ՀՀ ԿԲ սեփական կապիտալը 2015 թվականի առաջին եռամսյակում նվազել է 24%, վնասների ավելացման և վերագնահատման բացասական պահուստի անկման հաշվին

ՀՀ Կենտրոնական բանկի սեփական կապիտալը 2015 թվականի առաջին եռամսյակում նվազել է 24%, վնասների ավելացման և վաճառքի համար ընդունելի ակտիվների վերագնահատման բացասական պահուստի տպավորիչ անկման հաշվին: Ըստ ՀՀ ԿԲ տվյալների, որոնք տրամադրվել են ԱրմԻնֆո գործակալությանը, չնայած նման շարժին, սեփական կապիտալը պահպանվել է դրական մակարդակում - 18.2 մլրդ.դրամ, հիմնականում` լրացուցիչ կանոնադրական կապիտալի շնորհիվ, որը 2014-ի 4-րդ եռամսյակում հերթական անգամ համալրվեց պետական անտոկոս ցպահանջ մուրհակի շնորհիվ:

Ըստ աղբյուրի, ԿԲ սեփական կապիտալի կառուցվածքում կուտակված վնասն առաջին եռամսյակում աճել է 4%, մինչև 134,6 մլրդ դրամ ($ 285.6 մլն), վաճառքի համար ընդունելի ակտիվների վերագնահատման պահուստը խորացել է մոտ 3 անգամ, մինչև մինուսային` 933,4 մլն դրամը ($ 2 մլն դոլար), իսկ լրացուցիչ կապիտալ մնացել է անփոփոխ` 136,2 մլրդ դրամ ($ 289.1 մլն): Տարեկան կտրվածքով ԿԲ սեփական կապիտալն աճել է գրեթե 5 անգամ, մինուսից անցբելով դրական մակարդակ, կուտակված վնասը նվազել է 12,2%, վաճառքի համար ընդունելի ակտիվների վերագնահատման պահուստը նվազել է ավելի քան 3 անգամ, դրական ցուցանիշից անցնելով բացասականի, իսկ լրացուցիչ կապիտալն աճել 6.2%: Անփոփոխ է մնացել հիմնական պահուստը - 17.4 մլրդ.դրամ և էմիսիոն կապիտալը` 100 մլն դրամ: Լրացուցիչ կանոնադրական տարեկան կտրվածքով փոփոխվել է հետևյալ ձևով: 2011-ին ավելացել է` 85.7 մլրդ-ից մինչև 107.5 մլրդ դրամ, պետական անտոկոս ցպահանջ սովորական մուրհակի հաշվին, 2012-ին մնացել է անփոփոխ, 2013 և 2014 թվականներին ավելացվել է նույն ճանապարհով, սկզբում` մինչև 128.2 մլրդ.դրամ, իսկ այնուհետև` մինչև 136.2 մլրդ.դրամ: Կառավարության մուրհակի շնորհիվ ԿԲ սեփական կապիտալը 2012-ի սկզբին մինուսից անցավ դրականի, պահպանվելով այդ մակարդակում մինչև հոկտեմբերի 1-ը, իսկ մինուսից դեպի դրական ցուցանիշ հաջորդ տեղափոխությունը տեղի ունեցավ 2014-ի 4-րդ եռամսյակում, բայց 2015-ին կրկին ուրվագծվեց կրճատման խնդիրը` վնասի խորացման պատճառով:

ՀՀ ԿԲ ընդհանուր ակտիվները 2015 թվականի առաջին եռամսյակում կրճատվել են 0,9% (2014-ի առաջին եռամսյակի 7.1% անկման փոխարեն), կազմելով $ 2,872 մլրդ կամ 1,353 մլրդ դրամ, որի 56.4% -ը կամ 762,9 մլրդ դրամը ($ 1.6 մլրդ) կազմել են արտարժութային ակտիվները, 43.6% -ը կամ 592,1 մլրդ դրամը ($ 1.3 մլրդ) - դրամային ակտիվները: Հաշվետու եռամսյակում արտարժութային ակտիվները նվազել են 1.1% (2014-ի առաջին եռամսյակի 10.1% անկման փոխարեն), իսկ դրամային ակտիվները` 0,7% (2014-ի առաջին եռամսյակի 11.4% անկման փոխարեն): Տարեկան կտրվածքով ԿԲ ակտիվներն աճել են 6.8%, դրամական բաղադրիչի` 50.2% աճի և արտարժութային բաղադրիչի 12,7% անկման հաշվին: Արտարժույթով ակտիվների կառուցվածքում եռամսյակային անկում է արձանագրվել է բոլոր բաղադրիչներով, բացառությամբ բանկերում և այլ ֆինանսական կազմակերպություններում տեղաբաշխված դրամական միջոցների (աճը`11,3%, մինչև 263,5 մլրդ.դրամ), իսկ դրամային ակտիվների կառուցվածքում եռամսյակային միակ աճն արձանագրվել է վաճառքի համար ընդունելի ակտիվներով (11.4%, մինչև 210,7 մլրդ.դրամ): Մասնավորապես, արտարժութային ակտիվների մեջ հաշվետու եռամսյակում ամենաէական չափերով կրճատվել են մինչև մարման ժամկետը պահպանվող ակտիվները` 14.4%, մինչև 80,6 մլրդ, ինչպես նաև միջոցներն ԱՄՀ-ում` 9%, մինչև 60.3 մլրդ դրամ, իրական արժեքով հաշվառվող ֆինանսական գործիքները` 4, 1%, մինչև 340,6 մլրդ. դրամ, կանխիկ դրամական միջոցները` 2,2%, մինչև 17,8 մլրդ դրամ: Դրամային ակտիվների մեջ հաշվետու եռամսյակում ամենից շատ կրճատվել են բանկերում և այլ ֆինանսական կազմակերպություններում տեղադրված միջոցները`7,7%, մինչև 296,5 մլրդ. դրամ, հիմնական միջոցները և ոչ նյութական ակտիվները` 1.1%, մինչև 70,6 մլրդ.դրամ:

ՀՀ ԿԲ ընդհանուր պարտավորությունները 2015-ի առաջին եռամսյակում կրճատվել են 0.5% (2014-ի առաջին եռամսյակի 7.1% անկման փոխարեն), կազմելով 1,335 տրլն դրամ ($3.525 մլրդ), որտեղ արտարժութային պարտավորությունները կազմել են 32.7% կամ

437,2 մլրդ դրամ ($ 927.9 մլն), իսկ դրամային պարտավորությունները` 67.3% կամ

897,6 մլրդ դրամ ($ 1.9 մլրդ): Ընդ որում, դրամային պարտավորությունները հաշվետու եռամսյակում աճել են 3,8% (2014-ի առաջին եռամսյակի 14.1% անկման փոխարեն), իսկ արտարժույթով պարտավորությունները նվազել են 8.1% (2014-ի առաջին եռամսյակի 5.6% անկման փոխարեն): Տարեկան կտրվածքով ԿԲ ընդհանուր պարտականություններն աճել են 4,8%, դրամական բաղադրիչի`21.4% անկման և արտարժութային բաղադրիչի` 18.1% անկման հաշվին: Արտարժութային պարտավորությունների կառուցվածքում եռամսյակային անկում է արձանագրվել է բոլոր բաղադրիչներով, բացառությամբ ածանցյալ ֆինանսական գործիքների (աճը` 57,2%, մինչև 1,3 մլրդ.դրամ) և այլ փոխառությունների գծով (աճը` 4,6%, մինչև 74.5 մլրդ.դրամ): Արտարժութային ակտիվներում եռամսյակային ամենամեծ անկումն արձանագրվել է կառավարության հանդեպ պարտավորությունների գծով` 23,3%, մինչև 2,3 մլրդ.դրամ, ինչպես նաև ֆինանսական կազմակերպությունների ավանդային և ընթացիկ հաշիվների մնացորդների գծով` 18,7%, մինչև 112,8 մլրդ.դրամ, ԱՄՀ հանդեպ պարտավորությունների գծով` 6%, մինչև 246 մլրդ.դրամ: Իսկ դրամային պարտավորությունների կառուցվածքում եռամսյակային աճ է արձանագրվել է միայն կառավարության հանդեպ պարտավորությունների գծով` գրեթե 2 անգամ, մինչ 215,4 մլրդ դրամ, իսկ մյուս բաղադրիչների մեջ զգալիորեն նվազել են շրջանառվում թղթադրամները և  մետաղադրամները` 16.1%, մինչ 345,9 մլրդ դրամ:

Ըստ ՀՀ Կենտրոնական բանկի տվյելների 2015 թվականի հունվարի 1-ին կուտակված վնասը կազմել է 129.4 մլրդ դրամ, ընդհանուր կապիտալը`պլյուս 23.9 մլրդ դրամ, ակտիվները` 1.4 տրլն դրամ (որից արտարժութային ակտիվները - 770,9 մլրդ դրամ, դրամային ակտիվները` 594 մլրդ դրամ), իսկ ընդհանուր պարտավորությունները կազմել են 1.3 տրլն դրամ (որտեղ արտարժութային ակտիվները`475,9 մլրդ դրամ,  դրամային ակտիվները` 865,2 մլրդ դրամ):

Նշենք, որ 2014 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց փողարկել սովորական անտոկոս ցպահանջ պետական մուրհակ 106.2 մլրդ.դրամ անվանական արժեքով, ԿԲ 2013-ին կուտակված կորուստը ծածկելու համար: Այդ մուրհակը փոխարինեց նախորդին` 98.2 մլրդ դրամ (սեպտեմբեր, 2013), որը նախատեսված էր ԿԲ 2012-ի կուտակված վնասը ծածկելու համար: Հիշեցնենք, որ 2011 թվականի օգոստոսին ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը Կենտրոնական բանկին տրամադրեց 77,5 մլրդ դրամի պետական մուրհակ, 2010 թվականին կուտակված վնասները ծածկելու համար: