Արմինֆո.Հայաստանի անվանական ՀՆԱ - ն 7% տնտեսական աճի պայմաններում կավելանա մոտ 839 մլրդ դրամով (մոտ 1,7 մլրդ ԱՄՆ դոլար, 1 դոլարի դիմաց դրամի հաշվարկային փոխարժեքը 493,6 դրամ)՝ մինչև 7,869.4 մլրդ դրամ։ Այդ մասին ասվում է 2022 թվականի պետական բյուջեի նախագծում, որը ներկայացվել է Ազգային ժողովի նախնական քննարկմանը:
Ըստ փաստաթղթի, արդեն ընթացիկ տարվա վերջին անվանական ՀՆԱ-ն, 2021 թվականի բյուջեում ամրագրված ցուցանիշի համեմատ, կավելանա 635,9 մլրդ դրամով՝ հասնելով 7,031.2 մլրդ դրամի։ ՀՆԱ-ի աճը այս տարվա արդյունքներով կկազմի 6,5 տոկոս՝ արձանագրված 3,2 տոկոսի դիմաց։
Համախառն առաջարկը համախառն պահանջարկից բարձր է
2021 թվականի տնտեսական աճը, հիմնականում, պայմանավորված կլինի ծառայությունների ոլորտի (այդ թվում ՝ առեւտրի) 8,1 տոկոս առաջանցիկ աճով։ Կաճեն նաեւ արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը եւ շինարարությունը, համապատասխանաբար, 4,3% - ով, 5,6% - ով եւ 1,5% - ով: 2022 թվականին արդյունաբերությունը կաճի 8% - ով, շինարարությունը՝ 18% - ով, իսկ ծառայությունների և գյուղատնտեսության ոլորտները, համապատասխանաբար, 5,9% - ով և 3,9% - ով։
Համավարակի և Արցախի պատերազմի բացասական ազդեցության աստիճանական թուլացման պայմաններում 2021 թվականին վերջնական սպառումն իրական արտահայտությամբ կաճի 7,7% - ով, իսկ ներդրումները՝ 3,6% - ով:
2022 թվականին սպառումը կաճի 4,7% - ով, իսկ ներդրումները ՝ 22,5% - ով։ Նշվում է, որ ներդրումների աճը պայմանավորված կլինի ենթակառուցվածքային նախագծերում խոշոր պետական ներդրումներով (46,2 տոկոս աճ), ինչպես նաեւ մասնավոր ներդրումների խթանման պետական քաղաքականության արդյունքում՝ 15,6% - ով (ինչպես ներքին, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրումների):
Ընթացիկ տարում արտահանումն ու ներմուծումը կաճեն, համապատասխանաբար, 7,6% - ով եւ 8,2% - ով, իսկ 2022 թվականին, համապատասխանաբար, 14,3% - ով եւ 15,3% - ով:
Աշխատանքի շուկա
2021 թվականի առաջին եռամսյակում գործազրկությունը 2020 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 2,7 տոկոսային կետով ՝ հասնելով 17%-ի: Գործազուրկների թիվը կազմել է 17,1%՝ 193 հազար մարդ։ Միաժամանակ, 0,2%-ով կրճատվել է զբաղվածների թիվը՝ մինչեւ 943,8 հազար մարդ։ Աշխատուժի (տնտեսապես ակտիվ բնակչության) առաջարկի ծավալը նույնպես կրճատվել է 3,6%-ով՝ մինչեւ 1136,8 հազար մարդ:
2021 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին 5,7%-ով աճել է միջին ամսական անվանական աշխատավարձը ՝ հասնելով 197,881 հազար դրամի։ Սպառողական գների 6,1% աճի պայմաններում իրական աշխատավարձը նվազել է 0,4% - ով։ Պետական հատվածում միջին ամսական աշխատավարձն աճել է 3,6%-ով՝ մինչև 171,763 հազար դրամ, իսկ մասնավոր հատվածում՝ 6,5%-ով՝ կազմելով 210,336 հազար դրամ:
Գնաճը և դրամավարկային քաղաքականությունը
2021 թվականի հունվար-օգոստոսին 2020 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ գնաճը արագացել է՝ կազմելով 8,8%: Նշվում է, որ տարվա ընթացքում բարձր գնաճային միջավայրը կապված է եղել միջազգային շուկայում պարենային և հումքային ապրանքների գների բարձրացման, դրամի արժեզրկման և որոշ ապրանքների (մասնավորապես ՝ բանջարեղենի) գների սեզոնային բարձրացման հետ: Կարճաժամկետ հեռանկարում ՀՀ ԿԲ-ն անհրաժեշտ է համարում գնաճի սպասումների արագացման ռիսկերի չեզոքացմանն ուղղված դրամավարկային քաղաքականության շարունակումը' միաժամանակ հնարավորինս բարենպաստ պայմանների պահպանմամբ' լիարժեք պահանջարկի վերականգնման համար: Արդյունքում, ըստ ֆինանսական իշխանությունների կանխատեսումների, գնաճը 2021 թվականի վերջին կկազմի 7,4 %, իսկ 2022 թվականի վերջին կկազմի 5,2%:
Հարկաբյուջետային քաղաքականություն
Կայուն ֆիսկալ միջավայրի պահպանման եւ տնտեսության վերականգնման նպատակով հարկաբյուջետային քաղաքականությունը 2021 թվականին զսպող կլինի, իսկ 2022 թվականին ֆիսկալ քաղաքականության ազդեցությունը համախառն պահանջարկի վրա չեզոք կլինի:
Պետական եկամուտներն ու պետական գանձարանի պաշտոնական դրամաշնորհները 2022 թվականին ս. թ. վերջին սպասվող 23,6%-ից կաճեն մինչեւ ՀՆԱ-ի 24,7%, հարկային եկամուտներն ու տուրքերը 22,5%-ից կաճեն մինչեւ ՀՆԱ-ի 23,4%: Պետբյուջեի ծախսերը այս տարվա արդյունքներով սպասվող 28,2%-ի փոխարեն կկրճատվեն մինչև ՀՆԱ-ի 27,8%, կկրճատվեն նաև ընթացիկ ծախսերը՝ ՀՆԱ-ի 25,1%-ից հասնելով 23,45%-ի ։ Ոչ ֆինանսական ակտիվներին առնչվող գործառնությունները կկազմեն 4,45%՝ 2021 թվականի վերջին սպասվող 3,2%-ի դիմաց, բյուջեի դեֆիցիտը կկրճատվի մինչեւ 3,1%՝ 2021 թվականի արդյունքներով ակնկալվող 4,7%-ից: ՀՆԱ - ի նկատմամբ կառավարական պարտքը կկրճատվի 0,6 տոկոսային կետով ՝ 2021
