Ձեր խոսքերից հետևում է, որ հայկական գինիների իրացման հետ կապված պրոբլեմներ, գործնականում, չկան...

 

Դեռ 2-3 տարի առաջ դրանք, իրոք, չկային: Հայաստանում տարեկան արտադրվում էր մոտ 5 մլն.շիշ գինի, 4 մլն.շիշն իրացվում էր տեղում, 1 մլն.շիշն՝ արտահանվում: Անհրաժեշտության դեպքում կարող էինք տարեկան արտադրությունն ավելացնել ևս 1 մլն. շշով: Պրոբլեմներն սկսվեցին 2 տարի առաջ, երբ սկսեց ընկնել ռուսական ռուբլին: Դրանից հետո ռուբլին կրկնակի արժեզրկվեց, իսկ ապրանքները ռուսաստանյան շուկայում թանկացան մոտ 10-15%: Նման պայմաններում հայկական գինիների արտահանումը դեպի Ռուսաստան, գործնականում, կորցրեց իմաստը, քանի որ ստիպված էինք գինին վաճառել մի գնով, որը նույնիսկ չէր ծածկում ինքնարժեքը: Այսօր ռուսաստանցիները փորձում են արտասահմանյան ապրանքների ներմուծումը դիվերսիֆիկացնել ներմուծման փոխարինմամբ: Արդյունքում, շուկան արդեն հեղեղվել է Ռուսաստանի հարավային շրջաններում արտադրված և մեկ շշի դիմաց 1 դոլարից էլ ցածր ինքնարժեք ունեցող գինիներով, ինչը թույլ է տալիս դրանց վրա սահմանել 100-200 ռուբլի մանրածախ գներ: Արդյունքում, այսօր մենք ռուսաստանյան շուկային առաջարկելու բան չունենք, բացի միջին և բարձր գներով գինիներից: Սակայն, 600-800 ռուբլի գնային հատվածում Ռուսաստանում վաճառվում են այդ նույն ֆրանսիական գինիները, որոնց հետ մրցակցել մենք, իհարկե, ի վիճակի չենք: Մնում է, այսպես կոչված, միջին՝ 400-600 ռուբլի գնային շեմը՝ հիմնական արտադրողների համար, և, իհարկե, 1000 ռուբլուց բարձր պրեմիում հատվածը՝ 5-10 խիստ սահմանափակ արտադրողների համար, ինչը մեծ և նպատակաուղղված աշխատանք է պահանջում:

 

Իսկ Հայաստանի անդամակցումը ԵԱՏՄ-ին ոչ մի կերպ չփոխե՞ց իրավիճակը:    

 

Ոլորտին դա առանձնապես ոչինի չտվեց, քանի որ մեր մաքսային ծախսերը լավագույն դեպքում իջան 10%, ինչը, վերը նկարագրված թվերի պայմաններում, առանձնապես քաշ չուներ: Ընդհանրապես, Հայաստանի անդամակցումը ԵԱՏՄ-ին ես գնահատում եմ որպես քաղաքական, այլ ոչ թե տնտեսական քայլ, հաշվի առնելով, որ ԵԱՏՄ հսկայական շուկան կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել միայն էժան ապրանքներ արտադրողներին:

 

Հայկական դրամի նկատելի արժեզրկումն արդյո՞ք ի վիճակի չէ խթանել հայկական գինիների և կոնյակի արտահանումը:

 

Ի վիճակի է, բայց այն տնտեսության դեպքում, երբ տեղական արտադրության տեսակարար կշիռը գերակշռող է: Ցավոք, շշերը, խցանները, զտիչները և այլ հարակից նյութերը ներմուծում ենք արտերկրից, իսկ էներգակիրները գնալով ավելի են թանկանում: Այս պարագայում ձեր նկարագրած դասական սխեման չի կարող արդյունավետ աշխատել:

 

Լավ, իսկ որտե՞ղ է ելքը,  արտահանման դիվերսիֆիկացման մե՞ջ: Չէ՞ որ այդ մեկ միլիոն շիշ գինին պետք է որևէ տեղ իրացվի:

 

Ցանկացած ճգնաժամ ունենում է նաև դրական կողմեր, դաշտը բյուրեղացնելով թույլ  դերակատարներից: Ցանկացած տնտեսական ֆորս-մաժորային իրավիճակ ցույց է տալիս, թե որ ուղղությամբ պետք է ընթանա արտադրողը կամ արտահանողը: Մեր պարագայում մենք, իրոք, պետք է դիվերսիֆիկացնենք մատակարարումները դեպի այլ շուկաներ: Չէ որ լավ կյանքից չէ, որ հայկական գինինները շարունակվում են վաճառվել ռուսաստանյան շուկայում: Ռուսաստանցիները մեր հանդեպ մշտապես ունենում են պարտքեր, և դուրս գալն այդ շուկայից մեզ կզրկի ինչպես այդ գումարների ստացումից, այնպես էլ շուկայում զբաղեցրած դիրքից: Այսօր, աշխատելով 30-40% մինուսով, մեր արտադրողները հույս ունեն, որ ճգնաժամն, այնուամենայնիվ, հավերժ չի լինելու, իսկ նավթի մեկ բարելի գինը չի իջնի մինչև 10 դոլար: Նման ճգնաժամերը ցիկլիկ են և տեղի են ունենում ամեն 30-40 տարին, որից հետո նավթի գները ֆիքսվում են: Հետևաբար, հարցը բոլորովին էլ ռուբլու փոխարժեքի մեջ չէ, այդ կայունության մեջ է: Նույնիսկ 1 դոլարի դիմաց 100 ռուբլու պայմաններում մենք կփորձենք գնահատել ստեղծված իրավիճակը և որոշել մեր հետագա քայլերը: Բայց ռուբլու փոխարժեքի անվերջ անկման պայմաններում տարիներով կարգավորված ենթակառուցվածքների ապագայի հարցում կողմնորոշվելը բավականին բարդ է: Իմ կարծիքով, մենք պետք է աստիճանաբար դիվերսիֆիկացնենք մյուս ուղղություններով արտահանումը, պահպանելով նաև նվազագույն ներկայությունը ռուսաստանյան շուկայում: Սխալ կլիներ վերջնականապես այրել Ռուսաստանի հետ բոլոր կամուրջները:

 

Դիվերսիֆիկացման ո՞ր ուղիներն են Ձեզ համար ավելի հեռանկարային:

 

Արտերկրում ապրում են մոտ 3 մլն.մեր հայրենակիցների ընտանիքներ, էլ չեմ խոսում բարեկամների և մյուս մտերիմների մասին: Այդ 3 մլն.ընտանիքներն օրական 1 շիշ հայկական գինի չեն խմում՝ որակի նկատմամբ արդարացված անվստահության պատճառով: Այսինքն, մենք վերադառնում ենք նրան, որ պրոբլեմը մեր մեջ է, գինի արտադրողների, այլ ոչ թե սպառողների մեջ: Հետևաբար, մենք պարզապես պարտավոր ենք կտրուկ բարձրացնել հայկական գինիների որակը, ինչն էլ արվում է: Մենք պետք է աշխատենք նաև մեր սփյուռքի հետ, որպեսզի ապացուցենք, որ հայկական գինիներն արդեն այն որակի չեն, ինչը կար, օրինակ, 5 տարի առաջ: Եվ եթե մեզ հաջողվի դա անել, ապա նշված 3 մլն.շիշ գինին գինեգործության ոլորտը կապահովի արմատապես նոր արդյունքներով: Բավականաչափ օգտակար գործիքներ, մեթոդներ ու կապեր կան: Անհարեժեշտ է ապահովել նաև Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ակտիվ աշխատանքն Արևմտյան և Արևելյան Եվրոպայի երկրների ավանդական շուկաներում: Հայկական գինիների օրերի անցկացումը, դրանց արտադրության բազմադարյան ավանդույթների բացահայտումը և նման քայլերն այսօր անհրաժեշտություն են: Եվ դա էլ է մեզնից կախված, իսկ մենք այդ ուղղությամբ ոչինչ չենք անում: Եվս մեկ հեռանկարային ուղղություն կարելի է համարել Չինաստանի, Հնդկաստանի, Բրազիլիայի և Մեքսիկայի նոր և դինամիկ զարգացող շուկաների հետ աշխատելը:

 

Նկարագրեք այդ շուկաներում հաջող մեկնարկ ապահովելու դրական և բացասական նախադրյալները:

 

Դրական կողմն այն է, որ այդ շուկաները մեր մասին ոչինչ չգիտեն, և մենք կարող ենք սկսել այնտեղ աշխատել մաքուր էջից: Իսկ վատն այն է, որ ուղեկցող ողջ ենթակառուցվածքը պետք է ստեղծվի զրոյից: Այսինքն, ամեն ինչ, կրկին, մեզնից է կախված:

 

Այսինքն, Դուք գտնում եք, որ միայն հայկական գինիների որա՞կը կարող ապահովել քանակ:

 

Միանգամայն ճիշտ է: Դրան էլ պետք է ավելանա մեր կառավարության աշխատանքն այդ ուղղությամբ:

 

Իսկ ինչպիսի՞ն են հայկական կոնյակի արտադրության հեռանկարները:

 

Դրանք այնքան էլ պայծառ չեն: Կոնյակը կարող է հայտնվել ավելի վատ իրավիճակում, քանի գինին է, հաշվի առնելով, որ 130 տարի առաջ Հայաստանը կոնյակ արտադրողների շարքում հայտնվեց բացառապես ցարական Ռուսաստանի որոշ հպատակների հավակնությունների շնորհիվ: Իր հերթին, մեզ մոտ արտադրվող խմիչքը մենք կոնյակ կոչելու իրավական իրավունքներ չունենք, պարզապես, Խորհրդային Միության կառավարությունը 70 տարի թքած ուներ միջազգային իրավունքի վրա: Իհարկե, մենք դա կարող ենք շարունակել ԵԱՏՄ շուկայում, բայց ոչ այն պայմաններում, որ կոնյակն աստիճանաբար կորցնում է իր գրավչությունը մեզ համար, իսկ այդ նույն «երեքաստղանոցի» գինն արդեն աստիճանաբար մոտենում է ինքնարժեքին: DCFTA կողմից Հայաստանին տրամադրվել է 10 տարի՝ կոնյակ բառից հրաժարվելու համար: Հետևաբար, վաղ թե ուշ, բայց կոնյակից մակարդակով ավելի ցածր բրենդիին անցնելն անխուսափելի կլինի, քանի որ մենք խաղում ենք մի խաղ, որի կանոնները թելադրում են ուրիշները: Բայց առաջիկա 10-15 տարիներին այդ անցումը գործնականում կլինի աննկատ: Հետևաբար, ոլորտի ապագան ես տեսնում եմ գինիների և մրգային օղիների արտադրության ավելացման մեջ, որոնք Հայաստանի համար հանդիսանում են տեղական պրոդուկտներ:

 

Իսկ ի՞նչ կասեիք ոլորտի դրական միտումների մասին:

 

Առաջին հերթին, ես դա տեսնում եմ հայկական գինիների որակի բարձրացման մեջ: Շուկա են դուրս գալիս նոր, բավականին լուրջ արտադրողներ: Վերջապես, մենք փորձում ենք դուրս գալ նոր շուկաներ: Կառավարությունն սկսել է 10%-ով սուբսիդավորել գինիների արտահանումը: Ի վերջո, չէ որ այդ ճգնաժամը երկնքից չի, որ մեր գլխին ընկավ: Մենք էինք այն պատրաստում երկար տարիներ, սկսած անցյալ դարի 50-ականներից, արտադրելով ցածր որակի գինիներ, որոնք կարելի էր իրացնել բացառապես ռուսաստանյան շուկայում: Գինու կամ պորտվեյնի շշի արժեքի մեջ «ձախ» գումարները հասնում էին 10-100%-ի, իսկ «ստվերը» Հայկական ԽՍՀ բյուջեում հասնում էր 10%-ի: Անկախության ձեռքբերումից և ձեռնարկությունների մասնավորեցումից հետո հանկարծ պարզվեց, որ մեր արտադրանքը ոչ մեկին պետք չէ: Այսօր շուկայում ես ակնկալում եմ հարուստ, ոչ մեծ ընկերությունների դիրքերի պահպանումը և ավելի խոշոր ընկերությունների խոշորացումը: Արդեն ստեղծվել են բավականին խոշոր ընկերություններ՝ Armeniavine-ն, Karas-ը, TerrasdeArmenia-ն, հայտնվել են նաև նոր, ոչ մեծ ընկերություններ:

 

Այսինքն, գինեգործության ոլորտը, չնայած ճգնաժամին, ունի՞ բավականին լավ հեռանկարեր:

 

Անկասկած: Գտնում եմ, որ գինեգործությունն ունի մեծ և պայծառ ապագա, պարզապես, մենք պետք է հաղթահարենք այս անցումային փուլը: Հարկ է խոստովանել, որ այն շատ ձգձգվեց և ընթանում է արդեն մոտ 30 տարի. պատերազմ, տնտեսության փլուզում, ծանր տարիներ, ճգնաժամեր, ռուբլու փոխարժեքի անկում: Այս ամենն էապես երկարաձգեց անցումային փուլը: Բայց Հայաստանը դեռ չի դադարել լինել այն երկիրը, որտեղ Նոյը տնկեց խաղողի որթատունկը, ինչպես նաև չի կորցրել իր հրաշալի բնա-կլիմայական պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են խաղողի ընտիր տեսակների աճեցման համար: Կարծում եմ, որ այդ ամենը, ճգնաժամի տրամադրած հետևանքների և հնարավորությունների հետ միասին, ոլորտի համար անխուսափելիորեն կստեղծի զարգացման բոլոր անհրաժեշտ նախադրյալները:

 

Դավիթ Ստեփանյան

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
Apple Pay-Ը հասանելի է Արմսվիսբանկի հաճախորդների համարApple Pay-Ը հասանելի է Արմսվիսբանկի հաճախորդների համար
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը համալրել է ավանդային պրոդուկտները ֆիզիկական անձանց համարՎՏԲ-Հայաստան Բանկը համալրել է ավանդային պրոդուկտները ֆիզիկական անձանց համար
Թույլատրվել է Հայաստանի 4 ձեռնարկությունների կաթնամթերքի մատակարարումը ռուսական շուկաԹույլատրվել է Հայաստանի 4 ձեռնարկությունների կաթնամթերքի մատակարարումը ռուսական շուկա
Գյումրու տեխնոլոգիական կենտրոնում կբացվի ինկուբացիոն ծրագրերի իրականացման լաբորատորիաԳյումրու տեխնոլոգիական կենտրոնում կբացվի ինկուբացիոն ծրագրերի իրականացման լաբորատորիա
Էկոնոմիկայի նախարարը ճապոնական կողմին առաջարկել է ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտներումԷկոնոմիկայի նախարարը ճապոնական կողմին առաջարկել է ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտներում
Վասիլիս Մարագոսը հավաստիացրել է. կներդրվեն բոլոր ջանքերը ԵՄ-ի կողմից Հայկական ԱԷԿ-ին հետագա աջակցության համարՎասիլիս Մարագոսը հավաստիացրել է. կներդրվեն բոլոր ջանքերը ԵՄ-ի կողմից Հայկական ԱԷԿ-ին հետագա աջակցության համար
Հայաստանը կուսումնասիրի Լիտվայի փորձը էներգետիկայի ոլորտումՀայաստանը կուսումնասիրի Լիտվայի փորձը էներգետիկայի ոլորտում
Հայաստանի բանկերի շահույթը 2024թ. 1-ին եռամսյակում ավելացել է տարեկան 18,8%-ով՝ վարկային պորտֆելի համանման աճի հաշվինՀայաստանի բանկերի շահույթը 2024թ. 1-ին եռամսյակում ավելացել է տարեկան 18,8%-ով՝ վարկային պորտֆելի համանման աճի հաշվին
Բնության հանդեպ հոգատարությունը սկսել ենք մեզնից․ Team Telecom ArmeniaԲնության հանդեպ հոգատարությունը սկսել ենք մեզնից․ Team Telecom Armenia
ՀՀ ֆինանսների նախարարության պատվիրակությունը մի շարք կարևոր հանդիպումներ է անցկացրել ՎաշինգտոնումՀՀ ֆինանսների նախարարության պատվիրակությունը մի շարք կարևոր հանդիպումներ է անցկացրել Վաշինգտոնում
Հայաստանում կներդրվի բյուջետային ծրագրերի արդյունավետության գնահատման կանոնավոր գործընթաց. օրենքի նախագիծՀայաստանում կներդրվի բյուջետային ծրագրերի արդյունավետության գնահատման կանոնավոր գործընթաց. օրենքի նախագիծ
Գոհար Բարսեղյան. եվրասիական ինտեգրման նշանակալի ձեռքբերումներից մեկը ԵԱՏՄ-ում կոոպերացիոն նախագծերի ֆինանսական աջակցության մեխանիզմն էԳոհար Բարսեղյան. եվրասիական ինտեգրման նշանակալի ձեռքբերումներից մեկը ԵԱՏՄ-ում կոոպերացիոն նախագծերի ֆինանսական աջակցության մեխանիզմն է
Մինչև 10% քեշբեք GetTransfer-ից՝ IDBank-ի քարտերովՄինչև 10% քեշբեք GetTransfer-ից՝ IDBank-ի քարտերով
ՀԱՀ-ը հետաքրքրված է Հայաստանի հետ համագործակցության զարգացմամբ ադամանդագործության եւ ոսկեգործության ոլորտումՀԱՀ-ը հետաքրքրված է Հայաստանի հետ համագործակցության զարգացմամբ ադամանդագործության եւ ոսկեգործության ոլորտում
Հայաստանն ու ԱՄԷ-ն քննարկել են փոխադարձ առևտրի ծավալների ավելացման հնարավորություններըՀայաստանն ու ԱՄԷ-ն քննարկել են փոխադարձ առևտրի ծավալների ավելացման հնարավորությունները
Երևանը փորձում է անգլոսաքսոնական շեֆերին ցույց տալ Իրանի հետ տնտեսական համագործակցությունն էապես կրճատելու իր պատրաստակամությունը. ՔաղաքագետԵրևանը փորձում է անգլոսաքսոնական շեֆերին ցույց տալ Իրանի հետ տնտեսական համագործակցությունն էապես կրճատելու իր պատրաստակամությունը. Քաղաքագետ
KfW-ն պատրաստ է աջակցել Հայաստանի կառավարությանը նոր նախագծերի իրականացման գործումKfW-ն պատրաստ է աջակցել Հայաստանի կառավարությանը նոր նախագծերի իրականացման գործում
Ռուստամ Բադասյան. հարկ վճարելը քաղաքացու մի գրպանից մյուսը գումարի տեղափոխությունն է՝ դրանից բխող բազմաթիվ դրական ազդեցություններովՌուստամ Բադասյան. հարկ վճարելը քաղաքացու մի գրպանից մյուսը գումարի տեղափոխությունն է՝ դրանից բխող բազմաթիվ դրական ազդեցություններով
Հայաստամում քննարկվել են գերմանական Fichtner էներգետիկ ընկերության հետ համագործակցության հնարավորություններըՀայաստամում քննարկվել են գերմանական Fichtner էներգետիկ ընկերության հետ համագործակցության հնարավորությունները
Պատգամավոր. Հայաստանը և ՉԺՀ-ը կարող են շատ ավելի մեծ արդյունքի հասնել տնտեսական համագործակցության և քաղաքական երկխոսության ոլորտումՊատգամավոր. Հայաստանը և ՉԺՀ-ը կարող են շատ ավելի մեծ արդյունքի հասնել տնտեսական համագործակցության և քաղաքական երկխոսության ոլորտում
Հայաստանում կարևորում են ամերիկյան կապիտալի մասնակցությունը հանքարդյունաբերության ճյուղումՀայաստանում կարևորում են ամերիկյան կապիտալի մասնակցությունը հանքարդյունաբերության ճյուղում
"Նաիրի Ինշուրանս" ապահովագրական ընկերությունը հանդես է եկել "ԷՖԵՍ" ԱԸ անհիմն ինքնագովազդի դեմ
Փորձագետ. Երբ վստահություն չկա մասնավոր և պետական հատվածների միջև, ցավոք, ճիշտ լուծումների մասին խոսելու հարկ էլ չկաՓորձագետ. Երբ վստահություն չկա մասնավոր և պետական հատվածների միջև, ցավոք, ճիշտ լուծումների մասին խոսելու հարկ էլ չկա
Հայաստանում ներդրվում են գազավորված և չգազավորված ջրերի դրոշմավորման նոր կանոններՀայաստանում ներդրվում են գազավորված և չգազավորված ջրերի դրոշմավորման նոր կանոններ
Արսեն Բազիկյան. Հայաստանի գյուղատնտեսությունը փոխակերպվում է ագրոբիզնեսիԱրսեն Բազիկյան. Հայաստանի գյուղատնտեսությունը փոխակերպվում է ագրոբիզնեսի
Եվրոպական հանձնաժողովը Հայաստանին 33 մլն եվրո կհատկացնի բռնի տեղահանված արցախցիների խնդիրների լուծման համարԵվրոպական հանձնաժողովը Հայաստանին 33 մլն եվրո կհատկացնի բռնի տեղահանված արցախցիների խնդիրների լուծման համար
Շուտով e-CMR-ը հասանելի կդառնա հայ վարորդների համար՝ միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնելիսՇուտով e-CMR-ը հասանելի կդառնա հայ վարորդների համար՝ միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնելիս
Հայաստանի իշխանությունները փոփոխություններ են կատարում Կապսի ջրամբարի կառուցման նախագծի ֆինանսավորման մեջՀայաստանի իշխանությունները փոփոխություններ են կատարում Կապսի ջրամբարի կառուցման նախագծի ֆինանսավորման մեջ
Երևանն ու Էր Ռիադը պատրաստակամություն են հայտնել մշակել տնտեսական հարաբերությունների զարգացման Երևանն ու Էր Ռիադը պատրաստակամություն են հայտնել մշակել տնտեսական հարաբերությունների զարգացման "ճանապարհային քարտեզ"
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը հանդես է եկել որպես ARMMONO փառատոնի գլխավոր գործընկերՎՏԲ-Հայաստան Բանկը հանդես է եկել որպես ARMMONO փառատոնի գլխավոր գործընկեր
Փոխվարչապետն ու Փոխվարչապետն ու "Վեոլիա" ընկերության փոխնախագահը քննարկել են Հայաստանի սպառողների ջրամատակարարման հետ կապված խնդիրները
Ատոմ Մարգարյան. Անհրաժեշտ է պատասխանատվության ինստիտուտի ինստիտուցիոնալացումԱտոմ Մարգարյան. Անհրաժեշտ է պատասխանատվության ինստիտուտի ինստիտուցիոնալացում
ՊԵԿ-ը կանխել է մաքսային հսկողությունից թաքցված դեղորայքի ներկրման հերթական փորձըՊԵԿ-ը կանխել է մաքսային հսկողությունից թաքցված դեղորայքի ներկրման հերթական փորձը
ԵՏՀ Կոլեգիան որոշում է կայացրել թանկարժեք մետաղների առանձին կատեգորիաների ներմուծումն ու արտահանումն ազատականացնելու մասինԵՏՀ Կոլեգիան որոշում է կայացրել թանկարժեք մետաղների առանձին կատեգորիաների ներմուծումն ու արտահանումն ազատականացնելու մասին
Երկրաշարժերն ու երաշտը կարող են էական ազդեցություն ունենալ Հայաստանի պարտքային կայունության վրա. ԿԶԵՀ վերլուծաբաններԵրկրաշարժերն ու երաշտը կարող են էական ազդեցություն ունենալ Հայաստանի պարտքային կայունության վրա. ԿԶԵՀ վերլուծաբաններ
Կոնվերս Բանկը երկու արժույթով պարտատոմսեր է տեղաբաշխումԿոնվերս Բանկը երկու արժույթով պարտատոմսեր է տեղաբաշխում
ԱՄՆ ՄԶԳ-ը պատմել է, թե որքան միջոցներ կուղղղվեն Հայաստանին աջակցությանը՝ Բրյուսելում ՀՀ-ԵՄ-ԱՄՆ բարձր մակարդակի հանդիպման արդյունքումԱՄՆ ՄԶԳ-ը պատմել է, թե որքան միջոցներ կուղղղվեն Հայաստանին աջակցությանը՝ Բրյուսելում ՀՀ-ԵՄ-ԱՄՆ բարձր մակարդակի հանդիպման արդյունքում
Հայաստանում հիմնադրվել է արևային ջրատաքացուցիչների արտադրությունՀայաստանում հիմնադրվել է արևային ջրատաքացուցիչների արտադրություն
Դեսպան. Հաղորդակցությունների ոլորտում փոխգործակցությունը հայ-իրանական համագործակցության առանցքային ուղղություններից մեկն էԴեսպան. Հաղորդակցությունների ոլորտում փոխգործակցությունը հայ-իրանական համագործակցության առանցքային ուղղություններից մեկն է
Նախաքննությունն ընկերությանը հարկադրել է պետբյուջե վճարել 850 մլն դրամի թաքցված հարկերՆախաքննությունն ընկերությանը հարկադրել է պետբյուջե վճարել 850 մլն դրամի թաքցված հարկեր
ԿԶԵՀ վերլուծաբանները գնահատել են տարերային աղետների հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի, Ղրղզստանի և Տաջիկստանի պարտքային կայունության վրաԿԶԵՀ վերլուծաբանները գնահատել են տարերային աղետների հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի, Ղրղզստանի և Տաջիկստանի պարտքային կայունության վրա
Նախարար. Հայաստանի ՌԱՀ պատվերները մինչեւ տարեվերջ կհասնեն 191 մլրդ դրամիՆախարար. Հայաստանի ՌԱՀ պատվերները մինչեւ տարեվերջ կհասնեն 191 մլրդ դրամի
Հայաստանը դիտարկում է Սիլիկոնյան հովտում տեխնոլոգիական կցորդի գրասենյակ բացելու հնարավորությունըՀայաստանը դիտարկում է Սիլիկոնյան հովտում տեխնոլոգիական կցորդի գրասենյակ բացելու հնարավորությունը
Հայաստանը խաղողագործության և գինեգործության բնագավառի խնդիրներն ու ձեռքբերումները ներկայացրել է OIV-ի շրջանակներումՀայաստանը խաղողագործության և գինեգործության բնագավառի խնդիրներն ու ձեռքբերումները ներկայացրել է OIV-ի շրջանակներում
ԷՖԵՍ ապահովագրական ընկերությունը 2024թ. մայիսի 29ին կամփոփի իր գործունեության 9 ամիսըԷՖԵՍ ապահովագրական ընկերությունը 2024թ. մայիսի 29ին կամփոփի իր գործունեության 9 ամիսը
Աստանան Երևանին առաջարկել է մի շարք համատեղ ներդրումային նախագծեր իրականացնելԱստանան Երևանին առաջարկել է մի շարք համատեղ ներդրումային նախագծեր իրականացնել
Հայաստանի և Ղազախստանի միջև առկա է դեռևս չիրացված տնտեսական ներուժ. ՓաշինյանՀայաստանի և Ղազախստանի միջև առկա է դեռևս չիրացված տնտեսական ներուժ. Փաշինյան
Հայաստանն ու ԵՄ-ը քննարկել են առևտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըՀայաստանն ու ԵՄ-ը քննարկել են առևտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները
Transavia ավիաընկերությունը գործարկել է Լիոն-Երևան-Լիոն երթուղով չվերթերըTransavia ավիաընկերությունը գործարկել է Լիոն-Երևան-Լիոն երթուղով չվերթերը
Նիկոլ Փաշինյան. ԵԱՏՄ-ը և նրա տնտեսական սկզբունքները չպետք է փոխկապակցվեն քաղաքական հավակնությունների հետՆիկոլ Փաշինյան. ԵԱՏՄ-ը և նրա տնտեսական սկզբունքները չպետք է փոխկապակցվեն քաղաքական հավակնությունների հետ
Հայաստանն ու Ավստրալիան մտադիր են ամրապնդել համագործակցությունը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտումՀայաստանն ու Ավստրալիան մտադիր են ամրապնդել համագործակցությունը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում
ՀԲ. Հարավային Կովկասում Հայաստանն առաջատար է ՀՆԱ-ի կանխատեսվող աճովՀԲ. Հարավային Կովկասում Հայաստանն առաջատար է ՀՆԱ-ի կանխատեսվող աճով
Երևանում բացվել է Leasing EXPO 2024 մասնագիտացված ցուցահանդեսըԵրևանում բացվել է Leasing EXPO 2024 մասնագիտացված ցուցահանդեսը
Արարատբանկը մտադիր է 2024 թվականի արդյունքներով կրկնապատկել լիզինգային պորտֆելըԱրարատբանկը մտադիր է 2024 թվականի արդյունքներով կրկնապատկել լիզինգային պորտֆելը
Հայ ոսկերիչների համար կհեշտացնեն մուտքը ԵԱՏՄ շուկաներՀայ ոսկերիչների համար կհեշտացնեն մուտքը ԵԱՏՄ շուկաներ
Իրան-Հայաստան գազատարի առավել արդյունավետ օգտագործման համար ստեղծված Իրան-Հայաստան գազատարի առավել արդյունավետ օգտագործման համար ստեղծված "Էներգաիմպեքսը" կլուծարվի
Հայաստանի և Ղազախստանի ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ իրականացնող փոխադրողներին կազատեն ճանապարհային և բնապահպանական գանձումներից՝ փոխադարձ հիմունքովՀայաստանի և Ղազախստանի ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ իրականացնող փոխադրողներին կազատեն ճանապարհային և բնապահպանական գանձումներից՝ փոխադարձ հիմունքով
Էկոնոմիկայի նախարարությունն Էկոնոմիկայի նախարարությունն "Արմենալ" գործարանի հետ համատեղ մշակում է ձեռնարկության արտադրանքի իրացման շուկաների դիվերսիֆիկացման սխեմաներ
Հայտարարությունն այն մասին, թե ՏՏ մասնագետները զանգվածաբար հեռանում են Հայաստանից, իրականության հետ որևէ աղերս չունի. ՀՀ վարչապետՀայտարարությունն այն մասին, թե ՏՏ մասնագետները զանգվածաբար հեռանում են Հայաստանից, իրականության հետ որևէ աղերս չունի. ՀՀ վարչապետ
ՀԲ-ը բարելավել է 2024 թվականին Հայաստանի տնտեսության աճի կանխատեսումը՝  նախկին 4,7%-ից մինչեւ 5,5%ՀԲ-ը բարելավել է 2024 թվականին Հայաստանի տնտեսության աճի կանխատեսումը՝  նախկին 4,7%-ից մինչեւ 5,5%
Կարդալ ավելին


Արտ. փոխարժեքները
23.04.2024
RUB4.18-0.02
USD390.04-1.40
EUR415.63-1.21
GBP481.74-0.75
CAD284.60-0.69
JPY25.20-0.09
CNY53.82-0.22
CHF427.68-1.72