Հայաստանում որպես տնտեսական աճի դրայվերներ շարունակում են հանդես գալ արդյունաբերության, առևտրի և ծառայությունների ոլորտները

Արմինֆո. 2017 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին տնտեսական ակտիվությունը Հայաստանում բարձրացել է տարեկան 6,2%-ով` արտահանման 21,6% աճի ֆոնին: 2016 թվականի հուլիսի համեմատ այս տարվա հուլիսին տնտեսական ակտիվությունը բարձրացել է 7%-ով, իսկ միայն 2017 թվականի հուլիսին`  5%-ով:

Մեկ տարի առաջ, 2016 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին 2015 թվականի նույն ժամանակահատվածի համնեմատ տնտեսական ակտիվությունը բարձրացել է 3%-ով, հուլիսին 2015թ. հուլիսի համեմատ նվազել է 4,3%-ով, իսկ միայն 2016թ. հուլիսին բարձրացել է 2,5%-ով: Համեմատության համար նշենք, որ 2015 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին տնտեսական ակտիվությունը բարձրացել է  տարեկան 4,2%-ով, իսկ միայն հուլիսին` 9,2%-ով (տարեկան 4% աճի դեպքում):

ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության նախնական տվյալների համաձայն, 2017 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին տնտեսական ակտիվության աճը մեծապես պայմանավորել են ադյունաբերության հատվածը` տարեկան  12,7%, առևտուրը` 12,2%, ծառայությունների ոլորտը`  տարեկան 11,8%, որոնց ֆոնին էներգահամալիրի աճը համեստ էր թվում` տարեկան 7,8%: Ընդ որում, ագրոհատվածն ու շինարարության ոլորտը պահպանել են վայրընթաց թրենդը, համապատասխանաբար` տարեկան 2,1% և 8,7%:  Մեկ տարի առաջ, 2016 թ. հունվար-հուլիս ամիսներին արդյունաբերության հատվածն ու ծառայությունների ոլորտը դրսևորել են, համապատասխանաբար, 7,9% և 7,6% աճ, որոնց ֆոնին ագրոհատվածն աճել է ընդամենը 1,3%, իսկ առևտուրը, շինարարության ոլորտն ու էներգահամալիրը արձանագրել են, համապատասխանաբար, տարեկան 0,4%, 7,6% և 5,5% անկում:

Արդյունաբերական արտադրանքի գների ինդեքսը 2017 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ բարձրացել է  3,8%, 2017 թվականի հուլիսին 2016թ. հուլիսի համեմատ` նույնպես 3,8%, իսկ միայն 2017թ. հուլիսին` ընդամենը 0,1%: Մեկ տարի առաջ. 2016թ. հունվար-հուլիս ամիսներին 2015թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ արդյունաբերական արտադրանքի գների ինդեքսը նվազել է 1,5%,  2016թ. հուլիսին 2015թ. հուլիսի համեմատ բարձրացել է 3,9%, իսկ միայն 2016թ. հուլիսին բարձրացել է 0,7%:

Իսկ ամսական կտրվածքով (հուլիսին) տնտեսական ակտիվության աճին վճռական խթան է հաղորդել ագրոհատվածը, որը արտադրանքի համախառն ծավալն ավելացրել է 56,4% (2016 թվականի հուլիսի 50,6% աճի դիմաց), և պակաս չափով էներգահամալիրը` 25,5% (2016թ. հուլիսի 10% աճի դիմաց), որոնց ավելի համեստ տեմպերով հետևում են առևտրի հատվածը` 2,7% (մեկ տարվա վաղեմության 3,5% աճի դիմաց), արդյունաբերությունը`  2,7% (մեկ տարվա վաղեմության 6,2% անկման դիմաց) և ծառայությունների ոլորտը` 2,6% (մեկ տարվա վաղեմության 4% անկման դիմաց): Ընդ որում հուլիսին անկում է արձանագրել շինարարության հատվածը` 2,7% (մեկ տարվա վաղեմության 3,5% անկման դիմաց):

Տարեկան կտրվածքով (2017թ. հուլիսին 2016թ, հուլիսի նկատմամբ) առավել աճ է արձանագրվել էներգահամալիրում` 24,7%, որին ըստ տեմպերի զիջել են ծառայությունների ոլորտը` 17,2%, արդյունաբերության հատվածը` 14,3% և առևտուրը` 10,5%, իսկ ագրոհատվածը և շինարարության ոլորտը աչքի են ընկել անկմամբ, համապատասխանաբար` 4,3% և 3,9%: 2016թ. հուլիսին 2015թ. հուլիսի համեմատ աճ են արձանագրել արդյունաբերության հատվածը` 2,8% և ծառայությունների ոլորտը` 4,1%, մինչդեռ մնացած ոլորտներում արձանագրվել է անկում. արգոհատվածում` 3,8%,  առևտրի ոլորտում` 1%, շինարարության ոլորտում`6,8%, էներգահամալիրում` 8,9%:

2017թ. հունվար-հուլիս ամիսների վիճակագրական տվյալների  համաձայն, ըստ բացարձակ մեծության առաջատարությունը պահպանում է առևտրի հատվածը` 1.3 տրլն դրամ ծավալով (2.8 մլրդ դոլար): Ըստ ծավալի երկրորդ տեղում է  արդյունաբերության հատվածը` 899.6 մլրդ դրամ (1.9 մլրդ դոլար), երրորդ տեղում է  ծառայությունների ոլորտը` 774.5 մլրդ դրամ (1.6 մլրդ դրամ), չորրորդ տեղում է  գյուղատնտեսությունը` 334.8 մլրդ դրամ (692.1 մլն դոլար), իսկ հինգերորդ տեղում` շինարարության հատվածը` 143.9 մլրդ դրամ (297.4 մլն դոլար): Էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը  2017թ. հունվար-հուլիս ամիսներին կազմել է 4490.5 մլն կՎտ/ժ, որից միայն հուլիսին` 696.4 մլն կՎտ/ժ:

Միևնույն ժամանակ, 2017թ. հունվար-հուլիս ամիսներին Հայաստանի արտաքին առևտրի շրջանառությունը կազմել է 1618.3 մլրդ դրամ (3346.8 մլն դոլար)`  26% տարեկան աճով: Դրա կառուցվածքում  արտահանման ծավալը աճել է տարեկան 21,6%-ով մինչև 573

մլրդ դրամ (1185.1 մլն դոլար), իսկ ներմուծումը` 28,5%-ով, մինչև 1045.3 մլրդ դրամ (2161.7 մլն դոլար): Միայն 2017թ. հուլիսին արտաքին առևտրի շրջանառությունն ավելացել է 2,8%-ով, արտահանման 2,7% և ներնմուծման 2,9% աճի հաշվին, իսկ 2016թ. հուլիսի համեմատ արտաքին առևտրի շրջանառությունն ավելացել է 37,3%-ով, հիմնականում, նումուծման 45,1% աճի հաշվին` արտահանման 25,2% աճի պայմաններում: Մեկ տարի առաջ, 2016թ. հունվար-հուլիս ամիսներին արտաքին առևտրի շրջանառությունն ավելացել էր 2,3%-ով (միայն հուլիսին` 7,1% անկում) արտահանման 16,5% աճի պատճառով, ներմուծման 4,4% անկման պայպաններում (միայն հուլիսին ներմուծումը կրճատվել է  9,5%-ով` արտահանման 3,3% անկման պայմաններում): Համեմատության համար նշենք, որ 2015թ. հունվար-հուլիս ամիսներին արտաքին առևտրի շրջանառությունը կրճատվել էր 24%-ով (միայն հուլիսին` 20,8% անկում)` ներմուծման 30,7% և արտահանման 4,4% անկման պատճառով (միայն հուլիսին ներմուծումը կրճատվել է 18,4%-ով, արտահանման 25% անկման պայմաններում):

2017 թվականի հուլիսին դրամի միջին հաշվարկային փոխարժեքը կազմել է 479,04 դրամ/1դոլար, իսկ հունվար-հուլիս ամիսներին` 483,78 դրամ/1դոլար` 2016 թվականի հուլիսի  476,52 դրամ/1դոլարի և 2016 թվականի հունվար-հուլիսի 482,81 դրամ/1դոլարի, 2015 թվականի հուլիսի 477,33 դրամ/1դոլարի և 2015 թվականի հունվար-հուլիսի 476,93 դրամ/1դոլարի դիմաց: