Արմինֆո.2021թ. առաջին կիսամյակում Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունն աճել է տարեկան 5% - ով (նախորդ տարվա 4,7%-ի դիմաց), ինչն ուղեկցվում է արտահանման թռիչքով եւ ներմուծման աճի ելքով: Ս. թ. հունիսին 2020 թ. հունիսի համեմատ տնտեսական ակտիվությունն աճել է 8% - ով (նախորդ տարվա 12,8% անկման դիմաց), ընդ որում, միայն 2021 թ.հունիսին արագացնելով աճը մինչև 12%՝ մայիսյան 2% - ից (2020թ. մայիսին աճի 13,3% - ից մինչև 14,8% արագացման դիմաց):
Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի նախնական տվյալների՝ 2021թ. հունվար-հունիսին տնտեսական ակտիվության աճը, հիմնականում, պայմանավորել են շինարարության ոլորտը՝ 10,8% - ով, և առևտրի ոլորտը ՝ 8% - ով, ագրոհատվածը՝ 6,8% - ով, և ավելի քիչ՝ ծառայությունների ոլորտը ՝ 2,7% - ով, արդյունաբերական ոլորտը՝ 2,1% - ով և էներգահամալիրը՝ 0,5% - ով: Մեկ տարի առաջ՝ 2020թ. հունվար - հունիսին, անկման մեջ էին հայտնվել շինարարության ոլորտը, առևտրի ոլորտը և ծառայությունների ոլորտը, համապատասխանաբար, 23,4% - ով, 11,1% - ով և 6,4% - ով, և միայն էներգահամալիրը, ագրոհատվածը և արդյունաբերական հատվածը պահպանել էին աճը, համապատասխանաբար, 4,4% - ով, 1,7% - ով և 1,5% - ով։
Արդյունաբերական արտադրանքի գների ինդեքսը 2019թ. հունվար-հունիսի համեմատ 2021թ. հունվար-հունիս ամիսներին աճել է 10% - ով, 2021թ. հունիսին 2020թ. հունիսի համեմատ' 15,5% - ով, իսկ միայն 2021թ. հունիսին' 3,1% - ով (մայիսյան 1% աճի դիմաց): Նախորդ տարի նույն ժամանակահատվածում արձանագրվել է գրեթե նույնպիսի դինամիկա, բայց ցուցանիշները շատ ավելի ցածր էին. արդյունաբերական արտադրանքի գների ինդեքսը 2019 թվականի հունվար-հունիսի համեմատ 2020թ. հունվար-հունիսին աճել է 0,7 տոկոսով, 2020թ. հունիսին 2019թ. հունիսի համեմատ՝ 2,6% - ով, իսկ միայն 2020թ. մայիսին աճել է 0,5% - ով (մայիսին 0,3% - ով նվազման դիմաց):
Իսկ ամսական կտրվածքով (2021թ. հունիսին) տնտեսական ակտիվության աճին որոշիչ խթան է հաղորդել շինարարական ոլորտը ՝ ծավալի 21,9% աճով (2020թ.հունիսին 21,6% աճի դիմաց), որից հետո աճի տեմպերով հաջորդում են առևտուրը՝ 7,2% - ով (2020թ. հունիսին 14,3% աճի դիմաց), և ծառայությունների ոլորտը՝ 3,9%-ով (2020թ. հունիսին 8,2% աճի դիմաց)։ Արդյյունաբերական հատվածի ամսական դինամիկան վատթարացել է մինչեւ 0,9 տոկոս անկում (2020թ. հունիսին 6,3 տոկոս աճից): Իսկ էներգահամալիրում պահպանվել է անկումը՝ 2021թ. հունիսին տեմպերի արագացմամբ մինչև 8,2 տոկոս՝ 2020թ. նույն ամսվա 3,4 տոկոսից։
Տարեկան կտրվածքով (2021թ. հունիս - 2020թ. հունիս) տնտեսական ակտիվության աճ է դիտվել բոլոր ճյուղերում, բացի էներգահամալիրից, որտեղ անկումը դանդաղել է մինչև 8 տոկոս։ Այսպես, ծառայությունների ոլորտի ծավալներն ավելացրել 12% - ով, առևտրային հատվածինը՝ 10,3% - ով, արդյունաբերական հատվածն ու շինարարության ոլորտը՝ 1,3% - ով։ Մեկ տարի առաջ՝ 2020թ.հունիսին 2019թ. հունիսի համեմատ բոլոր ոլորտներում դիտվել է անկում. շինարարություն՝ 23,3%, ծառայությունների ոլորտ՝ 15,9%, առևտրի ոլորտ՝ 12,4%, արդյունաբերական ոլորտ՝ 2,4%, էներգահամալիր՝ 13,7%։
2021թ. հունվար-հունիս ամիսների վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ բացարձակ մեծությամբ առաջատար է առևտրի ոլորտը՝ 1.5 տրլն դրամ ($2.8 մլրդ) ծավալով։ Երկրորդ տեղում է արդյյունաբերական հատվածը՝ 1.04 տրլն դրամ ($1.99 մլրդ), երրորդ տեղում է ծառայությունների ոլորտը՝ 861.7 մլրդ դրամ ($1.7 մլրդ) ։ Չորրորդ հորիզոնականում ավանդաբար գտնվում է գյուղատնտեսությունը ՝ 277.99 մլրդ դրամ (532.5 մլն դոլար), իսկ 5 - րդ տեղում է շինարարության ոլորտը ՝ 125.6 մլրդ դրամ (240.6 մլն դոլար)։ Էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը 2021 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին կազմել է 3822 մլն կվտ։ժամ, որից միայն հունիսին' 511.7 մլն կվտ:ժամ:
Դրա հետ մեկտեղ, Հայաստանի արտաքին առեւտրային շրջանառությունը 2021 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին կազմել է 1.9 տրլն դրամ՝ տարեկան 13,4% աճով: Դրա կառուցվածքում արտահանման ծավալը տարեկան կտրվածքով աճել է 23,3 տոկոսով, մինչեւ 719.9 մլրդ դրամ ($1.4 մլրդ), իսկ ներմուծումը 7.9% - ով ՝ մինչև 1.2 տրլն դրամ ($2.2 մլրդ): Միայն 2021 թվականի հունիս ամսվա ընթացքում արտաքին ապրանքաշրջանառությունն աճել է 1.9% - ով ՝ արտահանման 12.2% - ով աճի հաշվին՝ ներմուծման 4.5% անկման դեպքում, իսկ 2020թ. հունիսի համեմատ արտաքին առևտրաշրջանառության 20.1% աճն առավելապես պայմանավորված է եղել արտահանման 33%, քան ներմուծման՝ 12.1% աճով։ Մեկ տարի առաջ՝ 2020 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին, արտաքին առևտրաշրջանառությունը կրճատվել է տարեկան 10,7%-ով ՝ ներմուծման 12,9% և արտահանման 6,5% անկման պատճառով, իսկ արտաքին առևտրաշրջանառության հունիսյան 13,7% աճը պայմանավորված էր արտահանման 14,7% վերընթաց դինամիկայով՝ ներմուծման 13,1% աճի դեպքում, իսկ 2019թ.հունիսի համեմատ արտաքին առևտրաշրջանառության 10,2% անկումը առավելապես պայմանավորված էր ներմուծման 15,2%, քան արտահանման 0,5% անկումից:
Դրամի միջին հաշվարկային փոխարժեքը 2020 թվականի հունիսին կազմել է 513,09 դրամ/1դոլար, իսկ 2020թ. հունվար-հունիսին' 522,08 դրամ/1դոլար՝ 2020թ. հունիսի 481,27 դրամ/1դոլարի եւ 2020թ. հունվար-հունիսի 483,50 դրամ/1դոլարի դիմաց:
Նշենք, որ Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) հունիսին թարմացված կանխատեսման համաձայն, Հայաստանի ՀՆԱ աճը 2021թ. կկազմի 3,4%: Հայաստանի արտաքին առեւտրի գծով ՀԲ-ն 2021 թվականի համար կանխատեսում է արտահանման եւ ներմուծման աճ, համապատասխանաբար, 8,7 եւ 8,3 տոկոսով: ԱՄՀ-ն իր մայիսյան կանխատեսման մեջ Հայաստանի համար 2021 թվականին ՀՆԱ-ի 1 տոկոս աճ էր ակնկալում։ ՀՀ ԿԲ նոր կանխատեսումը (հունիսյան) 2021 թվականին կանխատեսում Է ՀՆԱ-ի 4,6% աճ, արտահանումը' 7-9% - ով, ներմուծումը' 5-7% - ով: Վիճակագրական տվյալների համաձայն ՝ Հայաստանի ՀՆԱ - ն 2020 թվականին կրճատվել է 7,4 տոկոսով՝ մինչեւ 6,2 տրլն դրամ (2019թ. 7,6 տոկոս, մինչեւ 6,5 տրլն դրամ աճի դիմաց )՝ արտահանման 3,9% և ներմուծման 17,7% անկման դեպքում:
