Արմինֆո. 2020 թվականի մարտ-հունիս ամիսներին Հայաստանի կառավարությունը սկսել է ավելացնել իր կապիտալ ծախսերը, այդ թվում ՝ երկրում տնտեսական ակտիվությանն աջակցելու նպատակով։ Այնուամենայնիվ, կառավարությունը թերակատարել է նախատեսված կապիտալ ծախսերի կեսից ավելին ։
Ինչպես նշվում է <Ամերիա> խորհրդատվական ընկերության հետազոտության մեջ, ի պատասխան Covid-19-ի բռնկմանը եւ դրան հաջորդած լոքդաունին՝ կառավարության ծախսերը 2020 թվականի առաջին կեսին, 2019 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ավելացել են 20,2 տոկոսով, իսկ 2018 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ ՝ 25,4 տոկոսով: Սակայն, 1-ին կիսամյակում բյուջեով նախատեսված ծախսերի կատարումը կազմել է 82,6 տոկոս։
Զեկույցում նշվում է, որ 2020թ. առաջին կիսամյակում ընդհանուր ծախսերի (շուրջ 17%) աճը պայմանավորված է <կապիտալ ծախսերով>: Դա բավական կարևոր է, քանի որ ընդհանուր ծախսերի կառուցվածքում կապիտալ ծախսերի մասնաբաժինը 2019թ. առաջին կիսամյակում կազմել է ընդամենը 3.7%, մինչդեռ 2020թ. նույն ժամանակահատվածում այդ ցուցանիշն աճել է մինչև 5.2% ։
<Կապիտալ ծախսերը կաճեն ամբողջ տարվա ընթացքում, սակայն դրանց աճի տեմպերը կդանդաղեն, քանի որ կառավարությունը զգալիորեն ավելացրել է կապիտալ ծախսերը նաեւ 2019 թվականի երկրորդ կեսին ։ Կառավարությունը փորձում է 2020-ի ընթացքում ավելացնել ծախսերը (ավելի շատ կապիտալ ծախսեր), բայց դա մեծ մարտահրավեր է, քանի որ բյուջեի եկամուտները նվազում են: Ծախսերի ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ միջոցներ (ներառյալ նոր պարտք)>, - ասված Է զեկույցում ։ Ինչպես վերը նշվեց, կապիտալ ծախսերի ավելացումը բավականին կտրուկ էր, ինչը պետության բնական արձագանքն է ՝ աջակցելու կորոնաճգնաժամի ժամանակ պահանջարկի նվազեցմանը, բայց այդ ծախսերը կազմել են ծրագրված կիսամյակային բյուջեի 39,4 տոկոսը, ինչը նշանակում է, որ նախատեսվածի կեսից ավելին չի կատարվել ։ Օրինակ՝ Վրաստանում, 2019 թվականի առաջին կիսամյակում <կապիտալ ծախսերի> մասնաբաժինը ընդհանուր ծախսերում կազմել է 17,8% (արդեն զգալիորեն ավելի բարձր է Հայաստանի համեմատ) ՝ 2020թ. առաջին կիսամյակում ավելանալով 1,1% - ով ։ Մինչդեռ, ինչպես արդեն նշվել է, Հայաստանում 2019 թվականի առաջին կեսին <կապիտալ ծախսերի> մասնաբաժինը կազմել է 3,7 տոկոս, իսկ 2020թ. նույն ժամանակահատվածում այն ավելացել է 1,5 տոկոսային կետով ՝ հասնելով 5,2 տոկոսի ։ Թեեւ կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք պետք է հաշվի առնել <կապիտալ ծախսերի> վերլուծության ժամանակ, ինչպիսիք են, օրինակ, արդյունավետությունը։ Այնուամենայնիվ, <կապիտալ ծախսերի> ներկայիս մակարդակը Հայաստանում ցածր է, եթե դիտարկենք այն՝ որպես տնտեսական ճգնաժամը թեթեւացնելու միջոց: Հետազոտության մեջ նշվում է, որ 2020թ. առաջին կիսամյակում կառավարությունը զգալիորեն ավելացրել է առողջապահության (54% - ով), պաշտպանության (47% - ով), կրթության (24% - ով) և սոցիալական պաշտպանության (20% - ով) ծախսերը: Ծախսերի ընդհանուր կառուցվածքում փոքր մասնաբաժին ունեցող ոլորտներում ծախսերը, ընդհակառակը, նվազել են ։ Մասնավորապես՝ շինարարության ոլորտում ծախսերը կրճատվել են 49 տոկոսով, որոնց մասնաբաժինը նվազել է 0,4 տոկոսային կետով ՝ 2019թ. առաջին կիսամյակի համեմատ, շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում անկումը գրանցվել է 36 տոկոսի մակարդակում։ Ըստ աղբյուրի, ս. թ. հունիսի 30-ի դրությամբ 39.9 մլրդ դրամ կառավարությունն ուղղել է՝ բիզնեսին և տնային տնտեսություններին աջակցման նպատակով, որից 39% - ը բաժին է ընկնում տնտեսական աջակցությանը, իսկ 36.2% - ը՝ սոցիալական։
