Արմինֆո. "Կորոնավիրուսի պատճառով չեղարկվել են գինու մի շարք միջազգային ցուցահանդեսներ, որոնց մասնակցելու համար մեծ միջոցներ են ուղղորդվում։ Սակայն ստեղծված պայմաններում մենք այդ միջոցներն օգտագործել ենք Հայաստանի խաղողի այգիների քարտեզագրման ծրագրի 1-ին փուլն ավարտելու համար"։ Այդ մասին ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում ասել է Հայաստանի գինեգործության և խաղողագործության հիմնադրամի նախագահ Զարուհի Մուրադյանը։
"Այդ միջոցներն ապահովել են Հայաստանի խաղողի այգիների քարտեզագրման ծրագրի իրականացումը, որի մասին խոսվել է ավելի քան 3 տարի", - ասել է նա: Մասնավորապես, հիմնադրամի ղեկավարի խոսքով, աշխատանքներն ավարտվել են Արմավիրի, Արագածոտնի եւ Արարատի մարզերում: Հաջորդ տարի ծրագիրը շարունակվելու է Տավուշում և Վայոց Ձորում։
Սակայն, նա նշել է, որ երկրում խաղողի այգիներին առնչվող իրավիճակը կարող էր շատ ավելի լավ լինել։ Այդ համատեքստում Մուրադյանը պատմել է, որ 2019 թվականին հիմնադրամն ակտիվ բանակցություններ է վարել օտարերկրյա ներդրողների հետ՝ հայաստանում խաղողի նոր այգիների ստեղծման ուղղությամբ։ Սակայն փակ սահմանները կասեցրին նախանշված ծրագրերի իրականացման գործընթացը։ "Արդեն անցկացվել են հողի, կլիմայական պայմանների հետազոտություններ, մենք նրանց քարտեզներ ենք տրամադրել, ակտիվ բանակցություններ են տարվել, բայց կորոնավիրուսն իր շտկումներն է մտցրել", - ասել է նա:
Այս առնչությամբ Մուրադյանն ասել է, որ ներդրողների հետ կապը պահպանվել է ողջ 2020 թվականի ընթացքում, հույս հայտնելով, որ 2021 թվականին այդ ծրագրերի մի մասը կհաջողվի իրականացնել: Նշենք, որ ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների ՝ 2019 թվականին խաղողի այգիներն ավելացել են 2,5 տոկոսով ՝ հասնելով 16,5 հազար հեկտարի: Հայաստանում խաղողի համախառն բերքը հաշվետու ժամանակահատվածում կազմել է 217.5 հազար տոննա, ինչը տարեկան վաղեմության ցուցանիշից բարձր է 21% - ով: Ցավոք, Հայաստանի գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածությունների և համախառն բերքատվության մասին վիճակագրական տվյալները հրապարակվում են մեծ ուշացումով, մասնավորապես 2019 թվականի արդյունքները վիճակագրական կոմիտեի կայքում հայտնվել են 2020թ. օգոստոսի 24-ին:
Հիշեցնենք, որ 2020թ. առաջին կիսամյակում Հայաստանը կրճատել է խաղողը արտահանման ծավալները
26,6% - ով ՝ մինչև 1.3 հազար տոննա՝ մաքսային արժեքի 37,5%նվազմամբ՝ մինչեւ 426,1 հազար դոլար: Հայկական խաղողի արտահանման առյուծի բաժինը (85,3%) պատկանւոմ է ՌԴ շուկային։ Ըստ ՀՀ մաքսային ծառայության տվյալների՝ 2020թ. առաջին կիսամյակում ռուսական շուկա է մատակարարել 1.1 հազար տոննա խաղող՝ 314.5 հազար դոլար մաքսային արժեքով: Տարեկան կտրվածքով այդ ցուցանիշներն աճել են, համապատասխանաբար, 4.7%-ով և 7.3%-ով:
Խաղողի արտահանման մնացած մասը (199.3 տոննա) բաժին է ընկել վրացական շուկային՝ մատակարարումների ծավալի 70 տոկոս տարեկան անկմամբ։ Ընդ որում, շուրջ 70 տոկոսով կրճատվել է նաեւ մաքսային արժեքը՝ կազմելով 111.6 հազար դոլար:
