Փորձագետ. Հայաստանում գյուղատնտեսական  ապահովագրության կիրառումը ծայրաստիճան անհրաժեշտություն էր

Արմինֆո. Հայաստանում ագրոապահովագրության կիրառումը  ծայրաստիճան  անհրաժեշտություն էր։  Այդպիսի կարծիք է հայտնել ՀՀ-ում ագրոապահովագրության համակարգի ներդրման եւ զարգացման գծով խորհրդատու Իվան Գոլովենկոն՝ հոկտեմբերի 1-ին ագրոապահովագրության համակարգի ներդրմանը  նվիրված Արարատի մարզի ֆերմերների հետ հանդիպման ընթացքում պատասխանելով Արմինֆո-ի թղթակցի հարցին:

"Վերլուծելով այն իրավիճակը, որն առկա է հանրապետությունում և այն խնդիրները, որոնց հետ Ֆերմերները առերեսում  են տարեցտարի, մենք շատ լավ հասկանում էինք, որ Հայաստանի գյուղատնտեսության համար նման ծրագրեր զարգացնելը չափազանց կարևոր է ։  Չունենալով այնպիսի գործիք, ինչպիսին ագրոապահովագրությունն է, գյուղացին մնում է ռիսկի հետ դեմ առ դեմ ", - ասել է նա ։

Փորձագետն ընդգծել է որ միջազգային փորձից ելնելով ՝ նման ծրագրերի ներդրման լավագույն տարբերակը մշակված ապահովագրական պրոդուկտների աստիճանական զարգացումն է և պրոդուկտային գծի հագեցվածությունը: "Ուստի անհրաժեշտ է սկսել հիմնական մթերքներից, որոնք առավել արդիական են, եւ աստիճանաբար հագեցնել ծրագիրը եւ ընդլայնել մշակաբույսերը՚, - ընդգծել է նա: Հաջորդ տարի, նրա խոսքով, կմշակվեն ապահովագրական պրոդուկտներ երեք նոր մշակաբույսերի համար, որոնց որոշման եւ ճշգրտման ուղղությամբ հետազոտություններ են տարվում, քննարկումներ են ընթանում ֆերմերների, պետության եւ ապահովագրողների հետ: Այս պահին պոտենցիալ նոր մշակաբույսեր են ընտրվել խնձորը, հացահատիկային մշակաբույսերը եւ դեղձը, որոնց վերջնական հաստատումը, Գոլովենկոյի խոսքով, կընդունվի մի քանի ամսվա ընթացքում:

Ագրոապահովագրության ազգային գործակալության փոխտնօրեն Նարեկ Հովակիմյանն իր հերթին հիշեցրել է, որ ֆերմերները և գյուղացիական տնտեսությունները կարող են ապահովագրեր ձեռք բերել արդեն սեպտեմբերի 30-ից: Նա տեղեկացրել է, որ առաջին փուլում ագրոապահովագրությունը վերաբերի ծիրանի այգիներին եւ խաղողի այգիներին, իսկ ապահովագրելի ռիսկերն են սահմանվել ՝ կարկուտը, հրդեհները եւ գարնանային ցրտահարությունները ։  Այս պահին կարկտահարությունից եւ հրդեհներից կարող են ապահովագրվել Արմավիրի, Արարատի, Արագածոտնի, Տավուշի, Կոտայքի եւ Վայոց Ձորի մարզերի տնտեսությունները, իսկ գարնանային ցրտահարությունից ՝ Արմավիրի եւ Արարատի ֆերմերները: Կարկուտի և հրդեհի դեպքում պետությունը սուբսիդավորում է 50% - ը, գարնանային ցրտահարության դեպքում ՝ 60% - ը ։  Եթե ֆերմերը ցանկանա ապահովագրել իր մշակաբույսերը առկա բոլոր ռիսկերից, կստանա 10% զեղչ ։  Հովակիմյանն ընդգծել է, որ ապահովագրությունն իրականացվում է կամավոր հիմունքներով:

Ըստ ռիսկի գոտիների գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բաշխումից կախված, որը սահմանել է Հայաստանի համար ագրոապահովագրության ծրագիր մշակող միջազգային կոնսորցիումի խորհուրդը, ծիրանի և խաղողի համար սահմանված են ապահովագրական պայմանագրերի հետևյալ սակագները՝1-ին ռիսկի գոտու մշակաբույսերի համար' 400 հազ. դրամ/հա (ծիրան) և 750 հազ. դրամ/հա (խաղող), 2 - րդ գոտիները՝ 600 հազ. դրամ/հա (ծիրան) և 1 մլն դրամ/հա (խաղող), 3-րդ գոտիները'800 հազ. դրամ/հա (ծիրան) և 1 մլն.հա (խաղող), 4-րդ գոտիները '1 մլն. հա (ծիրան) եւ 1.5 մլն. հա (խաղող) եւ 5 - րդ գոտիները' 1.2 մլն. դրամ/հա (ծիրան) եւ 1.8 մլն. հա (Խաղող):

"Պատկերացնենք, որ Հացիկ գյուղի գյուղացին ապահովագրել է ծիրանի այգիները՝ ընտրելով 800 հազ.դրամի ապահովագրական պայմանագիր ։  Ֆերմերի բերքը տուժել է 50 տոկոսով։ Ապահովագիր ձեռք բերելու համար տվյալ ռիսկի գոտու համար գումարը կկազմի 27.2 հազ. դրամ, որից 50% - ը սուբսիդավորվում է պետության կողմից: Այսպիսով՝ ֆերմերը վճարում է ընդամենը 13.6 հազ. դրամ՚ - պարզաբանել է Հովակիմյանը։

Պատասխանելով ԱրմԻնֆո-ի հարցին՝ փոխտնօրենը նշել է, որ ռիսկերի եւ վնասների գնահատումը կիրականացնեն Ագրոապահովագրության ազգային գործակալության անկախ լիցենզավորված մասնագետները ' միջազգային չափանիշներին եւ չափանիշներին համապատասխան:  Հիշեցնենք, որ Հայաստանում ագրոապահովագրության համակարգի ներդրման պիլոտային ծրագրի իրականացման համար Գերմանական KfW բանկը տրամադրել է 5.3 մլն եվրո դրամաշնորհ: 4.8 մլն եվրո դրամաշնորհի հիմնական գումարը պետք է ուղղվեր բացառապես ֆերմերների կողմից ապահովագիրների գնման սուբսիդավորմանը։ Մնացած գումարը ՝ 515 հազար եվրո, վճարվել է խորհրդատվության հետ կապված ծախսերը հոգալու համար։  Ընդ որում, ՀՀ կառավարությունը՝ ի դեմս Գյուղատնտեսության նախարարության, ծրագրի համաֆինանսավորմամբ հանդես կգա 5 մլն եվրոյի չափով ։  Կլիմայի ներդրումային հիմնադրամը (Climate Investment Funds) նույնպես կտրամադրի 2 մլն եվրո, որից 200 հազար եվրոն կուղղվի ապահովագիրների գնման սուբսիդավորմանը, իսկ 1.8 մլն եվրոն ՝ խորհրդատվական ծառայությունների համար: Խորհրդատվությամբ զբաղվելու է երեք ընկերություններից բաղկացած կոնսորցիումը։