Հայաստանի վարչապետն զգուշավոր է «Նաիրիտում» նոր ներդրողի հարցում

Արմինֆո. Առաջիկայում կկայանա նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հանդիպումը Երևանի «Նաիրիտ» գործարանում հնարավոր ներդրողների հետ: Սեպտեմբերի 14-ին խորհրդարանի ամբիոնից այդ մասին հայտարարել է ինքը` Կարեն Կարապետյանը:

Նրա ասելով, կառավարությանն ու անձամբ իրեն մտահոգում են ոչ թե ներդրողների բուն առաջարկությունները, այլ 10-15 տարվա կտրվածքով էներգակիրների գների վերաբերյալ երկարաժամկետ կանխատեսման բացակայությունը: Եթե դա տեղի չունենա, մի գեղեցիկ օր ստիպված ենք լինելու թուղթ ու գրիչը ձեռքներիս ապացուցել հակառակը: Կարապետյանն ընդգծել է, որ խոսքը վերաբերում է գործարանում ներրդումներ իրականացնելու երրորդ թե չորրորդ փորձին: Եվ եթե որոշակիություն չլինի, այդ թվում` էներգակիրների գների կանխատեսումների առնչությամբ, գործարքը կարող է լինել չափազանց ռիսկային: Սակայն եթե լինեն գործարար հանրության տրամաբանական առաջարկություններ, ապա կարելի է քննարկել հարցը: «Ես առայժմ ծանոթ չեմ գործարքի մանրամասներին, մենք այն մանրամասն կքննարկենք», - նշել է վարչապետը:

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ EU-ASIA Business Finance Centre հոլդինգը պատրաստ է մինչև 20 մլն դոլար և 150 մլն եվրո ներդնել «Նաիրիտում»: Հոլդինգը գրանցված է 2016 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում` որպես գործարարության և կառավարման բնագավառում խորհրդատվություններ տրամադրող: «Նաիրիտը» պարապուրդի է մատնված 2010 թվականի մարտից: Գրեթե վեց տարի Հայաստանի կառավությունը գործարանի նախկին աշխատակիցների բազմաթիվ հարցումներին պատասխանել է, թե գործարանը վերագործարկվելու է` հենց որ ներդրող հայտնվի:

Հիշեցնենք, որ «Նաիրիտե գործարանը լիովին դադարեցրել է աշխատանքը 2014 թվականին: Գործարանի ընդհանուր պարտքը մոտեցել է 50 մլրդ դրամի (շուրջ 130 մլն դոլար): Մինչև նախորդ դարի 80-ական թվականների վերջը գործարանի արտադրանքն զբաղեցնում էր սինթետիկ կաուչուկի համաշխարհային շուկայի 10-12-ը: 2006 թվականին «Նաիրիտե ընկերության բաժնետոմսերի 90-ը վաճառվել է  բրիտանական Rhainoville Property Limited կոնսորցիումին: Կոնսորցիումին է պատկանում «Նաիրիտ գործարանե ՓԲԸ բաժնետոմսերի 89,999-ը, 4,496-ը պատկանում է ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությանը, 3,596-ը` «ՀայՌուսգազարդե ՓԲԸ-ին, 1,907-ը` «Երևանի ՏԷՑե ՓԲԸ-ին: 2006 թվականին գործարանի և հիմնական բաժնետեր Rhinoville Property Limited-ի հիմնական միջոցները գրավադրվել են Միջպետական բանկի 70 մլն դոլար վարկի դիմաց և դարձել են բանկի սեփականություն` վարկը չմարելու արդյունքում: 2015 թվականին Համաշխարհային բանկը Հայաստանի կառավարության պատվերով անցկացրել էր «Նաիրիտե գործարանի ֆինանսական և տեխնիկական աուդիտ: ՀԲ գնահատականների համաձայն, գործարանի վերագործարկումն աննպատակահարմար է  թվում, քանի որ պահանջվում է առնվազն 250 մլն դոլար: Սակայն ներդրողներ հայտնվելու դեպքում էլ ՀԲ փորձագետները կասկածում են, որ գործարանի արտադրանքը գնորդ կգտնի և, ընդհանրապես, կլինի մրցունակ:  ՀԲ աուդիտորները հանգել են հետևության, որ ինչպես բութադիենի, այնպես էլ ացետիլենի հիման վրա արտադրական գործընթացի պայմաններում «Նաիրիտիե արտադրանքը կունենա բավականին բարձր ինքնարժեք` նաև հիմնական միջոցների զգալի մասի էական մաշվածության պատճառով: Փորձագետների մեծ մասը կարծում է, որ ՀԲ աուդիտի արդյունքները կարելի է դիտարկել որպես գործարանի սնանկացման գործընթաց սկսելու հանձնարարական, ինչն էլ, ըստ էության, տեղի ունեցավ: