Հինգշաբթի, 27 Հուլիսի 2017 12:47
Էմմանուիլ Մկրտչյան

Հայկական ԱԷԿ. Որտեղ է հեքիաոը և որտեղ իրականությունը

Հայկական ԱԷԿ. Որտեղ է հեքիաոը և որտեղ իրականությունը

Արմինֆո. Հայկական ԱԷԿ-ի 2-րդ էներգաբլոկի շահագործման երկակաձգման ծրագիրը Հայաստանի կարևորագույն նախագծերից մեկն է, որն անհրաժեշտ է նույն շարքում դասել այնպիսի ենթակառուցվածքային նախագծերի հետ, ինչպիսիք են`Հյուսիս-Հարավ մայրուղու շինարարությունը և Ռուսաստան-Վրաստան-Հայաստան-Իրան էլեկտրաէներգետիկ միջանցքի ստեղծումը: Նշված բոլոր նախագծերն ուղղված են երկրի տնտեսության զգալի ամրացմանը, ինչն անհնարին կլիներ առանց տնտեսական անվտանգության, ինչպես նաև դրա կարևորագույն բաղադրիչի`էներգետիկ անվտանգության ամրապնդման:

Գաղտնիք չէ, որ նման ռազմավարական նախագծերի իրականացմանն ուղղված կառավարության գործունեությունն աջակցվում է գործընկեր-երկրների, ինչպես նաև հեղինակավոր միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Դա առաջացնում է որոշ անբարյացակամ տրամադրված հարևանների դժգոհությունը, որոնք ուշադրույամբ հետևում են Հայաստանի ցանկացած տնտեսական հաջողություններին: Բայց քանի որ երկրի ղեկավարության գործունեությանն ուղղակիորեն միջամտելն անհնար է, ուրեմն հակառակորդն սկսել է թիրախավորել Մեծամորի ատոմակայանը: Այսպես, ԶԼՄ-ներում շրջանառվում են լուրեր, որոնք հիմնված են պրոֆեսիոնալի համար բոլորովին էլ ոչ համոզիչ, բայց սովորական քաղաքացիների համար էական հանդիսացող թեզի վրա, կապված Մեծամորի ատոմակայանի սպառնալիքի հետ: Սովորական ընթերցողին առաջարկում ենք սովորել տարբերել ցորենը որոմից`փարատելով կասկածներն ու  ինքնուրույն հասկանալ պրոբլեմը, հիմնվելով գիտական իրական եզրակացությունների, այլ ոչ թե մի խումբ մարդկանց հերյուրանքների վրա, որոնց զենքը հակահայկական տրամադրություններն են:

Այսպիսով, ինչպիսի ինչ սարսափելիներով է միջազգային հանրությանը, ինչ-որ չափով նաև մեր բնակչությանը, վախեցնում Հայաստանի «հակա-շահերի» այդ նույնն քարոզչությունը: Ուզում եմ հիշեցնել, որ այդ հեքիաթների մեծ մասն օգտագործվել է դեռ 1980-ականների վերջին, երբ մեր կողմից ստեղծված հասարակական վրդովմունքը հանգեցրեց այդ նույն ատոմակայանի փակմանը, ինչը հանգեցրեց հսկայական տնտեսական ճգնաժամի, երկիրը ետ մղելով գրեթե կես դար:

 

Հեքիաթ 1. Կայանը կանգնած է տեկտոնիկ գոտում և չի դիմանա ուժեղ երկրաշարժի:

 

Ժխտել, որ Հայաստանի ողջ տարածքը գտնվում է սեյսմիկ գոտում, իհարկե, կլիներ միանգամայն անհեթեթ զբաղմունք: Այո, մեր երկրում տեղի են ունենում երկրաշարժեր: Հայ ժողովրդի հիշողության մեջ հավերժ կմնա Սպիտակ քաղաքում 1988 թվականին տեղի ունեցած իրադարձությունները: Մի շարք «փորձագետներ» ինչ-ինչ պատճառներով բոլորովին անտեսում են այն փաստը, որ երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվում էր կայանից մի քանի հարյուր կիլոմետր հեռավորության վրա, որը դիմացավ այդ աղետին: Բանը նրանում է, որ Հայկական ատոմակայանն իրենից ներկայացնում է արդյունաբերական օբյեկտ, որն ի վիճակի է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի, ըստ Ռիխտերի սանդղակի, բայց կայանի անվտանգության ռեզերվային մակարդակը շատ ավելի բարձր է: Ավերիչ սեյսմիկ աղետից կայանը պաշտպանում են բազալտի հաստ շերտերը և 400 մետր հաստությամբ և մինչև Արաքս գետը հասնող երկարությամբ խարամը, ինչպես նաև հիդրոկլանիչները, որոնք երկրաշարժի դեպքում միմյանց ամուր կապում են կայանի հիմքն ու սարքավորումները, վերջիներիս թույլ չտալով ենթարկվել ցնցումներին ու իներցիային: 2015 թվականին Ատոմային էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը (ՄԱԳԱՏԷ) հետազոտեց Հայկական ատոմակայանի 2-րդ էներգաբլոկը: Միջազգային հանձնաժողովը եկավ եզրակացության, որ կայանը համապատասխանում է  սեյսմիկ անվտանգության բոլոր չափանիշներին, ըստ ՄԱԳԱՏԷ-ի նորմերի: «Ֆուկուսիմա» ատոմակայանի վթարից հետո Հայաստանում անցկացվեց համալիր երկրաֆիզիկական հետազոտություն, աշխարհի 7 երկրների առաջատար մասնագետների մասնակցությամբ: Արդյունքները հասանելի է ՄԱԳԱՏԷ-ի պաշտոնական կայքում և վկայում են ՀԱԷԿ-ի հարթակի ներսում ակտիվ տեկտոնիկ վտանգների մասին: Բացի այդ, 1995 թվականին վերագործարկումից հետո, որն առաջին անգամ  կատարվեց համաշխարհային պրակտիկայում, կայանում իրականացվեցին անվտանգության նորագույն համակարգերի ներդրմանն ուղղված աշխատանքներ: ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը գտնում է, որ ցավալի է, որ որոշ պետություններ, մասնավորապես, Ադրբեջանը և Թուրքիան անհարգալից վերաբերմունք են դրսևորում ՄԱԳԱՏԷ-ի որոշումների նկատմամբ: «Այդ պետությունները փորձում են միջազգային հարթակներն օգտագործել իրենց նեղ քաղաքական, քարոզչական նպատակներով, բարձրաձայնելով Հայաստանի դեմ անհիմն մեղադրանքներ»:

 

Հեքիաթ 2. Կայանում տեղադրված է այնպիսի ռեակտոր, ինչպիսին Չերնոբիլի ԱԷԿ-ում, ինչը շուտով անխուսափելիորեն կհանգեցնի աղետի:

 

Հայկական ԱԷԿ-ի և Չեռնոբիլի կայանի միջև տարբերությունների մասին չեն խոսել միայն ծույլերը, բայց շատերը շարունակում են պնդել, որ այդ երկու կայաններում տեղադրված են նույն ռեակտորները: Գնանք հերթականությամբ: Սկզբի համար հարկ է նշել, որ Հայկական ԱԷԿ-ի աշխատանքի ընթացքում, 1995-ից ի վեր (վերագործարկումից հետո) որևէ արտակարգ պատահար չի գրանցվել: Այսինքն, կայանն ավելի քան 20 տարի գործում է բնականոն ռեժիմով: ՀԱԷԿ երկու բլոկներում, արդիականացված 2-րդ էներգաբլոկի հետ միասին, տեղադրված են ԲԲԷՌ տեսակի ռեակտորներ: Դրանք արմատապես նոր տեսակի ռեակտորներ են, ի տարբերություն Չեռնոբիլի ատոմակայանի, հետևաբար, Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ի վթարի սցենարի կրկնությունը տեխնիկապես բացառվում է: Բացի այդ, ԲԲԷՌ-440 ռեակտորը տարբերվում է BWR ռեակտորներից, որոնք տեղադրված են Ֆուկուսիմայում: Խոսքը տանք մասնագետին: «Հայկական ԱԷԿ-ի նախագծման ընթացքում արվել է տեխնոլոգիական սարքավորումների ճիշտ և հիմնավորված ընտրություն: Առաջին հերթին խոսքը գնում է ԲԲԷՌ-440 տեսակի ռեակտորի տեղադրման մասին: Ընդ որում, Հայկական ԱԷԿ-ի համար մշակվել է ԲԲԷՌ-440-ի հատուկ սեյսմակայուն մոդիֆիկացիա`ԲԲԷՌ-440/270-ը: Հետագա իրադարձությունները ցույց տվեցին այդ լուծման հիմնավորվածությունը: Դրա հեռատեսությունն ապացուցեին նաև վթարները Չերնոբիլի ԱԷԿ-ում`ՌԲՄԿ ռեակտորով, ինչպես նաև Ֆուկուսիմայում`եռացող ջրի ռեակտորով:

ԲԲԷՌ-440/270 ռեակտորներն ունեն անվտանգության մեծ պաշար, նրանք, օրինակ, շարունակում էին բնականոն աշխատանքը նույնիսկ Սպիտակի երկրաշարժի ընթացքում», - ասում է ՄԱԿ-ի էներգետիկ փորձագետ Արա Մարջանյանը: Ճապոնիայում տեղի ունեցած աղետից հետո Հայկական ԱԷԿ-ում իրականացվեցին սթրես-թեստեր, «հետֆուկուսիմյան» չափանիշներով, ինչը  թույլ տվեց հաստատել մեր կայանի հուսալիությունը: Վերջին 25 տարիների ընթացքում ԱԷԿ-ը շարունակաբար գտնվել է ոչ միայն հանրապետության, այլ նաև բոլոր միջազգային մասնագիտացված կառույցների ուշադրության կենտրոնում: Ավելին, Հայաստանի իշխանությունները կամավոր, առաջիններից մեկն աշխարհում, իրականացրեցին «հետֆուկուսիմյան»  սթրես-թեստեր: «Այդ մասնագիտացված կառույցների պաշտոնական տեսակետը հետևյալն է. ՀԱԷԿ-ի հետ կապված բոլոր ռիսկերը վերահսկելի են և գտնվում են ընդունելի մակարդակում: Չէ որ ի վերջո, Հայաստանը շահագրգռված է իր քաղաքացիների անվտանգության մեջ», - ասել է Արա Մարջանյանը: Այստեղ հետաքրքիր է նաև ամերիկյան փորձագիտական ​​կառույցների տեսակետը: Ամերիկյան Engineering Planning and Management ընկերության տնօրեն Ռոբերտ Քալանթարին գտնում է, որ Մեծամորի ԱԷԿ-ի պրոբլեմն «ուռճացված» է: «Հայկական ատոմակայանը, ինչպես ցանկացած գործող ԱԷԿ, համապատասխանում է անվտանգության խիստ ստանդարտներին»: Կայանը պարբերաբար ստուգվում է, իսկ ԲԲԷՌ-440/270 տեսակի ռեակտորն ադապտացված է սեյսմիկ հատուկ պայմաններին: Բացի այդ, ԱԷԿ-ի վերագործարկումից հետո իրականացվել է կայանի անվտանգության լրացուցիչ սեյսմիկ արդիականացում: Այսպիսով, ՀԱԷԿ-ն ի վիճակի է դիմակայել սեյսմիկ ալիքներին, որոնք կարող են լինել տարածաշրջանում: Մասնագետը հատուկ ընդգծել է, որ, օրինակ, ԱՄՆ ատոմային կայաններում տեղադրված է 2 վթարային դիզելային գեներատոր, իսկ Մեծամորի ատոմային էլեկտրակայանում`5, ինչը թույլ է տալիս զգալիորեն նվազեցնել բոլոր հնարավոր ռիսկերը: Եվս մեկ կարևոր փաստ, ինչի մասին մոռանում են կայանի շուտափույտ փակման կողմնակիցները`Հայկական ԱԷԿ-ը միակն է աշխարհում, որն ունի բնական շրջանառության ռեժիմ, ինչը թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում, նույնիսկ առանց հարկադիր շրջանառության, ապահովել ռեակտորի սառեցումը 72 ժամվա ընթացքում:

 

Հեքիաթ 3: Հայաստանում ֆինանսական և նյութական ռեսուրսների բացակայությունը կայանի անվտանգության պահպանման հնարավորություն չի տալիս

 

Ինչպես հայտնի է, Հայաստանը Ռուսաստանի հետ համատեղ ԱԷԿ արդիականացմանն ուղղված աշխատանքներ է իրականացնում: Արդիականացումը ոչ միայն հին սարքավորումը նորով փոխարինումն է, այլ նաև ատոմակայանի էլ ավելի մեծ հուսալիության և անվտանգության ապահովմանն ուղղված լայնածավալ աշխատանքը: Հայ մասնագետների հետ միասին այդ աշխատանքները կատարում են նաև ռուսական «Ռուսատոմ Սերվիս» ընկերության մասնագետները, ովքեր մասնագիտացած են ռուսական նախագծերով կառուցված ԱԷԿ տեխնիկական սպասարկման ոլորտում: ՀԱԷԿ նախկին գլխավոր տնօրեն Սուրեն Ազատյանը նշում է, որ 1993 թվականից  մինչ օրս ՀԱԷԿ անվտանգության բարձրացման նպատակով ներդրվել է ավելի քան 200 մլն.դոլար: Միջոցները տրամադրվել են ԱՄՆ էներգետիկայի դեպարտամենտի, Եվրամիության, Ռուսաստանի Դաշնության կողմից: 1995 թվականին երկրորդ էնորգաբլոկի վերագործարկման պահից ի վեր, կատարվել է վերջինիս անվտանգության մակարդակի բարձրացմանն ուղղված 1400 միջոցառում: Եվս 300 մլն.դոլար կներդրվի ՀԱԷԿ N2 էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարացման նախագծի շրջանակներում: Ելնելով այս թվերից՝ կայանի անվտանգության պահպանման համար գումարի բացակայության վերաբերյալ «փորձագետների» հայտարարությունները չեն համապատասխանում իրականությանը: Բոլոր այդ ապատեղեկատվությունները կարող են ունենալ մեկ պատասխան, որը մերը չէ՝ որպես շահագրգիռ կողմի: Այն ուղղակի պատասխան չէ, այլ ներկայացնում է միջուկային էներգետիկայի բնագավառում ամենահեղինակավոր կազմակերպության՝ ՄԱԳԱՏԷ-ի բազմաթիվ գնահատականներն ու վկայությունները: ՄԱԳԱՏԷ-ի միջուկային անվտանգության փորձագետների խումբը բոլորովին վերջերս ավարտել է ՀԱԷԿ-ի  երկարաժամկետ շահագործման անվտանգության գնահատումը: Այդ կազմակերպության եզրակացությունների համաձայն, որը ներկայացրել է մասնագետների խումբն Արգենտինայից,  Բուլղարիայից, Կանադայից, Հնդկաստանից, Ուկրաինայից և ՄԱԳԱՏԷ-ից, ՀԱԷԿ գործունեությունը համապատասխանում է միջազգային բոլոր ստանդարտներին: Առանձին քննարկվել են կայանի երկարաժամկետ շահագործման հետ կապված ծրագրերը, մարդկային ռեսուրսներին և կառավարմանն առնչվող հարցերը: Փորձագետներն ատոմային կայանի աշխատանքում դրական կողմեր են առանձնացրել, որոնցից են՝ սեյսմիկ անվտանգության ատեստավորման ու անվտանգության արդիականացման ծրագրերը։ Ներկայացվել են նաև երկարաժամկետ շահագործման անվտանգության բարելավման վերաբերյալ մի շարք խորհուրդներ։ Օրինակ, ԱԷԿ-ում պետք է մշակվի ու ներդրվի մեթոդաբանություն, որի համաձայն՝ անվտանգության հետ կապված բոլոր համակարգերը պետք է գնահատվեն երկարատև շահագործման տեսանկյունից։ ՀԱԷԿ ղեկավարությունը պատրաստակամություն է հայտնել կատարել բոլոր հանձնարարականները և խնդրել ՄԱԳԱՏԷ-ին հաջորդ առաքելությունը ծրագրել մոտավորապես 18 ամիս հետո։ Զեկույցը քննարկվելու է ՄԱԳԱՏԷ-ի կենտրոնակայանում, իսկ վերջնական զեկույցը կներկայացվի երեք ամսվա ընթացքում:

 

Հեքիաթ 4. ԱԷԿ-ում օգտագործվող ջրով, որը թունավորված է ռադիացիայից, ոռոգվում է Արարատյան դաշտավայրի գյուղացիների հողամասերը, իսկ ռադիոակտիվ թափոնները պահվում են ադրբեջանական գրավյալ տարծաքներում:

 

Հայաստանը, ինչպես ցանկացած նորմալ երկիր, չի պատրաստվում կտրել այն ճյուղը, որի վրա նստած է, և հսկայական նշանակություն է տալիս միջուկային անվտանգության ապահովմանը և միջազգային իրավական փաստաթղթերի իրականացմանն ազգային և միջազգային մակարդակներում, այդ թվում նաև այդ ոլորտում կենսունակ օրենսդրության ստեղծման ճանապարհով: Հայկական ԱԷԿ-ի ողջ գործունեությունը կանոնակարգվում է մի շարք միջազգային իրավական ակտերով: ՀԱԷԿ-ի անվտանգության ստանդարտները երաշխավորում են, որ ռադիոակտիվ թափոնները և արդեն աշխատած միջուկային վառելիքը ոչ մի վտանգ չեն ներկայացնում Ադրբեջանին, և ոչ ել տարածշրջանի որևէ երկրի: Հետևաբար, հայտարարությունն այն մասին, որ կայանի աշխատանքի հետևանքով տարածաշրջանում դիտվում է տասնյակ անգամ բարձր ռադիացիոն ֆոն, իսկ գետերում լողում են մուտանտ-ձկներ, դիտվում են որպես մոլեգին ֆանտազիա, ինչպես նաև ցանկալին իրականի տեղ ներկայացնելու փորձ: Կայանն ամեն տարի ստուգվում է, որի ընթացքում փորձագետները չափում են շրջակա միջավայևրի պարամետրերը: Այնուհետև այդ հաշվետվությունները հրապարակվում են ազատ և հասանելի ռեժիմով: Քանի որ կայանը մինչ օրս գործում է, և չկա դրա փակման մասին որոշում, հետևաբար կարող է լինել միայն մեկ եզրակացություն`բնակչության և շրջակա միջավայրի համար Հայկական ԱԷԿ-ը ոչ մի սպառնալիք չի ներկայացնում: Բացի այդ, պետք չէ մոռանալ, որ ՀԱԷԿ-ում անվտանգության ապահովման սկզբունքները ենթադրում են, որ ամբողջովին բացառվում է միջուկային վառելիքի և թափոնների դուրսբերման հնարավորությունը կայանի տարածքից: Հայաստանը 2015 թվականին մի շարք փոփոխություններ կատարեց կառավարության որոշումներում, որոնք վերաբերվում էին ռադիոակտիվ նյութերի արտահանմանը և ներմուծման լիցենզավորման իրավունքին, ռադիոակտիվ նյութերի ֆիզիկական պաշտպանության կանոններին, հայկական ատոմակայանի, միջուկային նյութերի ֆիզիկական պաշտպանությանը և անվտանգության բարձրացմանը: ՄԱԳԱՏԷ-ի առաջարկների հիման վրա ՀԱԷԿ-ի համար մշակվել է «Ռադիոակտիվ թափոնների և աշխատած միջուկային վառելիքի կառավարման ռազմավարություն»: Հետևաբար, աշխատած ռադիոակտիվ թափոնների ուտիլիզացիան նույնպես տեղի է ունենում միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների հսկողության ներքո:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
Team Telecom Armenia-ն Tech Week Gyumri-ի գործընկերն էTeam Telecom Armenia-ն Tech Week Gyumri-ի գործընկերն է
Կոնվերս Բանկը կհոգա ապահովագրության ծախսերը ծրագրային վարկավորման շրջանակումԿոնվերս Բանկը կհոգա ապահովագրության ծախսերը ծրագրային վարկավորման շրջանակում
Հայաստանն ու Ռուսաստանը կխորացնեն ռազմավարական գործընկերությունը ինչպես միջուկային, այնպես էլ ոչ միջուկային էներգետիկայի ոլորտումՀայաստանն ու Ռուսաստանը կխորացնեն ռազմավարական գործընկերությունը ինչպես միջուկային, այնպես էլ ոչ միջուկային էներգետիկայի ոլորտում
Կառավարությունը մրգերի եւ բանջարեղենի արտահանմանն առնչվող խնդիրը լուծելու միջոց է առաջարկումԿառավարությունը մրգերի եւ բանջարեղենի արտահանմանն առնչվող խնդիրը լուծելու միջոց է առաջարկում
Հայաստանում սուբվենցիոն ծրագրերի ֆինանսավորումը 2022 թվականին հասել է 7,3 մլրդ դրամիՀայաստանում սուբվենցիոն ծրագրերի ֆինանսավորումը 2022 թվականին հասել է 7,3 մլրդ դրամի
ՀԲ-ն տեխնիկական աջակցություն կցուցաբերի Հայաստանի կրթական ոլորտին՝ ՀԲ-ն տեխնիկական աջակցություն կցուցաբերի Հայաստանի կրթական ոլորտին՝ "Պետական-մասնավոր գործընկերության" ծրագրով
Կառավարությունը Սյունիքի մի շարք տարածքներ ճանաչել է Կառավարությունը Սյունիքի մի շարք տարածքներ ճանաչել է "հանրության գերակա շահ"՝ "Հյուսիս-Հարավ" միջանցքի կառուցման համար
Պատվիրեք Mastercard Standard և Mastercard Gold և օգտվեք արտոնյալ պայմաններով վարկային գծիցՊատվիրեք Mastercard Standard և Mastercard Gold և օգտվեք արտոնյալ պայմաններով վարկային գծից
Փաշինյանը հայտարարել է նվազագույն աշխատավարձի, կենսաթոշակների եւ նպաստների բարձրացման մասինՓաշինյանը հայտարարել է նվազագույն աշխատավարձի, կենսաթոշակների եւ նպաստների բարձրացման մասին
Հարկային մուտքերը մոտ 60 մլրդ դրամով կգերազանցեն առաջին կիսամյակի համար նախատեսված մակարդակը. ՓաշինյանՀարկային մուտքերը մոտ 60 մլրդ դրամով կգերազանցեն առաջին կիսամյակի համար նախատեսված մակարդակը. Փաշինյան
2022թ. կառավարության պարտքը ՀՆԱ-ի նկատմամբ կնվազի ավելի արագ, քան նախատեսված է. Ֆինանսների նախարար2022թ. կառավարության պարտքը ՀՆԱ-ի նկատմամբ կնվազի ավելի արագ, քան նախատեսված է. Ֆինանսների նախարար
Հայաստանը բջջային ինտերնետի արագությամբ 84-րդ տեղում է աշխարհումՀայաստանը բջջային ինտերնետի արագությամբ 84-րդ տեղում է աշխարհում
Նորագույն տեխնոլոգիաներ ներդրումների ներգրավման համար եւ ոչ միայն. «Մեյդ Ին Արմենիա» ՀԿ հավակնոտ նպատակներըՆորագույն տեխնոլոգիաներ ներդրումների ներգրավման համար եւ ոչ միայն. «Մեյդ Ին Արմենիա» ՀԿ հավակնոտ նպատակները
ACBABank-ը եւ Ամերիաբանկը ներդրումներով օգնել են շահառուներին անկանխիկ վճարումների ընդունման համակարգով հսկիչ-դրամարկղային մեքենաներ տրամադրելACBABank-ը եւ Ամերիաբանկը ներդրումներով օգնել են շահառուներին անկանխիկ վճարումների ընդունման համակարգով հսկիչ-դրամարկղային մեքենաներ տրամադրել
Հայաստանն ու Ռուսաստանը մտադիր են ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության եւ արդյունաբերության ոլորտներումՀայաստանն ու Ռուսաստանը մտադիր են ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության եւ արդյունաբերության ոլորտներում
"Ռոսիա" ավիաընկերությունը հուլիսի 2-ից կսկսի չվերթներ իրականացնել Սամարայից դեպի Երեւան
Համաշխարհային բանկը ներկայացրել է Հայաստանի ջրային ոլորտի ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրությունՀամաշխարհային բանկը ներկայացրել է Հայաստանի ջրային ոլորտի ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրություն
Հայաստանում հակվում են «ՎՎԷՌ ՏՕԻ» տիպի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցմանՀայաստանում հակվում են «ՎՎԷՌ ՏՕԻ» տիպի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման
Հայաստանում վերստին մտադիր են բացել «Հալալ» միջազգային ստանդարտացման և սերտիֆիկացման կենտրոնՀայաստանում վերստին մտադիր են բացել «Հալալ» միջազգային ստանդարտացման և սերտիֆիկացման կենտրոն
Fly one Armenia ավիաընկերությունը ուղիղ չվերթ է գործարկում դեպի Սանկտ ՊետերբուրգFly one Armenia ավիաընկերությունը ուղիղ չվերթ է գործարկում դեպի Սանկտ Պետերբուրգ
Կառավարությունը հաստատել է 7 մարզերում սուբվենցիոն ծրագրերի կատարման հերթական հայտերըԿառավարությունը հաստատել է 7 մարզերում սուբվենցիոն ծրագրերի կատարման հերթական հայտերը
Հայաստանում հակվում են նոր ԱԷԿ-ի համար 1000-1300 մեգավատ հզորությամբ ռեակտորի ընտրությանըՀայաստանում հակվում են նոր ԱԷԿ-ի համար 1000-1300 մեգավատ հզորությամբ ռեակտորի ընտրությանը
Արժեւորվող դրամին առնչվող դրամա. արդյո՞ք երկար կտեւի. Հայկազ ՖանյանԱրժեւորվող դրամին առնչվող դրամա. արդյո՞ք երկար կտեւի. Հայկազ Ֆանյան
Մինչեւ տարեվերջ Գեղարքունիքում կշահագործվի միջպետական Սեւան-Մարտունի-Գետափ այլընտրանքային ճանապարհըՄինչեւ տարեվերջ Գեղարքունիքում կշահագործվի միջպետական Սեւան-Մարտունի-Գետափ այլընտրանքային ճանապարհը
ԱԶԲ. Հայաստանը մեծ հնարավորություններ ունեցող երկիր էԱԶԲ. Հայաստանը մեծ հնարավորություններ ունեցող երկիր է
Թուրքիայի ավիացիոն իշխանությունները FLYONE ARMENIA  ընկերությանը Թուրքիայի օդային տարածքով չվերթերի իրականացման հնարավորություն չեն տրամադրելԹուրքիայի ավիացիոն իշխանությունները FLYONE ARMENIA  ընկերությանը Թուրքիայի օդային տարածքով չվերթերի իրականացման հնարավորություն չեն տրամադրել
ԵՏՀ. Արագացված գիտատեխնիկական զարգացումը ԵԱՏՄ անդամ երկրների ներուժը կբարձրացնի 35-40 տոկոսովԵՏՀ. Արագացված գիտատեխնիկական զարգացումը ԵԱՏՄ անդամ երկրների ներուժը կբարձրացնի 35-40 տոկոսով
Հայաստանի գործարար համայնքը տնտեսական իշխանություններին կոչ է արել շտապ միջոցներ ձեռնարկել ազգային արժույթի կտրուկ արժեւորման զոհ դարձած բիզնեսը փրկելու համարՀայաստանի գործարար համայնքը տնտեսական իշխանություններին կոչ է արել շտապ միջոցներ ձեռնարկել ազգային արժույթի կտրուկ արժեւորման զոհ դարձած բիզնեսը փրկելու համար
ՀԱԷԿ-ը միացել է երկրի միասնական էներգահամակարգինՀԱԷԿ-ը միացել է երկրի միասնական էներգահամակարգին
Հայաստանի փոխվարչապետը մասնակցել է ԵԶԲ խորհրդի նիստինՀայաստանի փոխվարչապետը մասնակցել է ԵԶԲ խորհրդի նիստին
Եվրասիական duty free-ն 30 տոկոսով ավելի թանկ է լինելու Եվրասիական duty free-ն 30 տոկոսով ավելի թանկ է լինելու "միջազգայինից". ուզում էին՝ ավելի լավ, ստացան՝ ինչպես միշտ
ՊԵԿ նախագահը ՀՄԿ գլխավոր քարտուղարին առաջարկել է Երեւանում անցկացնել ՀՄԿ շնագիտական գլոբալ 6-րդ ֆորումըՊԵԿ նախագահը ՀՄԿ գլխավոր քարտուղարին առաջարկել է Երեւանում անցկացնել ՀՄԿ շնագիտական գլոբալ 6-րդ ֆորումը
Հայաստանն ու Կորեան մաքսային ոլորտում համագործակցության շուրջ միջկառավարական համաձայնագրի կնքման անհրաժեշտություն են տեսնումՀայաստանն ու Կորեան մաքսային ոլորտում համագործակցության շուրջ միջկառավարական համաձայնագրի կնքման անհրաժեշտություն են տեսնում
Սուրեն Պարսյան. Հայաստանի արժութային շուկայում դիտվում է ԱՄՆ արժույթի ավելցուկՍուրեն Պարսյան. Հայաստանի արժութային շուկայում դիտվում է ԱՄՆ արժույթի ավելցուկ
Ամփոփվել են «Օրգանական գյուղատնտեսության զարգացում 2022-2023» ծրագրի մրցույթի արդյունքներըԱմփոփվել են «Օրգանական գյուղատնտեսության զարգացում 2022-2023» ծրագրի մրցույթի արդյունքները
Fly Arna-ն բացել է իր գրասենյակը Երեւանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանումFly Arna-ն բացել է իր գրասենյակը Երեւանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում
Չի կարելի նույն ապրանքի կամ ծառայության համար տարբեր գներ սահմանել՝ կախված վճարման կանխիկ կամ անկանխիկ եղանակից. ԿԲ ուղերձըՉի կարելի նույն ապրանքի կամ ծառայության համար տարբեր գներ սահմանել՝ կախված վճարման կանխիկ կամ անկանխիկ եղանակից. ԿԲ ուղերձը
ԱՐԱՐԱՏԲԱՆԿԸ՝ «Հաւք» ԱԹՍ մրցույթի գլխավոր հովանավորԱՐԱՐԱՏԲԱՆԿԸ՝ «Հաւք» ԱԹՍ մրցույթի գլխավոր հովանավոր
Հայաստանը փոխում է համայնքներից սուբվենցիոն հայտերի ներկայացման կարգըՀայաստանը փոխում է համայնքներից սուբվենցիոն հայտերի ներկայացման կարգը
Հավաքել են ավելի շատ հարկեր՝ քան ակնկալում էին. Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են ավելի շատ ներդնել կապիտալ ծրագրերումՀավաքել են ավելի շատ հարկեր՝ քան ակնկալում էին. Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են ավելի շատ ներդնել կապիտալ ծրագրերում
Հայաստանի գնաճը սոցիալական աղետ է. տնտեսագետՀայաստանի գնաճը սոցիալական աղետ է. տնտեսագետ
Ինչպես է արժույթի փոխարժեքն ազդել շաքարավազի եւ արեւածաղկի յուղի արժեքի վրա. Հայաստանի ՄՊՀԻնչպես է արժույթի փոխարժեքն ազդել շաքարավազի եւ արեւածաղկի յուղի արժեքի վրա. Հայաստանի ՄՊՀ
Orion Summit-2022. Հայաստանի համար գլխավոր մարտահրավերը մտածողության փոփոխությունն էOrion Summit-2022. Հայաստանի համար գլխավոր մարտահրավերը մտածողության փոփոխությունն է
Ձեռներեցության Աշխարհի Գավաթ 2022-ի ազգային փուլի դիմումներն արդեն ընդունվում ենՁեռներեցության Աշխարհի Գավաթ 2022-ի ազգային փուլի դիմումներն արդեն ընդունվում են
Սեյլանյան. «Հանդիսանալով Հայաստանի առաջատար ոլորտներից մեկը` բանկային համակարգը կանգնած է եղել երկրում ԿՍՊ մշակույթի ձևավորման ակունքներում»Սեյլանյան. «Հանդիսանալով Հայաստանի առաջատար ոլորտներից մեկը` բանկային համակարգը կանգնած է եղել երկրում ԿՍՊ մշակույթի ձևավորման ակունքներում»
Նոր սերնդի MF տիպի ՀԴՄ-ների վրա POS տերմինալները պատրաստ են անկանխիկ գործարքները սպասարկելու համարՆոր սերնդի MF տիպի ՀԴՄ-ների վրա POS տերմինալները պատրաստ են անկանխիկ գործարքները սպասարկելու համար
Լիզինգային շուկայի առաջինն ու առաջատարը վերաբրենդավորվեցԼիզինգային շուկայի առաջինն ու առաջատարը վերաբրենդավորվեց
Եվրոպայում ամենախոշոր IT ընկերություններից մեկը՝ Asseco Group-ը, գրասենյակ է բացում ՀայաստանումԵվրոպայում ամենախոշոր IT ընկերություններից մեկը՝ Asseco Group-ը, գրասենյակ է բացում Հայաստանում
ԵԱԶԲ-ը գործարկել է ԵԱԶԲ-ը գործարկել է "Աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում" հավելվածը՝ այն ներկայացնելով ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարներին
ԵԱՏՄ երկրները պայմանավորվել են Հայաստանում Հարավային երկաթուղի կառուցելԵԱՏՄ երկրները պայմանավորվել են Հայաստանում Հարավային երկաթուղի կառուցել
Հայաստանի ՄՊՀ-ն արձանագրում է դիզվառելիքի եւ ալյուրի գների աճՀայաստանի ՄՊՀ-ն արձանագրում է դիզվառելիքի եւ ալյուրի գների աճ
ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները համագործակցության վերաբերյալ փաստաթղթեր են ստորագրելԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները համագործակցության վերաբերյալ փաստաթղթեր են ստորագրել
Ճանապարհային դեպարտամենտ. Լանջիկ-Գյումրի հատվածում ընթանում են ասֆալտբետոնե ծածկի վերին շերտի տեղադրման աշխատանքներՃանապարհային դեպարտամենտ. Լանջիկ-Գյումրի հատվածում ընթանում են ասֆալտբետոնե ծածկի վերին շերտի տեղադրման աշխատանքներ
Մոսկվայի բորսան սկսում է հայկական դրամով սակարկոթյունՄոսկվայի բորսան սկսում է հայկական դրամով սակարկոթյուն
Ժամանակակից տնտեսական մարտահրավերների համատեքստում կարևորագույն խնդիրներից մեկը մնում է ԵԱՏՄ երկրների պարենային անվտանգության ապահովումը. ՓաշինյանԺամանակակից տնտեսական մարտահրավերների համատեքստում կարևորագույն խնդիրներից մեկը մնում է ԵԱՏՄ երկրների պարենային անվտանգության ապահովումը. Փաշինյան
ԿԲ-ը պատժամիջոցներ է կիրառել արժութային շուկայում հակամրցակցային վարքագիծ դրսևորած փոխանակման կետերի նկատմամբԿԲ-ը պատժամիջոցներ է կիրառել արժութային շուկայում հակամրցակցային վարքագիծ դրսևորած փոխանակման կետերի նկատմամբ
ԱՎԲ. Հայաստանում գրանցվել է գնաճի նվազագույն մակարդակ՝ ԵԱՏՄ երկրների շրջանումԱՎԲ. Հայաստանում գրանցվել է գնաճի նվազագույն մակարդակ՝ ԵԱՏՄ երկրների շրջանում
Հայաստանի և Վրաստանի երկաթուղիները զարգացնում են համագործակցությունըՀայաստանի և Վրաստանի երկաթուղիները զարգացնում են համագործակցությունը
 Netcracker Technology-ն դիտարկում է հայկական շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները    Netcracker Technology-ն դիտարկում է հայկական շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները  
Արտակ Քամալյան. Հայաստանում պարենային ինքնաբավության մակարդակը կազմում է 73 տոկոս   Արտակ Քամալյան. Հայաստանում պարենային ինքնաբավության մակարդակը կազմում է 73 տոկոս  
Կարդալ ավելին


Արտ. փոխարժեքները
01.07.2022
RUB7.46-0.29
USD407.950.74
EUR426.352.81
GBP491.82-0.99
CAD315.780.60
JPY30.140.28
CNY61.010.34
CHF424.640.06