Արմինֆո. Կառավարությունը կանխատեսում է 2020 թվականին իրական ՀՆԱ-ի շուրջ 2 տոկոսով նվազում եւ պետական բյուջեի պակասուրդի աճ՝ մինչեւ ՀՆԱ 5%։ Այդ մասին ապրիլի 28-ին հաղորդել է ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը՝ ներկայացնելով 2020 թվականի բյուջեի ուղղումները, որոնք թելադրված են COVID-19 համավարակի պատճառով առաջացած անորոշությամբ:
Ֆինանսների նախարարի խոսքով ՝ անհնար էր կանխատեսել այն, ինչ տեղի ունեցավ, ինչպես հնարավոր չէր կանխատեսել չնախատեսված ծախսերը ։ Այդ իսկ պատճառով առաջարկվում է օրենքում կատարել փոփոխություններ, որոնցով հավանություն է տրվելու պետական պարտքի և պետական բյուջեի դեֆիցիտի բարձրացմանը։ Նախատեսվում է ավելացնել նաև կառավարության պահուստային ֆոնդին հատկացումների ծավալները։
Ինչպես հիշեցրել է Ջանջուղազյանը, կորոնավիրուսային ճգնաժամի հաղթահարման հետ կապված լրացուցիչ միջոցները կկազմեն շուրջ 150 մլրդ դրամ, որից 25 մլրդ կուղղորդվի բնակչության սոցիալապես անապահով խավերին ուղղակի վճարումներին, շուրջ 25 մլրդ-ը կուղղորդվի ճգնաժամից տուժած տնտեսվարող սուբյեկտների ընթացիկ իրացվելիությանը, շուրջ 80 մլրդ-ը կուղղորդվի զարգացման երկարաժամկետ ծրագրերի իրականացմանը, եւ 20 մլրդ կմնա կառավարության տրամադրության տակ որպես պահուստային միջոցներ, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կարող են ծախսվել իրավիճակի մեղմացման նպատակով: "Այն սցենարը, որն այսօր քննարկվել է կառավարությունում, դա նախորդ փաստաթղթում ծրագրավորված տնտեսության 4.9% իրական աճի փոխարեն դրա բացասական նշանակությունն է 2%-ի մակարդակում։ Սրանք են մեր կանխատեսումները, որոնք ենթադրում են փոփոխություններ ՀՆԱ-ի անվանական ծավալում և, համապատասխանաբար, արտացոլում կգտնեն բյուջետային պարամետրերի ճշգրտման վրա։ Այսինքն՝ խոսքը տնտեսության ծավալի նվազման մասին է", - ընդգծել Է նախարարը։
Նրա խոսքով, եթե սկզբնական բյուջետային փաստաթղթում նախատեսվում էր ՀՆԱ-ի բացարձակ չափը 7 095 մլրդ դրամ, ապա այժմ այն իջեցվել է մինչեւ 6 485 մլրդ դրամ՝ 169 մլրդ դրամի բյուջետային մուտքերի կանխատեսվող նվազման պատճառով։ Նախարարը միաժամանակ հիշեցրել է, որ գանձարան մուտքերի 94% - ը հարկերի հաշվին է գնում, ուստի ակտիվության նվազման դեպքում անխուսափելի է դառնում դրանց կորուստի կանխատեսումը:
Սակայն, ինչպես հաղորդել Է Ջանջուղազյանը, կառավարությունը մտադիր է անցկացնել ակտիվ հակացիկլային ընդլայնողական հարկաբյուջետային քաղաքականություն, որի շրջանակներում մտադիր չԷ կրճատել ծախսերը, ինչը կարող է բարդացնել իրավիճակը, այլ ընդհակառակը, էապես ավելացնել ծախսերը, այդ թվում ՝ բյուջեի կապիտալ ծախսերը: Դա հնարավոր կլինի ինչպես նախորդ 2019 թվականի կապիտալ ներդրումների գծով չնախատեսված միջոցների օգտագործման հաշվին՝ 133 մլրդ դրամի չափով, այնպես էլ արտերկրից նոր վարկերի ներգրավման եւ պետական փոխառու պարտավորությունների (պարտատոմսերի) ներքին շուկայի հաշվին: Նախարարը նշել է, որ կառավարությունը չի դիտարկում նոր եվրապարտատոմսերի թողարկում՝ կապված արտաքին անբարենպաստ կոնյունկտուրայի հետ ։
Այս առումով նախարարը տեղեկացրել է, որ ծախսերի ընդհանուր չափը կկազմի 1 855 մլրդ դրամ, ինչը պակաս է բյուջեում ամրագրված ցուցանիշից ընդամենը 5 մլրդ-ով, սակայն առանց հաշվի առնելու նախորդ տարվա տնտեսված միջոցները:
"Մենք որոշել ենք պրագմատիկ մոտենալ հարցին, քանի որ բացի երկրի պետական պարտքի ավելացման սցենարից, երկիրը նախատեսված բոլոր ծախսերն իրականացնելու համար միջոցներ գտնելու այլ տարբերակ չունի։ Կարևոր էր հաշվարկել, թե որքան մեր տնտեսությունը կարող է կլանել ֆինանսական ռեսուրսները ՝ հավասարակշռություն գտնելով այնպես, որ, մի կողմից, ավելորդ անգամ չավելացնել երկրի պարտքային բեռը, մյուս կողմից ՝ չկարողանա դրանք արդյունավետ ծախսել այդ պարտքային միջոցները, որոնք պետք է սպասարկել։ Ամեն դեպքում, մենք մնում ենք միջին պարտքային բեռ ունեցող երկրների շարքում, թեեւ կավելացնենք պետական պարտքը ինչպես բացարձակ, այնպես էլ դրա համեմատական արտահայտությամբ", - նշել է Ջանջուղազյանը։
Ջանջուղազյանը նաև հիշեցրել է, որ 2019-ը տնտեսության 7,6% աճի տեսանկյունից հաջող տարի է, երբ տնտեսության կառուցվածքը սկսել է փոխվել դեպի լավը: Նկատվել են վերամշակող արդյունաբերության աճի տեմպեր ։ Գնաճի միջին տարեկան մակարդակը կազմել է 1.4% ՝ միջին աշխատավարձի 5.8% աճի դեպքում: Ընդ որում, միջին աշխատավարձը մասնավոր հատվածում աճել է ավելի դանդաղ, քան պետական հատվածում, թեեւ առայժմ 15-20% - ով գերազանցում է պետական հատվածում միջին չափը։
Նա նաեւ հիշեցրել է, որ 2019 թվականի վերջին երկրի պետական պարտքը կազմել է 7 մլրդ 324 մլն ԱՄՆ դոլար, կառավարության պարտքի բաժինը կազմել է 6 մլրդ 839 մլն դոլար կամ ՀՆԱ-ի շուրջ 50 տոկոսը:
