Երեթշաբթի, 12 Նոյեմբերի 2019 16:17
Էմմանուիլ Մկրտչյան

Տիգրան Խաչատրյան. Հայաստան մի քանի անդրազգային ներդրողների ներգրավումը թույլ կտա երկրին խոշոր խաղադրույքներով խաղալ

Տիգրան Խաչատրյան. Հայաստան մի քանի անդրազգային ներդրողների ներգրավումը թույլ կտա երկրին խոշոր խաղադրույքներով խաղալ

Արմինֆո. Հայաստան մի քանի ներդրողների ներգրավումը ՝ ի դեմս անդրազգային ընկերությունների /ԱԱԸ/, թույլ կտա երկրին խոշոր խաղադրույքներով խաղալ։ ԱրմԻնֆո-ի տնտեսական մեկնաբանի հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանը։

 

Նրա կարծիքով, դրա համար անհրաժեշտ է տնտեսությունն ապահովել մի քանի կարևոր պայմաններով, որոնց թվում առաջին տեղում պետք է դնել կապիտալի շուկայի զարգացումը, առանց որի առկայության խոշոր ինստիտուցիոնալ ներդրողները, այդ թվում՝ պորտֆելային, բավական զգուշավորությամբ կվերաբերեն երկրին: <Ոմանք ասում են ՝ եկեք գործի դնենք ներքին խնայողությունները և վերածենք ներդրումների, իսկ հետո արդեն մտածենք կապիտալի հանրային շուկայի մասին: Ես դրա հետ համաձայն չեմ ։  Ներքին խնայողությունները կարող են ուղղվել ՓՄՁ զարգացմանը, բնակչության ինքնազբաղվածության ապահովմանը: Իսկ օտարերկրյա ներդրումները կարևոր են այն բանով, որ նրանք խոշոր խաղադրույքներով են խաղում, և նրանց շուկաները մեծ են։  Այսինքն՝ մենք պետք է այնպիսի պայմաններ ստեղծենք, որ մի քանի խոշոր ներդրողներ առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում Հայաստանում կազմակերպեն իրենց բիզնեսը>, - կարծում է նախարարը ։

 

Նախարարը համաձայնել է ռազմավարական ներդրողների եւ հատկապես անդրազգային ընկերությունների՝ Հայաստան մուտք գործելու համար գրեթե զրոյական շեմ ստեղծելու անհրաժեշտության մասին կարծիքին:  Նրա կարծիքով՝ այսօրվա տեխնոլոգիական զարգացման տեմպերի պայմաններում Հայաստանը, փաստորեն, օտարերկրյա լուրջ գործընկերներին առաջարկելու բան չունի։ Պետության կողմից նախկինում սեփականաշնորհված և այսօր չաշխատող հին խոշոր <խորհրդային> ձեռնարկությունների վերակենդանացման հնարավորության մասին կարծիքն այնքան էլ կոռեկտ չէ։ Դա մեծ ռիսկեր և շատ մեծ ու չարդարացված ծախսեր է ենթադրում։  Բայց այդ ձեռնարկությունները՝ արդեն պատրաստի, քիչ թե շատ պահպանված ենթակառուցվածքներով, իսկ դա կապիտալ ներդրումների 20-30% - ն է, կարող են որոշակի պայմաններում հետաքրքրել օտարերկրյա ներդրողներին։

 

Որպես նման պայմաններ՝ կարելի է դիտարկել պետական-մասնավոր գործընկերության (ՊՄԳ) սկզբունքների հիման վրա ձեռնարկությունների գործարկման հնարավորությունը, որտեղ պետությունն իր վրա կվերցնի, օրինակ, ձեռնարկությունների ստեղծման կապիտալ ծախսերի 20 տոկոսը, իսկ մնացածը կառաջարկի ներդրողին ։  Նման պրակտիկան, նախարարի կարծիքով, որտեղ պետությունը կիսում է ռիսկերը ներդրողների հետ, գոյություն ունի որոշ երկրներում, որտեղ ռազմավարական ինստիտուցիոնալ ներդրողների խիստ անհրաժեշտություն է զգացվում՝ ի դեմս միջազգային ԱԱԸ-ի։  Նախարարը նշել է, որ այսօր աշխարհում շատ կոշտ մրցակցային պայքար է ընթանում ինստիտուցիոնալ ներդրումների համար: Այդ մրցակցությանը մասնակցելու համար պետությունը իր ինստիտուտների միջոցով պետք է մշտապես վերլուծի ուժեղ և թույլ կողմերը, որպեսզի որոշակի արտոնյալ պայմաններով ներդրողներին հրավիրի տնտեսության այս կամ այն հատված: Պետությունը պետք է նման խոշոր նախագծերի իրականացման համար կենտրոնացնի որոշակի ռեսուրսներ ՝ չօգտագործվող տարածքներ, միջոցներ և բիզնեսի համար օգտակար այլ ակտիվներ ։

 

Երկիր անդրազգային ընկերությունների ներգրավման ես մեկ չափազանց կարեւոր պայման է համապատասխան կադրային ներուժի առկայությունը: <Այո, Հայաստանում որոշակի կադրային ներուժ կա, բայց եկեք այստեղ էլ նայենք ճշմարտության աչքերի մեջ՝  մեր կրթության մակարդակը համապատասխանո՞ւմ է այդ նպատակներին> ,- հարց է տալիս Խաչատրյանը։ Սակայն, միեւնույն ժամանակ, նախարարը կարծում է, որ քանի որ գենետիկորեն մենք այդ հնարավորությունները փոխառել ենք մեր նախնիներից, որոնք ժամանակին արդյունաբերական եւ տեխնոլոգիապես զարգացած Խորհրդային Հայաստան են ստեղծել, և արտերկրում իրենց լավ դրսեւորած մեր հայրենակիցներից, մենք կարիք չունենք զրոյից սկսել: Այդ պատճառով, կարծում է նա, ամեն ինչ հանգում է կրթական համակարգի լուրջ վերափոխումների խնդրին։ <Եթե կրթական համակարգը ադապտացման ճիշտ շրջան անցնի, և տրամադրի գիտելիքները, որոնք համապատասխանում են 21 - րդ դարի պահանջներին, ապա եթե ոչ այսօր, ապա 5-7 տարի հետո մենք արդեն կկարողանանք որոշ ոլորտներում լուծել տնտեսությունը լավ երիտասարդ կադրերով ապահովելու խնդիրը և դրանով իսկ օգնել անդրազգային ընկերություններին ընտրություն կատարել հօգուտ Հայաստանի>, - ընդգծել է նա:

 

Տիգրան Խաչատրյանը կարծում է, որ Հայաստանում 90-ականներին գործող Օտարերկրյա ներդրումների մասին օրենքը լիովին <վերակենդանացնելու> անհրաժեշտություն չկա։  <Արտասահմանյան ներդրումների պաշտպանության ոլորտում մեր իրավական կարգավորումները, միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ ՄԱԿԱԶՀ ճանաչմամբ, լիովին համապատասխանում են համաշխարհային լավագույն չափանիշներին։ Մենք ներդրողների շահերի օրենսդրական երաշխավորման հետ կապված որեւէ խնդիր չունենք>, - ընդգծել Է նախարարը։ Որևէ սահմանափակում չկա ոչ արժութային կարգավորման հարցերում, ոչ բաժնետիրական կապիտալների ձևավորման հարցերում, ոչ էլ սահմանափակումներ կան օտարերկրյա ընկերությունների ղեկավար մարմինների կազմի ձևավորման հարցերում ՝ քաղաքացիական պատկանելության տեսանկյունից։ Սակայն, ֆունդամենտալ տեսանկյունից, կարծում է էկոնոմիկայի նախարարը, Հայաստանում դեռեւս լուծում չեն գտել այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են՝ կապիտալի զարգացած շուկայի, կորպորատիվ կառավարման արդյունավետ համակարգի բացակայությունը, վերանայման կարիք ունի ամորտիզացիոն քաղաքականությունը: Ի վերջո, երկրի տնտեսության խնդիրն արտադրողականության ցածր մակարդակի մեջ է՝ միջին համաշխարհայինի համեմատ:

 

Հիշեցնենք, որ Հայաստանը վեց կետով վատթարացրել է իր դիրքերը Համաշխարհային բանկի Doing Business վարկանիշում ՝ անցյալ տարվա 41 - րդ տեղից իջնելով 47-րդ տեղն ընթացիկ տարում։ Հոկտեմբերի 24-ին կառավարության նիստում մեկնաբանելով այդ լուրը՝ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանը նշել է, որ զեկույցը յուրաքանաչյուր երկրի համար գործարարությամբ զբաղվելու տաս ցուցիչ է օգտագործում։ «Հայաստանն այս տարվա գնահատման արդյունքում ունի 74.5 միավոր, որը 2019 թվականի համեմատ նույն մեթոդաբանությամբ տրված գնահատականի համեմատ առաջընթաց է արձանագրել 1.3 միավորով։ Այսինքն՝ մենք նախորդ տարվա մեր վիճակի համեմատ ունենք առաջընթաց։ Եվ դա մեր կողմից մի շարք ոլորտներում իրականացված բարեփոխումների արդյունք է»,- ասել է Տիգրան Խաչատրյանը։

 

ՀԲ-ն իր հետազոտություններում առաջին անգամ կիրառել է գնահատականների նոր մեթոդաբանություն, որոնք հիմնականում կապված են մինորիտար բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանության հետ, այդ թվում ՝ օրենսդրական բարեփոխումների միջոցով: Նախարարը հիշեցրել է, որ երկրի խորհրդարանի կողմից անհրաժեշտ փոփոխություններ են կատարվել <Բաժնետիրական ընկերությունների մասին> օրենքում, որոնցով լիովին պաշտպանված են մինորիտարների շահերը:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ


Արտ. փոխարժեքները
08.07.2020
RUB6.820.10
USD485.740.62
EUR547.570.65
GBP608.342.91
CAD357.08-0.34
JPY45.160.12
CNY69.190.19
CHF515.812.07



Փնտրել ըստ օրերի

Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000