Արդեն 2020 թվականի վերջին Հայաստանը կառավարության պարտքի գծով գերազանցել է օրենքով թույլատրելի շեմը  

Արմինֆո.Այսօր կառավարության նիստում գործադիրը հավանություն է տվել ՀՀ 2020 թվականի պետական բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությանը, որը սահմանված կարգով կներկայացվի Ազգային ժողով: Ըստ հաշվետվության՝ 2020 թ. պետբյուջեն եկամուտների գծով կազմել է 1,560,655,340.8 հազար դրամ, ծախսերի գծով` 1,894,647,093.4 հազար դրամ, բյուջեի դեֆիցիտը` 333,991,752.6 հազար դրամ: Այդ մասին հաղորդել է կառավարության մամուլի ծառայությունը:

Ներկայացնելով հաշվետվությունը՝ Ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանն անդրադարձել է նաև 2019 թ. տնտեսական ցուցանիշներին և նշել, որ Հայաստանը 2019 թվականին ունեցել է վերելքի ժամանակահատված. տնտեսությունն աճել է 7,6 տոկոսով, ինչը հնարավորություններ է ընձեռել փոխել պարտավորությունների կատարման շրջանակը: Ատոմ Ջանջուղազյանն ընդգծել է, որ 2019 թվականին արձանագրված տնտեսական վերելքը հնարավորություն է տվել 2020-ին վերանայել ծախսային քաղաքականությունը, մասնավորապես, կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի բնագավառում շուրջ 11 տոկոս հատկացումների աճ է արձանագրվել, առողջապահության ոլորտում՝ 22 տոկոս աճ:

«Հարկաբյուջետային քաղաքականությունը տնտեսական յուրաքանչյուր պարբերաշրջանին համարժեք պետք է լինի: Երբ տնտեսական վերելք է տեղի ունենամ, այդ ժամանակահատվածում հարկաբյուջետային քաղաքականությունը ոչ թե պետք է իր գործիքակազմով ավելացնի այդ վերելքին նպաստող գործոնները, այլ հակառակը՝ ունենա համեմատաբար պակաս խթանող ազդեցություն, կամ երբեմն՝ զսպող ազդեցություն, որպեսզի կարողանա կուտակել դիմադրողականության պաշար՝ սպասվող տնտեսական այնպիսի պարբերաշրջանում, երբ անկումը դառնալու է անխուսափելի: Այդ տրամաբանությամբ 2019-ին կուտակված դիմադրողականության պաշարը մեզ թույլ տվեց դիմակայել 2020 թվականին ամբողջ աշխարհը ցնցած համավարակի և պատերազմի հետևանքով առաջացած ցնցումներին», -ասել է ֆինանսների նախարարը:

Անդրադառնալով կառավարության պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը՝ Ատոմ Ջանջուղազյանը նշել է, որ այն 2019-ի վերջին այն կազմում էր 50 տոկոսից ցածր, ինչը թույլ է տվել 2020-ին նոր պարտք ներգրավելու ճանապարհով պահել հարկաբյուջետային քաղաքականության տրամաբանությունը ճգնաժամի ժամանակ: «Արդյունքում ունեցանք ավելի մեծ դեֆիցիտ, քան ծրագրավորված էր: Սկզբում ունեինք բյուջեի 2,3 տոկոսի չափով սպասվող դեֆիցիտի մեծություն, փաստացի ունեցանք մոտ ՀՆԱ-ի 5,5 տոկոսի դեֆիցիտ»,- ասել է նախարարը՝ հավելելով, որ պետական պարտքի մակարդակը 2020-ի արդյունքներով կազմել է ՀՆԱ-ի 63,5 տոկոսը: Դա, ինչպես նշել է նախարարը, հարկաբյուջետային կանոնների տրամաբանության համաձայն, որոնք թույլ են տալիս ՀՆԱ-ի մինչեւ 60 տոկոսի աճ, Հայաստանի կառավարությանը պարտավորեցնում է ներկայացնել մակրո եւ հարկաբյուջետային միջոցառումների նախագիծ, որոնք թույլ կտան հանրապետությանն առաջիկա 5 տարիների ընթացքում վերադառնալ թույլատրված 60 տոկոսի շրջանակ:

Փաստաթուղթը մինչեւ մայիսի 1-ը կներկայացվի օրենսդիրի դատին։

Նշենք, որ 2020 թվականի մարտի արդյունքներով, պետական պարտքը հասել է 8,6 մլրդ դոլարի, կառավարական պարտքը կազմել է 8,1 մլրդ դոլար: 2019 թվականի վերջին պետական պարտքը կազմել է 7,9 մլրդ դոլար, իսկ կառավարական պարտքը ՝ 7,5 մլրդ դոլար:

Հիշեցնենք, որ համաձայն "2020 թվականի պետական բյուջեի մասին" հաստատված օրենքի, ՀՆԱ-ի 4,9% աճի պայմաններում անվանական ՀՆԱ-ն ամրագրված է 7,095, 1 մլրդ դրամի մկարդակում։ Բյուջեի եկամտային հոդվածն արձանագրվել է 1,696 տրլն դրամի կամ ՀՆԱ - ի 23,9 տոկոսի մակարդակում, ծախսերը ՝ 1,855 տրլն դրամի։ Դեֆիցիտն ամրագրված է մոտավորապես 160,6 մլրդ դրամի կամ ՀՆԱ - ի 2,3% - ի չափով։ Դեֆիցիտը, ինչպես սպասվում էր, նախատեսվում էր 211 մլրդ դրամի չափով ֆինանսավորել ներքին աղբյուրների հաշվին եւ եւս 50,5 մլրդ դրամ ակնկալվում է ներգրավել արտաքին աղբյուրներից: 12-ամսյա գնաճը կանխատեսվում է 4% - ի սահմաններում (+/_1,5%): Պետական բյուջեի հարկային եկամուտները (հարկային եկամուտները եւ պետական տուրքերը) 2020 թվականին կանխատեսվում են 1 տրլն 602 մլրդ 252 մլն 712 հազար դրամի չափով կամ ՀՆԱ-ի 22,6 տոկոս: