Հայաստանը չի հրաժարվում երկրի գյուղատնտեսության ոլորտը ԱԱՀ-ով հարկելու մտադրությունից

Արմինֆո.Հայաստանը չի հրաժարվում գյուղատնտեսական ոլորտի արտադրողների արտոնյալ հարկային ռեժիմը վերացնելու գաղափարից: Այս փուլում, ինչպես ԱրմԻնֆո-ին հայտնել է ՀՀ ֆինանսների փոխնախարար Դավիթ Անանյանը, գերատեսչությունը մտածում է գյուղատնտեսական արտադրությունում ԱԱՀ-ի չկիրառման պրակտիկայից հրաժարվելու հնարավոր մեխանիզմների մասին:

Ըստ փոխնախարարի, ներկայումս ֆինանսների նախարարությունը գտնվում է մոտեցումների պասիվ որոնման փուլում, ինչպես նաև հնարավոր գործիքներ է մշակում գյուղատնտեսության ոլորտը շրջանառության հարկումից ԱԱՀ-ի հարկային դաշտ տեղափոխելու համար: Քննարկումներն այդ ուղղությամբ շարունակվում են:

Գյուղատնտեսության մի շարք ոլորտների ներկայացուցիչներ անգամ «կողմ» են արտահայտվել արտոնյալ հարկային ռեժիմի վերացմանը: Ֆինանսների նախարարության հետ քննարկումների ընթացքում պանրագործները դժգոհել են, որ խոշոր մանրածախ ցանցերում հրաժարվում են վերցնել իրենց ապրանքները, քանի որ նրանք հանդիսանում են շրջանառության հարկի հարկատուներ: Միևնույն ժամանակ, սուպերմարկետները պատրաստ են ապրանքներ վերցնել այն վերավաճառողից, որը վճարում է ԱԱՀ, քանի որ դա նրանց հնարավորություն է տալիս վերադարձնել (հաշվանցել) հարկը:

Ֆինանսների նախարարությունը, Անանյանի խոսքերով, իրավունք չունի սուպերմարկետին ստիպել պանիր գնել ապնրագործներից, քանի որ իրենք են որոշում, թե ինչպես կազմակերպել իրենց բիզնեսը: «Մենք կարող ենք գյուղատնտեսության ոլորտի ներկայացուցիչներին առաջարկել տեղափոխվել ԱԱՀ-ի 10% հարկման դաշտ, բայց առանց արտադրողների հաշվանցման իրավունքի», - ասել է փոխնախարարը: Ի դեպ, ինչպես նշել է ֆինանսների նախարարության ներկայացուցիչը, պանրագործները համաձայն են այդ պայմաններին, քանի որ, եթե 1 կգ պանրի ինքնարժեքը հաշվարկել մոտ 1 400 հազ. դրամ, ապա միայն կաթի արժեքը կկազմի 1000-1100 դրամ, որը նրանք ձեռք են բերում ֆերմերներից, հետևաբար, պանիր արտադրողի համար այնքան էլ հարմար չէ ԱԱՀ-ի հաշվանցումը:

Այնուամենայնիվ, ամեն ինչ այնքան էլ միանշանակ չէ: Ինչպես նշել է Դավիթ Անանյանը, չորացրած մրգեր արտադրողները խոսել են այդ գաղափարին դեմ, քանի որ նրանց արտադրանքի ինքնարժեքն արմատապես տարբերվում է պանիր արտադրողների ինքնարժեքից: Այսպիսով, ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը դեռ չի գտել արտոնյալ հարկային ռեժիմը վերացնելու բոլոր կողմերի համար օպտիմալ մեխանիզմը:

Նշենք, որ գյուղատնտեսության ոլորտի ԱԱՀ-ով հարկումը Հայաստանի պարտավորություններից մեկն է ԱՀԿ հանդեպ: 2003 թ.-ի փետրվարի 5-ին Հայաստանը պաշտոնապես դարձավ այդ կազմակերպության 145-րդ անդամը: ԱՀԿ-ին Հայաստանի միանալուց հետո ժամանակ կպահանջվի, որպեսզի վերացվեն հարկերից ազատման գոյություն ունեցող համակարգը և ներդրվի պաշտպանության նոր` սուբսիդավորման համակարգը: Կողմերը պայմանավորվեցին այդ փոփոխությունների համար Հայաստանին տրամադրել ժամկետ, մինչև 2009 թվականը: Այսօր ակնհայտ է, որ սուբսիդավորման համակարգին ընդհանուր անցումը կարող է երկրի բյուջեի համար լինել բավականին ցավոտ, ինչը կանդրադառնա տնտեսական աճի կայունության վրա:

Մինչդեռ, չնայած 2017-ի վերջին և 2018-ի հունվարին Հայաստանում արձանագրված տնտեսական ակտիվության աճի համապատասխանաբար`10,2% և 7.7% ցուցանիշներին, գյուղատնտեսական ոլորտում 2017-ին աճի տեմպերը դանդաղել են մինչև 3%, 2016-ի 5,2% փոխարեն, իսկ այս տարվա հունվարին գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալը նվազել է 0.4%, կազմելով 17.5 մլրդ դրամ: