ՀՀ ԿԲ. Ներքին պահանջարկի աճի արագացման տևականությունը պայմանավորված է մասնավոր սպառման և մասնավոր ներդրումների ավելացմամբ

Արմինֆո. Հայաստանի կենտրոնական բանկի խորհուրդն արձանագրել է, որ շարունակվել են ներքին պահանջարկի աճի տեմպերի արագացման միտումները, ինչն արտահայտվել է մասնավոր սպառման և մասնավոր ներդրումների կանխատեսված ցուցանիշների զգալի գերազանցմամբ: Փաստվել է, որ ներքին պահանջարկի աճին նպաստել են իրականացված ընդլայնողական դրամավարկային քաղաքականությունը և ֆինանսական համակարգի կողմից տնտեսության վարկավորման աճի համեմատաբար բարձր տեմպերը (փետրվարին 12-ամսյա աճը՝ 17.6%): Ինչպես ապրիլի 9-ին ԱրմԻնֆո-ին հաղորդել են ԿԲ մամուլի ծառայությունից, ԿԲ խորհուրդ այդպիսի եզրակացություն է տվել մարտի վերջին նիստում:

Խորհրդի նիստում ներկայացվեցին նաև արտաքին հատվածի զարգացումները, որոնք համահունչ են եղել ԿԲ կանխատեսումներին: Այսպես, համաշխարհային տնտեսությունում շարունակվել են աճի կայունացման միտումները, մասնավորապես՝ Եվրոգոտում տնտեսական աճը փոքր-ինչ գերազանցել է սպասված ցուցանիշը՝ կազմելով 2.7%, իսկ ԱՄՆ-ում և Ռուսաստանում դրանք որոշ չափով զիջել են գնահատված մակարդակները՝ կազմելով համապատասխանաբար 2.5% և 1.5%: Հիմնական հումքային ապրանքների միջազգային շուկայում պահպանվել են գնաճային զարգացումները, որոնք համահունչ են ԿԲ կանխատեսումներին, իսկ հիմնական պարենային ապրանքների միջազգային շուկայում, գների ընդհանուր նվազումների պարագայում, դիտվել է կաթնամթերքի և հացահատիկի թույլ գնաճ: Ելնելով իրենց երկրների մակրոտնտեսական և գնաճային զարգացումներից՝ Դաշնային պահուստային համակարգը և Եվրոպական կենտրոնական բանկը շարունակել են բարձրացնել քաղաքականության տոկոսադրույքը, իսկ Ռուսաստանի կենտրոնական բանկը պահպանել է դրամավարկային պայմանների թուլացման ուղղվածությունը: Քննարկման արդյունքում Խորհուրդը գնահատեց, որ առաջիկա ամիսներին միջազգային ապրանքային շուկաներում գնաճային միտումները կպահպանվեն և նման իրավիճակում արտաքին հատվածից ակնկալվում են թույլ գնաճային ազդեցություններ:

Խորհրդի նիստում քննարկվեցին ֆինանսական շուկայի զարգացումները և փաստվեց, որ փետրվար-մարտ ժամանակահատվածում կարճաժամկետ տոկոսադրույքներն հիմնականում կայունացել են քաղաքականության տոկոսադրույքի շրջակայքում, ինչին մասամբ նպաստել է ԿԲ կողմից ավելցուկային իրացվելիության ներքաշման գործիքների կիրառումը:

Իրավիճակային հաշվետվության և արտաքին ու ներքին մակրոտնտեսական զարգացումների վերաբերյալ քննարկումից հետո Խորհուրդն անցավ  դրամավարկային քաղաքականության ուղղությունների քննարկմանն ու քաղաքականության տոկոսադրույքի որոշման կայացմանը: Խորհուրդն այսօր մնում է այն կարծիքին, որ կանխատեսված զարգացումների ներքո հետագայում անհրաժեշտ կլինի աստիճանաբար չեզոքացնել դրամավարկային պայմանների խթանող ազդեցությունը: Սակայն, ելնելով արտաքին և ՀՀ տնտեսություններից առաջիկայում սպասվող ոչ էական գնաճային ազդեցություններից և հաշվի առնելով այն, որ նախորդ տարվա վերջին կուտակված լրացուցիչ գնաճային սպասումները զգալիորեն մեղմվել են, Խորհուրդը դեռևս նախապատվությունը տվեց քաղաքականության գործիքի տոկոսադրույքն անփոփոխ թողնելուն՝ նպաստավոր պայմաններ ստեղծելով ներքին պահանջարկի վերականգնման տևականության ապահովման համար: Ինչ վերաբերում է դրամավարկային պայմանների հնարավոր խստացմանը, ապա Խորհուրդը գտնում է, որ դրա ժամկետներն ու չափերը կհստակեցվեն Դրամավարկային քաղաքականության հաջորդ եռամսյակի ծրագրում:

Հիշեցնենք, որ  մարտի 27-ի նիստում ԿԲ խորհուրդն անփոփոխ էր թողել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ 6.0%: Բացի այդ, նախկին մակարդակին են թողնվել նաև լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքը` 7,5%, և բանկերի կողմից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքը` 4,5%: В 2017 թվականի փետրվարին 6,25%-ից մինչև 6%, նվազումից հետո հետագա նիստերում (մարտին, մայիսին, հունիսին, օգոստոսին, սեպտեմբերին, նոյեմբերին և դեկտեմբերին) ՀՀ ԿԲ անփոփոխ է թողել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը` նույն կերպ վարվելով նաև 2018 թ. փետրվար-մարտին: 2018 թ-ի փետրվարին գրանցվել է 0.5% գնանկում, ինչի պարագայում 12-ամսյա գնաճն ամսվա վերջին կազմել է 3.3%: 2018 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին 2017 թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ տնտեսական ակտիվությունը Հայաստանում աճել է  8.6%-ով: ՀՆԱ աճը 2017 թվականին կազմել է 7.5%: