Հինգշաբթի, 25 Մայիսի 2017 19:58
Ալինա Հովհաննիսյան

Փորձագետ. Հայաստանում ստվերային տնտեսությունը 2016 թվականին հասել է մոտ 30 տոկոսի կամ 31. մլրդ.դոլարի

Փորձագետ. Հայաստանում ստվերային տնտեսությունը 2016 թվականին հասել է մոտ 30 տոկոսի կամ 31. մլրդ.դոլարի

Արմինֆո. Հայաստանը ստվերային տնտեսության մասնաբաժինը 2016 թվականին կազմել է 29.8%, իսկ ծավալներ`3.1 մլրդ.դոլար, տարեկան անկումը`11.6%: Այս մասին են վկայում Կովկասի ինստիտուտի ուսումնասիրությունները, որոնք հրապարակվել են Հրանտ Միքայելյանի «Ստվերային տնտեսությունը Հայաստանում» գրքում, որի շնորհանդեսը կայացել է մայիսի 25-ին:

Ըստ փորձագետի, ստվերային տնտեսությունը Հայաստանի անկախության ողջ ժամանակահատվածում բավականին տարածվել է, իսկ որոշ ժամանակներ նույնիսկ գերազանցել իրական տնտեսության ծավալները: Այնպես, նրա գնահատմամբ, որ ստվերի ամենաբարձր ցուցանիշն արձանագրվել է 1997 թվականին - 66.7%, որից հետո տեղի է այդ ցուցանիշի իջեցում, 2004-2013 թվականներին կազմելով`50.4% -ից մինչև 40,5%, իսկ 2016-ին կազմել է 29,8 %:

 

Այս առումով Հրանտ Միքայելյանը նշում է, որ Հայաստանում կան մի շարք պայմաններ, որոնք նպաստում են ստվերային տնտեսությանը, մասնավորապես, պետական հաստատույթունների երիտասարդ լինելը, բնակչության աղքատությունը, ցածր աշխատավարձերը, սահմանափակ մրցակցությունը, բարձր գործազրկությունը, ինչպես նաև գույքային շերտավորումը:

 

Պրոբլեմի լուծումը փորձագետը տեսնում ինստիտուցիոնալ զարգացման շարունակության մեջ: «Աջ ու ձախ սուրը թափահարելն այնքան էլ արդյունավետ միջոց չէ ստվերի կրճատման առումով: Կարելի է շատ բան փչացնել, քանի որ ստվերային տնտեսությունը հավասարակշռում ներկայիս իրավիճակը և պայմանավորված է տնտեսական հարաբերութոյւնների օբյեկտիվ զարգացումով հասարակությունում և պետությունում, իր արմատներով գնալով դեպի սոցիալիստական ​​անցյալ», - ասել է նա:

 

Նշենք, որ «Ստվերային տնտեսությունը Հայաստանում» գրքում օգտագործվել են տեղեկությունների հավաքման սոցիոլոգիական մեթոդներ, կիրառվել է ոչ նորմալության քաղաքագիտական տեսությունը`որպես քաղաքականության և տնտեսության խաչմերուկում գտնվող երևույթ, և կատարվել է ստվերային տնտեսության վերլուծություն, որպես մակրոտնտեսական երևույթի: Գիրքն ընթերցողին կօգնի հասկանալ Հայաստանում ստվերային տնտեսության ձևավորման յուրահատկությունները և օրինաչափությունները, իսկ պրակտիկ հետազոտողներին – դրա կրճատմանն ուղղված միջոցառումների մշակումը: Ուսումնասիրությունն իրականացվել է Կովկասի ինստիտուտում, Շվեյցարիայի Կովկասի գծով ակադեմիական ցանցի (ASCN) աջակցությամբ, Հայաստանի ոչ ֆորմալ տնտեսության և քաղաքականության նախագծի ուսումնասիրության շրջանակներում:

 

Ըստ ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների, Հայաստանում ՀՆԱ-ն 2016 թվականին աճել է 0,2%, մինչև 5.068 տրլն դրամ ($ 10.5 մլրդ դոլար): Երեք տարի առաջ, 2012 թվականին ՀՆԱ-ի աճը կազմել է 7.2%, մինչև 4.001 տրլն դրամ, որին հաջորդել է դանդաղումը` 2013-ին - 3,3% (մինչև 4.556 տրլն դրամ), 2014-ին - 3,6% (մինչև 4,829 տրլն դրամ), 2015-ին - 3%, (մինչև 5.032 տրլն դրամ): ՀՆԱ-ի ինդեքս-դեֆլյատորը 2016-ին կազմել է 100.5%, 2015-ին `101.2%, 2014-ին `102.3%, 2013-ին `103,4%, 2012-ին `98,8%, 2011-ին ` 104,3%, 2010-ին `107,8%, 2009-ին `102,6%, 2008-ին` 105,9%:


Նորություններ
IRNA. Իրանից Հայաստան արտահանման ծավալն զգալիորեն աճել էIRNA. Իրանից Հայաստան արտահանման ծավալն զգալիորեն աճել է
Հայաստանում վերսկսվել է ԱՊՊԱ ապահովագրով փոխադրամիջոցների աճը, եւ դիտվել է հավաքագրումների բարձրացման միտումՀայաստանում վերսկսվել է ԱՊՊԱ ապահովագրով փոխադրամիջոցների աճը, եւ դիտվել է հավաքագրումների բարձրացման միտում
Հայաստանի պետական գանձարանը վաճառքի կհանի 1,5 մլրդ դրամ արժողությամբ ադամանդներ, զմրուխտ, ոսկի եւ զարդերՀայաստանի պետական գանձարանը վաճառքի կհանի 1,5 մլրդ դրամ արժողությամբ ադամանդներ, զմրուխտ, ոսկի եւ զարդեր
Մի դրամի ուժը հատել է 40 մլն ՀՀ դրամի սահմանըՄի դրամի ուժը հատել է 40 մլն ՀՀ դրամի սահմանը
2021 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանը 0,2 տոկոսով նվազեցրել է բնական գազի ներմուծումը՝ հեղուկ գազի ներմուծման 60,6 տոկոսով աճի պայմաններում2021 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանը 0,2 տոկոսով նվազեցրել է բնական գազի ներմուծումը՝ հեղուկ գազի ներմուծման 60,6 տոկոսով աճի պայմաններում
Կպարզեցվի և կավտոմատացվի հիպոթեկային վարկի եկամտահարկի վերադարձման գործընթացըԿպարզեցվի և կավտոմատացվի հիպոթեկային վարկի եկամտահարկի վերադարձման գործընթացը
Կենտրոնական բանկի նախագահը մասնակցել է Արժութային քաղաքականության խորհրդատվական խորհրդի 22-րդ նիստինԿենտրոնական բանկի նախագահը մասնակցել է Արժութային քաղաքականության խորհրդատվական խորհրդի 22-րդ նիստին
Սյունիքի մարզում Սիսիան-Քաջարան ճանապարհահատվածի շինարարությունը կարժենա ավելի քան 1 մլրդ դոլարՍյունիքի մարզում Սիսիան-Քաջարան ճանապարհահատվածի շինարարությունը կարժենա ավելի քան 1 մլրդ դոլար
"Ռոսատոմ" կորպորացիան եւ Հայաստանի կառավարությունը միջին հզորության նոր ԱԷԿ-ի կառուցման վերաբերյալ հուշագիր են նախապատրաստում
Մրցունակ հիփոթեք և ոչ միայն. Կոնվերս Բանկը Build Armenia-ի գործընկերն էՄրցունակ հիփոթեք և ոչ միայն. Կոնվերս Բանկը Build Armenia-ի գործընկերն է
ԵԱԶԲ. Արտասահմանում եւ երկրի ներսում պահանջարկի ընդլայնումը շարունակում է նպաստել Հայաստանի արդյունաբերական արտադրությանըԵԱԶԲ. Արտասահմանում եւ երկրի ներսում պահանջարկի ընդլայնումը շարունակում է նպաստել Հայաստանի արդյունաբերական արտադրությանը
Երեւան-Թբիլիսի արագընթաց գնացքի գործարկման ներդրումային ծրագիրը գնահատվում է 400 մլն դոլարԵրեւան-Թբիլիսի արագընթաց գնացքի գործարկման ներդրումային ծրագիրը գնահատվում է 400 մլն դոլար
Հայաստանը մանրամասն ուսումնասիրում է կանոնավոր լաստանավային հաղորդակցության գործարկման հնարավորություններըՀայաստանը մանրամասն ուսումնասիրում է կանոնավոր լաստանավային հաղորդակցության գործարկման հնարավորությունները
Կառավարությունը 50 մլն դոլար կհատկացնի Արենի համայնքը գինեգործության բնօրրանի վերածելու համարԿառավարությունը 50 մլն դոլար կհատկացնի Արենի համայնքը գինեգործության բնօրրանի վերածելու համար
Պապիկյանն ու Կոպիրկինը քննարկել են Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման հեռանկարներըՊապիկյանն ու Կոպիրկինը քննարկել են Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման հեռանկարները
2025 թվականին Հայաստանը շուրջ 1,4 մլրդ դոլար կուղղորդի  ՀՀ կառավարության պարտքի մարմանն ու սպասարկմանը2025 թվականին Հայաստանը շուրջ 1,4 մլրդ դոլար կուղղորդի  ՀՀ կառավարության պարտքի մարմանն ու սպասարկմանը
AEON կորպորացիան հետաքրքրված է Հայաստանում պղնձաձուլարանի կառուցմամբAEON կորպորացիան հետաքրքրված է Հայաստանում պղնձաձուլարանի կառուցմամբ
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը մասնակցել է Հայկական գործարար համաժողով 2021-ինՎՏԲ-Հայաստան Բանկը մասնակցել է Հայկական գործարար համաժողով 2021-ին
Հանգստի լավագույն ուղղությունները 2021 աշնանըՀանգստի լավագույն ուղղությունները 2021 աշնանը
Համաշխարհային բանկի և Ասիական զարգացման բանկի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանից կառավարիչ է նշանակվել Տիգրան Խաչատրյանը   Համաշխարհային բանկի և Ասիական զարգացման բանկի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանից կառավարիչ է նշանակվել Տիգրան Խաչատրյանը  
ԱրմԻնֆո-ի ֆինանսական վարկանիշ. Աճող անվերադարձ վարկերի բեռի տակ Հայաստանի բանկերի շահույթը լճանում էԱրմԻնֆո-ի ֆինանսական վարկանիշ. Աճող անվերադարձ վարկերի բեռի տակ Հայաստանի բանկերի շահույթը լճանում է
Օվերչուկ. Տարածաշրջանում տնտեսական եւ տրանսպորտային բոլոր կապերի ապաշրջափակումը կավելացնի Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը   Օվերչուկ. Տարածաշրջանում տնտեսական եւ տրանսպորտային բոլոր կապերի ապաշրջափակումը կավելացնի Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը  
Անդրեյ Սինյակով. Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի արդիականացման նախագծի երկրորդ փուլի ավարտը մենք դիտարկում ենք որպես լուրջ հակաճգնաժամային միջոցԱնդրեյ Սինյակով. Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի արդիականացման նախագծի երկրորդ փուլի ավարտը մենք դիտարկում ենք որպես լուրջ հակաճգնաժամային միջոց
Իրանցի գործարարները հետաքրքրված են մի շարք ոլորտներում Հայաստանի հետ համատեղ ձեռնարկությունների բացմամբԻրանցի գործարարները հետաքրքրված են մի շարք ոլորտներում Հայաստանի հետ համատեղ ձեռնարկությունների բացմամբ
Գյումրիի Գյումրիի "Շիրակ" օդանավակայանը պատրաստ է եվրոպական բյուջետային չվերթների սպասարկմանը
Մհեր Գրիգորյանը հաղորդում է Մհեր Գրիգորյանը հաղորդում է "Գազպրոմի" հետ բանակցություններում որոշակի դժվարությունների մասին
Երկաթուղիների բացման առումով սկսել են լուծումներ երեւալ. Մհեր ԳրիգորյանԵրկաթուղիների բացման առումով սկսել են լուծումներ երեւալ. Մհեր Գրիգորյան
ԳեոՊրոՄայնինգ ընկերությունը հայտարարում է Ագարակի ՊՄԿ արդիականացման 30 մլն դոլար արժողությամբ ծրագրի երկրորդ փուլի ավարտի մասինԳեոՊրոՄայնինգ ընկերությունը հայտարարում է Ագարակի ՊՄԿ արդիականացման 30 մլն դոլար արժողությամբ ծրագրի երկրորդ փուլի ավարտի մասին
55 տարի առաջ Հայաստանը խաղաղ ատոմի մեկնարկ տվեց55 տարի առաջ Հայաստանը խաղաղ ատոմի մեկնարկ տվեց
ԱՄՀ-ը մինչեւ 6,5 տոկոս կտրուկ բարելավել է 2021 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի կանխատեսումը, սակայն նախազգուշացնում է, որ պահպանվում են նվազման բարձր ռիսկերըԱՄՀ-ը մինչեւ 6,5 տոկոս կտրուկ բարելավել է 2021 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի կանխատեսումը, սակայն նախազգուշացնում է, որ պահպանվում են նվազման բարձր ռիսկերը
Էկոնոմիկայի նախարարը Կենտրոնական բանկի նորացված տնտեսական կանխատեսումը որակել է հոռետեսականԷկոնոմիկայի նախարարը Կենտրոնական բանկի նորացված տնտեսական կանխատեսումը որակել է հոռետեսական
Կառավարությունը շուրջ 357,5 մլն դրամ կհատկացնի 15 սուբվենցիոն  ծրագրեր ավարտին հասցնելու համարԿառավարությունը շուրջ 357,5 մլն դրամ կհատկացնի 15 սուբվենցիոն  ծրագրեր ավարտին հասցնելու համար
Էկոնոմիկայի նախարարը՝ իրանական բեռնատարներին առնչվող իրավիճակի մասին. Մենք ունենք «պլան Բ»Էկոնոմիկայի նախարարը՝ իրանական բեռնատարներին առնչվող իրավիճակի մասին. Մենք ունենք «պլան Բ»
Հայ հաշվապահներն ու աուդիտորները կարող են մասնագիտորեն աճել ՄԹ Որակավորված երդվյալ հաշվապահների ասոցիացիայի (ACCA) օգնությամբՀայ հաշվապահներն ու աուդիտորները կարող են մասնագիտորեն աճել ՄԹ Որակավորված երդվյալ հաշվապահների ասոցիացիայի (ACCA) օգնությամբ
Կառավարությունը հավանություն է տվել ՏՏ ոլորտում հանցագործությունների դեմ պայքարում ԱՊՀ երկրների համագործակցության շուրջ համաձայնագրի վավերացմանըԿառավարությունը հավանություն է տվել ՏՏ ոլորտում հանցագործությունների դեմ պայքարում ԱՊՀ երկրների համագործակցության շուրջ համաձայնագրի վավերացմանը
Հայաստանն ու Սինգապուրը բացառում են կրկնակի հարկումըՀայաստանն ու Սինգապուրը բացառում են կրկնակի հարկումը
Կառավարությունը վավերացրել է Հայաստանի և Մալթայի կառավարությունների միջև կրկնակի հարկումը բացառելու մասին համաձայնագիրըԿառավարությունը վավերացրել է Հայաստանի և Մալթայի կառավարությունների միջև կրկնակի հարկումը բացառելու մասին համաձայնագիրը
ՊԵԿ-ի ղեկավարությունը ՌԴ ԴՄԾ ղեկավարի հետ հանդիպման ժամանակ կարեւորել է շփումների ակտիվացումըՊԵԿ-ի ղեկավարությունը ՌԴ ԴՄԾ ղեկավարի հետ հանդիպման ժամանակ կարեւորել է շփումների ակտիվացումը
Ամերիկյան Wabtec ընկերությունը հետաքրքրություն է դրսեւորում հայկական շուկայի նկատմամբԱմերիկյան Wabtec ընկերությունը հետաքրքրություն է դրսեւորում հայկական շուկայի նկատմամբ
Փոխվարչապետը՝ գազի գնի հնարավոր բարձրացման մասին. Փոխվարչապետը՝ գազի գնի հնարավոր բարձրացման մասին. "Գազպրոմը" պնդում է, որ 2013թ. համաձայնագրով նախատեսված շահույթի չափն իրենց չի բավարարում
Կաթիլային ոռոգում.  5 հարց և պատասխան՝ Կոնվերս Բանկի հետԿաթիլային ոռոգում.  5 հարց և պատասխան՝ Կոնվերս Բանկի հետ
Համաշխարհային բանկը Համաշխարհային բանկը "Իններորդ ալիք" զեկույցով նախազգուշացնում է. կլիմայի փոփոխության առնչությամբ աշխարհի վեց տարածաշրջաններում "կլիմայական" միգրանտների թիվը մինչեւ 2050 թվականը կարող է հասնել 216 միլիոն մարդու
Փորձագետ. Եվրոպայում գազի գների ռեկորդային աճը եւ ԵԱՏՄ անդամակցությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություններ են բացումՓորձագետ. Եվրոպայում գազի գների ռեկորդային աճը եւ ԵԱՏՄ անդամակցությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություններ են բացում
Հայկական ԱԷԿ-ում սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման աշխատանքներ կիրականացվենՀայկական ԱԷԿ-ում սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման աշխատանքներ կիրականացվեն
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի հաճախորդները ստանում են կենսաթոշակ մինչև յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ աշխատանքային օրըՎՏԲ-Հայաստան Բանկի հաճախորդները ստանում են կենսաթոշակ մինչև յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ աշխատանքային օրը
2022 թվականին ԵԱՏՄ-ում արտաքին առեւտրի բացասական սալդոն կկրճատվի 5,8 մլրդ ԱՄՆ դոլարից մինչեւ 2,5 մլրդ ԱՄՆ դոլար. ԵՏՀ կանխատեսում2022 թվականին ԵԱՏՄ-ում արտաքին առեւտրի բացասական սալդոն կկրճատվի 5,8 մլրդ ԱՄՆ դոլարից մինչեւ 2,5 մլրդ ԱՄՆ դոլար. ԵՏՀ կանխատեսում
ԿԲ. Դրամավարկային պայմանների հետեւողական խստացումը բավարար ազդեցություն է ունենում առաջանցիկ սպառողական պահանջարկի կարգավորման եւ գնաճի զսպման վրաԿԲ. Դրամավարկային պայմանների հետեւողական խստացումը բավարար ազդեցություն է ունենում առաջանցիկ սպառողական պահանջարկի կարգավորման եւ գնաճի զսպման վրա
Կենտրոնական բանկը 2021 թվականին Հայաստանի տնտեսական աճի կանխատեսումը բարելավել է մինչեւ 5,6 տոկոսԿենտրոնական բանկը 2021 թվականին Հայաստանի տնտեսական աճի կանխատեսումը բարելավել է մինչեւ 5,6 տոկոս
ԿԲ. ԱՄՆ-ից Հայաստան փոխանցումները սրընթաց աճում ենԿԲ. ԱՄՆ-ից Հայաստան փոխանցումները սրընթաց աճում են
Հայաստանն ու Ուկրաինան առեւտրատնտեսական հարաբերությունների բարելավման մեկնարկ են տվելՀայաստանն ու Ուկրաինան առեւտրատնտեսական հարաբերությունների բարելավման մեկնարկ են տվել
Կենտրոնական բանկը հերթական անգամ բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ 7 տոկոսից մինչեւ 7.25 տոկոսԿենտրոնական բանկը հերթական անգամ բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ 7 տոկոսից մինչեւ 7.25 տոկոս
Հայաստանի 7 մարզերում ֆոտովոլտային կայանների տեղադրման համար կհատկացվի շուրջ 2 մլրդ դրամՀայաստանի 7 մարզերում ֆոտովոլտային կայանների տեղադրման համար կհատկացվի շուրջ 2 մլրդ դրամ
"Վեոլիա Ջուր"-ն առաջարկում է 43,7 դրամով բարձրացնել ջրի սակագինը
Մհեր Գրիգորյան. Հայաստանի եւ Ուկրաինայի միջեւ առեւտրատնտեսական հարաբերությունները զարգացման մեծ ներուժ ունենՄհեր Գրիգորյան. Հայաստանի եւ Ուկրաինայի միջեւ առեւտրատնտեսական հարաբերությունները զարգացման մեծ ներուժ ունեն
Դարձի՛ր բաժնետեր․ Ակբա բանկը բաժնետոմսեր է թողարկել  (Տեսանյութ)Դարձի՛ր բաժնետեր․ Ակբա բանկը բաժնետոմսեր է թողարկել (Տեսանյութ)
IDBank-ը՝ «Հայկական ռոքը հանուն քաղցկեղ ունեցող երեխաների» բարեգործական համերգի աջակիցIDBank-ը՝ «Հայկական ռոքը հանուն քաղցկեղ ունեցող երեխաների» բարեգործական համերգի աջակից
Հայաստանում հարկերի հավաքագրումը 2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին 4,9 տոկոսով  գերազանցել է նախաճգնաժամային 2019 թվականի ցուցանիշներըՀայաստանում հարկերի հավաքագրումը 2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին 4,9 տոկոսով  գերազանցել է նախաճգնաժամային 2019 թվականի ցուցանիշները
Թողարկվել է Հայաստանի Հանրապետության 30-ամյակին նվիրված հուշադրամԹողարկվել է Հայաստանի Հանրապետության 30-ամյակին նվիրված հուշադրամ
Հայաստանի ֆինանսների նախարարը և Հնդկաստանի դեսպանը քննարկել են համագործակցության զարգացման հնարավոր ուղղություններըՀայաստանի ֆինանսների նախարարը և Հնդկաստանի դեսպանը քննարկել են համագործակցության զարգացման հնարավոր ուղղությունները
Հայ-վրացական սահմանին Հայ-վրացական սահմանին "Բարեկամության կամրջի" շինարարությունը ընթանում է ողջ թափով
Կարդալ ավելին


Արտ. փոխարժեքները
24.09.2021
RUB6.61-0.05
USD482.24-1.51
EUR565.81-1.24
GBP660.72-0.81
CAD380.17-1.70
JPY43.69-0.31
CNY74.65-0.06
CHF522.58-0.39