Արմինֆո. Հայաստանի կառավարության գործունեությունը պետք է գնահատել ոչ թե օգտագործված ֆինանսական ռեսուրսների ծավալներով, այլ այդ ռեսուրսների օգտագործման ժամանակ արձանագրված արդյունքներով։ Այդ մասին հունիսի 24-ին ՀՀ Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջաջուղազյանը ՝ ներկայացնելով 2019 թվականի պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունը։
Միայն այդ դեպքում, ըստ նախարարի, կարելի է գնահատել կառավարության գործունեության արդյունավետության մակարդակը ։ Նախարարն արձանագրել է, որ 2020 թվականին հանրապետությունը բախվել է կորոնավիրուսի համավարակի առաջացրած աննախադեպ ճգնաժամի, որի արդյունքում Հայաստանը ներգրավում է փոխառու միջոցների զգալի ծավալներ: Միաժամանակ, Ջանջուղազյանը կարծում է, որ պետական պարտքի մի մասի հնարավոր դուրս գրման շուրջ բանակցությունների անցկացումը լավ ճանապարհ չէ: Խոշոր ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավումը վկայությունն է այն բանի, որ հանրապետությունը ոչ մի րոպե չի ուշացրել պարտքերի վճարումը՝ կատարելով պարտավորությունները ինչպես ներքին ներդրողների, այնպես էլ արտաքին ներդրողների հանդեպ։ Այս հարցի շուրջ Հայաստանի կառավարությունը բանակցություններ չի վարի։ Այնուամենայնիվ, նման հնարավորության առկայության դեպքում չի բացառվում բանակցությունների անցկացումը։ Որպես օրինակ նախարարը բերել է Համաշխարհային բանկի որոշումը, որը մեկ տարով չեղյալ է հայտարարել Հայաստանի ներգրաված շուրջ 950 մլն դոլարի վարկերի տոկոսադրույքը: Այս համատեքստում Զարգացման միջազգային ասոցիացիայի կողմից Հայաստանին տրամադրված մի շարք վարկերի գծով լրացուցիչ տոկոսադրույքի (1,7% տարեկան) կիրառման մասին նախորդ որոշումը հանրապետության եւ Համաշխարհային բանկի համատեղ աշխատանքի շնորհիվ չեղյալ է հայտարարվել մեկ տարով: Այն չի կիրառվի ֆիսկալ տարվա ընթացքում, այսինքն ' 2020 թվականի հուլիսի 1-ից մինչեւ 2021 թվականի հունիսի 30-ը: Համաշխարհային բանկի եւ Հայաստանի ֆինանսների նախարարության տվյալներով, այդ որոշման չեղարկման հետեւանքով պետական բյուջեն կխնայի շուրջ 13 միլիոն դոլար: Նշենք, որ 2019 թվականի բյուջեի կատարումը համապատասխանել է հարկաբյուջետային կանոններով սահմանված ցուցանիշներին: Կապիտալ ծախսերը գերազանցել են պետբյուջեի դեֆիցիտը, իսկ ընթացիկ գերակա ծախսերի աճի տեմպերը ցածր են եղել պատմական միտումների հիման վրա հաշվարկված ՀՆԱ-ի անվանական աճի տեմպերից ։ Մասնավորապես, 2019 թվականի պետական բյուջեի ծախսերը կազմել են 1.6 տրլն դոլար, ապահովելով տարեկան ծրագրային ցուցանիշի 92.4% - ը: Բյուջեի ներքին աղբյուրների հաշվին ծախսերն իրականացվել են 95,3% - ով կամ ավելի քան 1.5 տրլն-ով ։ դրամ և 4,7% կամ 76 մլրդ դրամ ՝ արտաքին դրամաշնորհների և վարկերի հաշվին։ Հաշվետու տարում ապահովվել են ոչ միայն պետբյուջեով նախատեսված ծախսերը, այլեւ ամբողջ ծավալով կատարվել են լրացուցիչ հարկային եկամուտների հաշվին վերանայված ծախսերի մասով կանխատեսվող եւ նոր ձեւավորված պարտավորությունները: Արդյունքում ՝ պետբյուջեի ծախսերն աճել են 12,6 տոկոսով կամ 182 մլրդ դրամով ։ ՀՆԱ-ի նկատմամբ ծախսերի հարաբերակցությունը կազմել է 24, 9%, 2018թ.-ի 24,1% - ի փոխարեն եւ կանխատեսվող 24, 4% - ի փոխարեն: Ընդ որում, 2019 թվականին պետական բյուջեի եկամուտների ծավալը կազմել է 1.5 տրլն դրամ, ինչը 16.7% - ով բարձր է տարեկան վաղեմության ցուցանիշից, կամ՝ 223 մլրդ դրամով: Հարկային եկամուտները, ըստ նրա, ավելացել են 16,4 տոկոսով կամ 206 մլրդ դրամով ։ 2019 թվականին ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարկային եկամուտների հարաբերակցությունը կազմել է 22,35%, ինչը 1,6 տոկոսային կետով բարձր է կանխատեսվող ցուցանիշից և 1,4 տոկոսային կետով ՝ 2018 թվականին ։ Մասնավորապես, ըստ Գրիգորյանի, 2019թ.-ին բյուջեն կատարվել է 64 մլրդ դրամ պակասուրդով, իսկ 2018-ի համեմատ բյուջեի դեֆիցիտը նվազել է 39,3 տոկոսով: ՀՆԱ-ի նկատմամբ դեֆիցիտի ցուցանիշը կազմել է 1% ՝ 2018-ին սպասվող 2.2% - ի և 1.8% - ի դիմաց ։ 2019թ դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կառավարության պարտքը հասել է 3.2 տրլն դրամի կամ ՀՆԱ-ի 50% , ԿԲ-ի պարտքը ' 234 մլրդ դրամ (459 մլն դոլար) կամ ՀՆԱ-ի 3.6% - ը: 2019 թվականին Հայաստանի տնտեսությունն արագացրել է աճի տեմպերը՝ գրանցելով 7,6 տոկոս բարձր ցուցանիշ, այն դեպքում, երբ համաշխարհային տնտեսության միջին աճը կազմել է 2,9 տոկոս, ԵՄ - ում ՝ 1,4 տոկոս եւ ԵԱՏՄ - ում ՝ 1,6 տոկոս:
