Արմինֆո. Երկարաժամկետ համաճարակաբանական ռիսկի պայմաններում պետությանն անհրաժեշտ է երկարաժամկետ ռազմավարություն: Այսօր "Պետության սոցիալական քաղաքականությունը համավարակի ժամանակ. ի շահ հասարակ քաղաքացիների" թեմայով քննարկման ժամանակ այդ մասին հայտարարել է "Հանուն սոցիալական արդարության" կուսակցության ղեկավար Արման Ղուկասյանը:
Նրա խոսքով ՝ նման ռազմավարությունը պետությանը պարզապես անհրաժեշտ է, քանի որ համաճարակը երկարաժամկետ է եւ, ցավոք, չի ավարտվի վաղը։
"Կառավարությունը հաճախ հակասական է գործում և հակասական որոշումներ է կայացնում ։ Քաղաքացիները մտահոգված են, որ իրավիճակը հետագայում էլ կբարդանա, իսկ նրանց լավատեսությունը հալվում է։ Այս իրավիճակում անհրաժեշտ է միավորել մեր ռեսուրսները՝ լինի դա կառավարություն, թե ընդդիմություն, և այդ կերպ լուծումներ գտնել, բայց դա տեղի չի ունենում", - ասել է նա։ Ղուկասյանը նշել է, որ հատկապես ճգնաժամի շրջանում կարևորը պետական բյուջեն արդար բաշխելն է, ինչը սոցիալական արդարության կարևոր սկզբունքներից մեկն է: Բայց կորոնաճգնաժամը ցույց տվեց, որ պետական միջոցների բաշխումը նպատակաուղղված չէր. շատ մարդիկ, ովքեր իսկապես պետք է պետական աջակցություն ստանային և դրա կարիքը խիստ կար, դուրս մնացին այդ ծրագրերից և շատ լուրջ սոցիալ-տնտեսական, ինչպես նաև հոգեբանական խնդրի առաջ կանգնեցին։
Բանախոսի ասելով, հնարավոր է, որ կառավարության նման անհեռատես քաղաքականության պատճառն այն էր, որ կար իրավիճակի սխալ ըմբռնում, որ ճգնաժամը կտեւի մեկ-երկու ամիս, թեեւ ի սկզբանե միջազգային փորձագետների կանխատեսումները հակառակն էին պնդում: "Ցավոք, մենք դեռ երկար կզգանք ճգնաժամի բացասական ազդեցությունը մեր վրա, ուստի կոչ եմ անում բոլորին, այդ թվում և իշխանությանը, հրաժարվել իրենց քաղաքական հավակնություններից և միանալ պետության փրկության և տնտեսության կայունացման գործընթացին: Մենք չպետք է լինենք մի պետություն, որը շարժվում է մեկ օրվա կուրսով, մենք պետք է դառնանք մի պետություն, որը պատրաստ է դժվարությունների եւ ունակ է դիմակայել դրանց ՝ ճիշտ հաշվարկներով եւ սթափ գնահատականներով", - հավելել է նա։
Քննարկմանը մասնակցող "Դաշնակցություն" կուսակցության անդամ, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի խոսքով ՝ ճգնաժամի հետևանքները Հայաստանի համար ավելի վատ են եղել, քան կանխատեսվում էին ի սկզբանե, իսկ իշխանությունը հենց առաջին օրվանից ուշացել է անհրաժեշտ միջոցների ձեռնարկումից, ինչով ևս մեկ անգամ ապացուցեց իր "անլրջությունն ու ինքնասիրահարվածությունը": "Թե իշխանությունը, թե տնտեսությունը, թե առողջապահական համակարգը ճգնաժամին բոլորովին անպատրաստ են եղել ։ Կառավարությունը հակաճգնաժամային ծրագրերով մսխել է մոտ 150 մլրդ դրամ, սակայն դրանց արդյունավետությունը շատ ցածր է, քանի որ ի սկզբանե ընտրվել են ոչ այն ուղղությունները ։ Եվ հիմա Հայաստանը գտնվում է խորը ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի մեջ, տնտեսական ակտիվության անկումը յոթ ամսում կազմել է 6-7 տոկոս, ինչի արդյունքում տուժում են, առաջին հերթին, միջին խավը և բնակչության անապահով խավը, ինչպես նաև փոքր ու միջին բիզնեսը", - հայտարարել է նա։ Տնտեսագետի խոսքով ՝ իրավիճակը խորանում է նաև նրանով, որ իշխանությունները սխալ ազդակներ են տալիս, իրականում չեն հնչեցնում այն, ինչ իրականում կա, և ինչ է մեզ սպասվում, ինչի պատճառով տուժում է նաև բիզնեսը ։ "Ցավոք, Հայաստանում դեռևս գործում է" ուժեղ իշխանություն ՝ թույլ պետություն " մոդելը, որը ճգնաժամերի շրջանում լուրջ խնդիրներ է ստեղծում երկրի համար։ Շատ տարիներ մենք հայտարարել ենք այդ մոդելից և հրաժարվելու անհրաժեշտության մասին, եւ համավարակը, ըստ էության, հերթական անգամ վառ ցուցադրեց ուժեղ ազգային պետության պահանջարկը", - եզրափակել է Սուրեն Պարսյանը:
Տնտեսագետ, պրոֆեսոր Թաթուլ Մանասերյանը սեփական փորձով համոզվել է, որ կառավարության քաղաքականությունը չի համապատասխանել ստեղծված իրավիճակին և հասցեական չի եղել։ Նրա խոսքով ՝ շատ մարդիկ, պարզապես, դուրս են մնացել սոցիալական աջակցության ծրագրերից, թեեւ պոտենցիալ շահառուներ են եղել։
"Այս մի քանի ամիսները ցույց տվեցին, որ պետական միջոցների նման օգտագործումը չի արդարացրել իրեն, հասցեական չի եղել ։ Շատ էին խոսակցությունները այն մասին, թե ինչ սպասել այն մարդկանց, ովքեր չկարողացան խուսափել համաճարակի հարվածից ։ Եթե ես ինքս չհայտնվեի այս իրավիճակում, ես կհամարեի, որ նման լուրերը քաղաքականացված են, բայց ես ինքս դրա միջով անցել եմ և կարող եմ ասել, որ զրոյական ուշադրության եմ արժանացել։ Ես անձամբ ավելի շատ ծախսել եմ, քան, կարծես, պետությունից պետք է ստանայի։ Բայց այդ հարցն ունի նաև բարոյական կողմ. մենք ուզում ենք հասկանալ ՝ կարող է արդյոք Հայաստանի քաղաքացին հավակնել պետական աջակցության, թե դա ընդամենը քարոզչություն է", - ասել է Մանասերյանը, հավելելով, որ համաճարակի հետ կապված այս ամբողջ իրավիճակը հստակ ինդիկատոր է, թե արդյոք պետությունը կարող է հաղթահարել դժվարությունները, և խոսքը ոչ միայն կորոնավիրուսի, նաև այլ խնդիրների մասին է։
Իր ելույթում սոցիոլոգ Սամվել Մանուկյանը ներկայացրել է համաճարակի շրջանում բնակչության ակնկալիքները իշխանություններից: Նրա խոսքով ՝ հունիսյան հարցման արդյունքները ցույց են տալիս, որ բնակչության շրջանում դեռեւս առկա է որոշակի վստահություն իշխանությունների նկատմամբ, չնայած նրան, որ կառավարությունը համակարգային խնդիրների լուծման փորձ չունի: Բայց բնակչությունը նախկինի պես պատրաստ է սպասել եւ, ընդհանուր առմամբ, բնակչության շրջանում դեռ կա իշխանությունների նկատմամբ վստահության որոշակի պաշար: Հետազոտության համաձայն ՝ բնակչության 30% - ը դեռ վեց ամիս ընդունելի կհամարի Հայաստանում տեղի ունեցող գործընթացները, 20% - ը նման դիրքորոշում կորդեգրի եւս մեկ տարի, եւս 20% - ը՝ 1,5 տարի:
Հատկանշական է, որ նույնիսկ լուրջ քննադատության ֆոնին առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը հունիսին բնակչության շրջանում բավականին բարձր վարկանիշ ուներ՝ 60 տոկոս։ Մանուկյանի խոսքով ՝ սա բավականին բարձր ցուցանիշ է, նման բարձր ցուցանիշ երկրում չի ունեցել վերջին 5-10 տարվա ընթացքում ոչ մի պաշտոնյա:
Նշենք, որ "Պետության սոցիալական քաղաքականությունը համաճարակի ժամանակաշրջանում. ի շահ հասարակ քաղաքացիների" թեմայով քննարկումները նախաձեռնել է "Հանուն սոցիալական արդարության" կուսակցությունը:
