Չորեքշաբթի, 9 Մարտի 2016 20:38
Էմմանուիլ Մկրտչյան

Համաշխարհային բանկի փորձագետները նկատել են Հայաստանի տնտեսության կայունությանը սպառնող ռիսկերը

Համաշխարհային բանկի փորձագետները նկատել են Հայաստանի տնտեսության կայունությանը սպառնող ռիսկերը

Արմինֆո. Համաշխարհային բանկի փորձագետները կատարել են Հայաստանի տնտեսության հերթական կանխատեսումը: ՀԲ Երևանյան գրասենյակի ամենամսյան զեկույցում ասվում է, որ 2016 թվականին Հայստանի ՀՆԱ աճըկշարունակի մնալ դանդաղ, 2,5%-ի սահմաններում՝ պայմանավորված Ռուսաստանի տնտեսական անկմամբ և կառուցվածքային թուլություններով:

Փորձագետները նշում են, որ արտաքին պայմանների վատթարացման, մասնավորապես՝ Ռուսաստանի տնտեսական անկման համատեքստում, Հայստանի ՀՆԱ աճը2015թվականինդանդաղեցմինչև3%: Բայց տնտեսական ակտիվության գործակիցը արտահանելի ոլորտների շնորհիվ2016 թվականիհունվարին բարձրացել է մինչև5,5% (նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ): Տնտեսական գործունեության հարաբերական բարձրացումը, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական արտահանումների ընդլայնումը, բացատրվում է2015 թվականիհունվարը որպես ելակետ կիրառելու փաստով և կպահպանվի դեռևս մի քանի ամիս՝մինչ կանխատեսումներում կկատարվեն ճշգրտումներ:

Ըստ փորձագետների, 2015 թվականինկառավարությունը հարկաբյուջետային խթաններ ներդրեց՝ աջակցելու թուլացող տնտեսական գործունեությանը, մեծացնելով բյուջեի դեֆիցիտը: Խթանները ներառում էին հարկային արտոնություններ, ենթակառուցվածքներին, սոցիալական պաշտպանությանն ուղղված ծախսերի մեծացում և սուբսիդավորվող վարկավորում: Արդյունքում ձևավորված հակաբյուջետային դեֆիցիտը, որը կազմեց ՀՆԱ- ի4%-ը(2% 2014թ.-ին), հիմնականում ֆինանսավորվեց արտաքին պարտքի միջոցով, այդ թվում՝ եվրոբոնդեր և բյուջետային աջակցությունԵՏՄ հակաճգնաժամային հիմնադրամից և Համաշխարհային բանկից, ինչն էլ հանգեցրեց ՀՆԱ-ի նկատմամբ պետական պարտքի48% մակարդակի:

Վերլուծելով երկրի 2016 թվականի հարկաբյուջետային քաղաքականությունը, ՀԲ փորձագետները նշում են, որ հարկաբյուջետային կոնսոլիդացման նպատակով2016 թվականինհաստատված բյուջեն ներառում է եկամուտների ավելացմանն ուղղված միջոցներ ու ծախսերի համեստ կրճատումներ: 2015 թվականիաշնանը ներդրված հարկային քաղաքականության փոփոխությունների մի մասը, որը վերաբերում է ակցիզային հարկի հարկման բազային ու տոկոսադրույքի բարձրացմանը, դրականորեն կանդրադառնան եկամուտների հավաքագրմանը, սակայն ՀՆԱ-ի և հարկերի հարաբերակցությունը կնվազի մեկտոկոսային կետով: 2016 թվականիպետական բյուջեով հարկային քաղաքականության ու հարկային վարչարարության այլ խոշոր փոփոխություններ չեն նախատեսվում, քանի որ կառավարությունը ձեռնամուխ է եղել միասնական հարկային օրենսգրքի նախագծի վերջնական տարբերակի պատրաստմանը և այն Ազգային ժողովին ներկայացնելուն: Նախատեսվում է, որ միասնական հարկային օրենսգիրքն ուժի մեջ կմտնի2018 թվականին և առաջ կբերի քաղաքականության, ընթացակարգերի ու վարչարարության նշանակալի փոփոխություններ: Հանրային ծախսերը նախատեսվում է կրճատել ՀՆԱ-ի1,5 տոկոսային կետով, ՀՆԱ-ի3,5%-ի չափով դեֆիցիտի թիրախին հասնելու համար: 2016 թվականիծախսերի կազմում տեղ գտած փոփոխությունները վերաբերում են սուբսիդիաների տեսքով տնտեսության ճյուղերին ուղղվող հատկացումների ավելացմանը, պարտքի սպասարկման ծախսումների ավելացմանը, որոնք կապահովվեն ապրանքների ու ծառայությունների պետական գնումների կրճատմամբ: 2016 թվականիհունվարին եկամուտների փաստացի հավաքագրումը մեկ տարի առաջվա համեմատ ցածր է եղել՝ արտացոլելով ներմուծումների շարունակական նվազման միտումը: Եթե հունվարի միտումները շարունակվեն, ապա անցած տարի գրանցված հարկաբյուջետային ճնշումները կարող են2016 թվականինկրկին զգացվել:

Վերլուիծելով ՀՀ ԿԲ դրամավարկային քաղաքականությունը, փորձագետները նշում են, որ2015 թվականիառաջին կիսամյակում դրամավարկային քաղաքականությունը խիստ էր, սակայն հաջորդ կիսամյակում, գնաճի ճնշումների թուլացմանը զուգընթաց, թեթևացավ: Բերքառատ գյուղատնտեսական տարին, սննդամթերքի ցածր միջազգային գները և թույլ ներքին պահանջարկը2015 թվականինհանգեցրեցին միջին տարեկան գնաճի մինուս0,1%-ի, որը շատ ավելի ցածր էր Կենտրոնական բանկի կողմից գնաճի թիրախային4±1.5% միջակայքից: Կենտրոնական բանկն իջեցրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, որը2015 թվականիսկզբին կազմում էր10,25%, իսկ տարեվերջին՝8,75%: 2016 թվականիհունվարին գնաճը մնաց մեղմ` սպառողական գների ինդեքսի նկատմամբ0,4% նվազմամբ, ինչին նպաստել է սննդամթերի գների մոտ4% անկումը:

ՀԲ մասնագետների կարծիքով, ընդհանուր առմամբ2015 թվականին բանկային համակարգը մնացել է կայուն: Այդուհանդերձ, 2015 թվականիսկզբից մինչև տարեվերջ անհուսալի վարկերը3,7%-ից հասել են ավելի քան9%-ի: Դոլարայնացման բարձր աստիճանը և հաշվեկշռում արժութային անհամապատասխանությունները ռիսկեր են ստեղծում բանկային համակարգի կայունության և շահութաբերության հարցերում: Ընդհանուր վարկավորումը2015թ. կրճատվել է3,1%-ով, ընդ որում ամենամեծ կրճատումը գրանցվել է արտարժույթով տրամադրվող վարկերի մասով, ինչն արտացոլում է դրամի հետագա արժևորման ակնկալիքները: Առևտրային բանկերն հավելյալ արտարժութային

միջոցներ են ավանդադրել Կենտրոնական բանկում, ինչի արդյունքում2015 թվականիընթացքում համախառն պահուստներն ավելացել են282 միլիոն ԱՄՆ դոլարով: 2016 թվականը բանկային համակարգի համար կարող է դժվար տարի լինել, քանի որ2017 թվականիհունվարի1-ից ուժի մեջ է մտնելու նվազագույն կապիտալի վերաբերյալ նոր պահանջը:

Փորձագետները նաև նշում են, որ ներմուծման ծավալների կտրուկ նվազման արդյունքում բարելավվել է ընթացիկ հաշվը: 2015 թվականիններմուծման ծավալները կրճատվել են26,5%-ով, իսկ2016 թվականիհունվարին՝22%-ով(նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ): Չնայած արտահանումը դեպի Ռուսաստան նվազել է, սակայն2015 թվականինարձանագրվել է արտահանման ծավալների աննշան վատթարացում՝3,9%-ի չափով՝ պայմանավորված Չինաստանի ու Միջին Արևելքի հետ առևտրի ավելացմամբ: Նախորդ տարվա համեմատ՝2015 թվականինարտահանման ընդհանուր ծավալները դեպի ԵՏՄ նվազել են27,1%-ով, որն արտացոլում է Եվրասիական գոտում պահանջարկի թուլացումը՝ պայմանավորված ԵՏՄ ընթացակարգերին ու պահանջներին անցում կատարելու արդյունքում ապրանքների գների անկմամբ ու գործառնական ծախսերով, իսկ դեպի ԵՄ՝5,2%-ով: Առևտրային հաշվեկշռի բարելավումը չեզոքացրել է դրամական փոխանցումների մասով անկումը: Դրամական փոխանցումների զուտ ծավալները2015 թվականիննվազել են35,8%-ով(ԱՄՆ դոլարով, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ)՝ պայմանավորված Ռուսաստանից ստացվող զուտ դրամական փոխանցումների42,2% նվազմամբ: Ընթացիկ հաշվի բարելավումը մեղմել է դրամի վրա առկա ճնշումները, և Կենտրոնական բանկը երկրորդ կիսամյակում կտրուկ նվազեցրել է արտարժութային միջամտությունները, որը հանգեցրել է միջազգային պահուստների մեծացմանը՝2015 թվականիվերջին կազմելով1,77 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, մինչդեռ նույն տարվա հունվարին՝1,35 միլիարդ ԱՄՆ դոլար էր: Առևտրային դեֆիցիտը2016 թվականիհունվարին առավել բարելավվել է, քանի որ արտահանումն ավելացել է5,6%-ով, իսկ ներմուծման ծավալները կրճատվել են22%-ով,-ասված է ՀԲ Երևանյան գրասենյակի ամենամսյա զեկույցում: 


Նորություններ


Արտ. փոխարժեքները
18.01.2021
RUB7.03-0.10
USD522.19-0.34
EUR629.92-4.43
GBP706.58-6.20
CAD408.28-3.49
JPY50.31-0.10
CNY80.53-0.32
CHF585.87-2.96



Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000