Արմինֆո. 2019 թվականին Հայաստանն էապես ավելացրել է մարդատար ավտոմեքենաների ներմուծումը ՝ 3.2 անգամ, մինչև 208.5 հազար հատ: Արժեքային արտահայտությամբ մարդատար ավտոմեքենաների ներկրումն ավելացել է 2.4 անգամ ՝ հասնելով 559.5 մլն դոլարի: Այս մասին են վկայում ՀՀ Մաքսային ծառայության տվյալները:
Նման դինամիկան կապված է երրորդ երկրներից Հայաստան ավտոմեքենաների ներմուծման մաքսատուրքերի մասով ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի կողմից փոփոխություններ մտցնելու հետ, որոնք ուժի մեջ են մտել 2020 թվականի հունվարի 1-ից:
Ըստ աղբյուրի, մարդատար ավտոմեքենաները Հայաստան են ներկրվել հիմնականում Գերմանիայից (33,9%), Ճապոնիայից (30,7%), ԱՄՆ-ից (24,1%), Կորեայի Հանրապետությունից (5%), Մեքսիկայից (1,9%), Ռուսաստանից (1,7%), Կանադայից (1,6%), ինչպես նաև Չինաստանից, Միացյալ Թագավորությունից, Թուրքիայից, Չեխիայից, Վրաստանից, Հունգարիայից, Շվեդիայից, Իսպանիայից, Իտալիայից, Թայլանդից, ԱՄԷ-ից, Լեհաստանից, Ավստրիայից, Շվեյցարիայից, Անգլիայից, Ուկրաինայից և այլն:
Ընդ որում, ավտոմեքենայի զգալի մասը վերաարտահանվել է ԵԱՏՄ երկրներ (տարբեր գնահատականներով ՝ մինչեւ 4 տոկոս), սակայն չեն գրանցվել որպես արտահանում, քանի որ գրանցվել են Հայաստանում եւ դուրս են բերվել երկրից հայկական գրանցման համարանիշներով: Մեքենաները հիմնականում արտահանվել են Ռուսաստան, Ղազախստան և Ղրղըզստան ։
Այդուհանդերձ, Հայաստանում գրանցվել է նաև մեքենաների արտահանում ։ Քանակական արտահայտությամբ մատակարարումներն ավելացել են 2 անգամ ՝ մինչեւ 1098 ավտոմեքենա ՝ 22.3 մլն դոլար մաքսային արժեքով: Արտահանվել են հիմնականում Վրաստան (37.5%), Ռուսաստան (25.8%), Չինաստան (22.5%), ԱՄԷ (5.5%), ինչպես նաեւ ԱՄՆ, Իրան, Գերմանիայում եւ այլն:
Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում ուժի մեջ են մտնում ոչ ԵԱՏՄ երկրներից ավտոմեքենաների ձևակերպման նոր մաքսային կանոնները: Դեռ 2015 թվականին Հայաստանը դարձավ ԵԱՏՄ լիիրավ անդամ։ Բայց հանրապետության պարտավորությունները որոշեցին մի փոքր հետաձգել։ Հայաստանին՝ որպես ինտեգրացիոն միավորման նորեկի, տրամադրվել էր 5-ամյա անցումային շրջան։ Այս ընթացքում Հայաստանը կարող էր ներմուծել մեծ քանակությամբ ապրանքներ ՝ ազգային օրենսդրության պահանջներին համապատասխան։ Այդ թվում ՝ ողջ արտոնյալ ժամանակահատվածում պահպանվել են հին սակագներով երրորդ երկրներից ավտոմեքենաների ներմուծման մաքսատուրքերը ՝ 10%, մինչդեռ ԵԱՏՄ երկրներում դրույքաչափերը տատանվում են 30-ից 50% - ի սահմաններում։ Հունվարի 1-ից 3-րդ երկրներից ավտոմեքենաների ներկրումն իրականացվում է նոր մաքսային դրույքաչափերով։ Այն ավտոմեքենաների նկատմամբ, որոնց թողարկման պահից անցել է 3 տարուց ոչ ավելի, եւ որոնց արժեքը չի գերազանցում 8 500 եվրոյին համարժեք գումարը, մաքսազերծումն իրականացվելու է ապրանքի արժեքի 54% - ի միասնական դրույքաչափով ՝ ներկայիս 32% - ի փոխարեն, բայց ոչ պակաս, քան 2,5 եվրո 1 խոր.սմ շարժիչի աշխատանքային ծավալի համար:
Այն ավտոմոբիլների նկատմամբ, որոնց արժեքը գերազանցում է 8 500 եվրոյին համարժեք գումարը, սակայն չի գերազանցում 16 700 եվրոյին համարժեք գումարը, վճարման ենթակա մաքսատուրքերը հաշվարկվում են մեկ դրույքաչափով ՝ շարժիչի աշխատանքային ծավալի 48% - ը, բայց ոչ պակաս, քան 3,5 եվրո ՝ 1 խոր.սմ-ի համար: Իսկ այն ավտոմոբիլների համար, որոնց արժեքը գերազանցում է 42 300 եվրոն, բայց չի գերազանցում 84 500 եվրոյին համարժեք գումարը, մաքսազերծումը կատարվում է մեկ դրույքաչափով ՝ շարժիչի աշխատանքային ծավալի 48% - ը, բայց ոչ պակաս 5,5 եվրոյից 1 խոր. սմ-ի համար:
Մաքսային վճարումները կաճեն հատկապես ավելի հզոր շարժիչ եւ ավելի քան 5 տարեկան մարդատար մեքենաների համար։ Այսպիսով, եթե այսօր հարկայինները ավտոմեքենաների մաքսազերծման արժեքը հաշվարկում են, հիմնականում, ինվոյսով, ապա հաջորդ տարվանից տվյալ փաստաթուղթը դե ֆակտո կտեղափոխվի երկրորդ պլան, եւ մաքսավորները կողմնորոշվելու են տրանսպորտային միջոցի շարժիչի տարիքով եւ հզորությամբ:
