Հայաստանի տնտեսությունում ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումները մինչեւ 2020թ. ապրիլը կրճատվել են ՕՈՒՆ լճացման ֆոնին

Արմինֆո.  Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումների ծավալը 2020թ. առաջին եռամսյակում կրճատվել է 38,6% - ով,  կազմելով 418 մլն դոլար, մինչդեռ մեկ տարի առաջ գրանցվել էր 12,7% աճ: Դրանց կառուցվածքում ՕՈՒՆ ծավալը ցուցադրել է 1,4 տոկոս լճացման աճ, կազմելով 143 մլն դոլար ՝ մեկ տարի առաջվա 20,5 տոկոս անկման դիմաց: Արդյունքում՝ ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումներում ՕՈՒՆ-ի մասնաբաժինը 2020թ.առաջին եռամսյակում աճել է մինչեւ 34,2% ՝ գերազանցելով ոչ միայն մեկ տարվա վաղեմության ցուցանիշը (20,7% - ը ՝ 2019թ. առաջին եռամսյակում), այլեւ երկամյա վաղեմության ցուցանիշը (29,4%՝ 2018թ. առաջին եռամսյակում):

Ըստ երկրների՝ ընդհանուր ներդրումների եւ ՕՈՒՆ-ի ծավալով առաջատարությունը պահպանում է Ռուսաստանը՝ 2020 թվականի առաջին եռամսյակում 158.1 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի շրջադարձով ՝ 47.9 տոկոս աճից դեպի  48.6 տոկոս անկում), այդ թվում՝ ՕՈՒՆ-ն՝ 120.8 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի վատթարացմամբ ՝ 23.6 տոկոս աճից դեպի 5.2 տոկոս անկում):

Երկրորդ դիրքում ամրապնդվել է Գերմանիան՝ 131,5 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի  20,2 տոկոս անկումից 29,3 տոկոս աճով), որից 3.3 մլն դոլարը՝ ՕՈՒՆ է (ծանրակշիռ անկումից 2,5 անգամ ոչ պակաս ծանրակշիռ աճով):

TOP-3-ը, ինչպես եւ նախկինում, եզրափակում է օֆշորային Կիպրոսը, որտեղից 2020 թվականի առաջին եռամսյակում ներդրումներ են կատարվել 43,7 մլն դոլար ընդհանուր ծավալով (20,6% անկումից մինչեւ 3,1 անգամ աճ), որից ՕՈՒՆ՝ 13,7 մլն դոլար (տարեկան աճի կտրուկ արագացմամբ ՝ 2,1% - ից մինչեւ 3,5 անգամ):

Ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումների ծավալում Ռուսաստանի բաժինը տարեկան կտրվածքով (2020թ. I եռամսյակ՝ 2019թ. I եռամսյակի նկատմամբ) 45,2 տոկոսից կրճատվել է մինչեւ 37,8 տոկոս, Գերմանիայինը՝ աճել է 14,9 տոկոսից մինչեւ 31,5 տոկոս, Կիպրոսինը՝ աճել է 2,1 տոկոսից մինչեւ 10,5 տոկոս: Իսկ ընդհանուր ՕՈՒՆ ծավալում Ռուսաստանի բաժինը կրճատվել է 90,3 տոկոսից մինչեւ 84,5 տոկոս, Գերմանիայինն՝ աճել է մինչեւ 2,3 տոկոս, իսկ Կիպրոսինը՝ աճել է 2,8 տոկոսից մինչեւ 9,6 տոկոս:

Իսկ ըստ տնտեսության ոլորտների՝ ներարկումների առավել անկում է գրանցվել հանքարդյունաբերության ոլորտում, որտեղ ներդրումների առյուծի բաժինը ստավում է օֆշորային Ջերսիից։ Մասնավորապես, Ջերսիից կատարված ներդրումների ընդհանուր ծավալը (և դա ամբողջությամբ ՕՈՒՆ) 2020թ. մարտի վերջին պահպանվել է 138.7 մլրդ դրամի (275 մլն դոլար՝ 1988 - 2019թթ. համախառն հոսք) մակարդակի վրա՝ 2018-ի ապրիլից չփոխվելով ծավալները,  ինչը նշանակում է ներարկումների բացակայություն։ Դա, ամենայն հավանականությամբ, պայմանավորված է Ամուլսարի ծրագրի փաստացի կասեցմամբ (2018թ. - ից  "Լիդիան Արմենիա" - ի աշխատանքին խոչընդոտող դեպի հանքավայր տանող ճանապարհը փակած բնապահպան ակտիվիստների գործողությունների պատճառով ՝ տեսչական մարմնի կողմից հայտնաբերված, այսպես կոչված, "նոր էկոլոգիական գործոնների" պատճառով-խմբ.):

Ս. թ. մայիսին Համաշխարհային բանկի նորացված կանխատեսումներով ՝ Հայաստանի ՀՆԱ-ի նկատմամբ ՕՈՒՆ-ի զուտ հոսքի հարաբերակցությունը 2020թ. կնվազի մինչև 1,8% ՝ 2019թ. փաստացի 2,2% - ից: Սակայն այդ կանխատեսումը ՀԲ-ն ներկայացրել է՝ հաշվի առնելով Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի ակնկալվող դանդաղումը մինչև 1,7% ։ Սակայն հունիսին ՀԲ-ն թարմացրեց Հայաստանի ՀՆԱ-ի կանխատեսումը ՝ 2020 թվականին ակնկալելով 2,8 տոկոս անկում, ինչը, ամենայն հավանականությամբ, կանդրադառնա նաեւ ՀՆԱ-ի հանդեպ ՕՈՒՆ-ի զուտ հոսքի հարաբերակցության վրա։

Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն օտարերկրյա ներդրումների վերաբերյալ տվյալները հրապարակում է եռամսյակը մեկ' նշելով դրանց դրամային համարժեքով և համախառն հոսքի տեսքով' կուտակված ծավալի (առանց մարումների) 1988թ. - ից մինչև հաշվետու թվականը, տվյալ դեպքում մինչև 2020թ. մարտի 31-ը: Այս նյութի պատրաստման համար ԱրմԻնֆո-ի մասնագետներն ինքնուրույն են հաշվարկում հաշվետու ժամանակաշրջանի տվյալները (այս անգամ' 2020թ. I եռամսյակ)' հիմք ընդունելով 2020թ. եւ 2019թ. համապատասխան դիտարվող ժամանակահատվածների համախառն հոսքի վիճակագրական տվյալները: (Դրամի հաշվարկային փոխարժեքը 31.03.2020-ի դրությամբ կազմել է 504.47 դրամ/$1):