Արմինֆո.Ազգային ժողովը նոյեմբերի 17-ին երկրորդ եւ վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է Երեւանում հիփոթեքային Վարկի եկամտահարկի վերադարձի համակարգի աստիճանական վերացման մասին կառավարության օրինագիծը:
Նախաձեռնության համաձայն ՝ ծրագրի շրջանակներում արտոնությունը կվերացվի 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ։ Այդ պահից եկամտահարկը չի վերադարձվելու այն քաղաքացիներին, ովքեր որոշել են վարկով բնակարան ձեռք բերել Երեւանի 1-ին գոտում (կենտրոն) եւ դրա համար վարկ են ստացել՝ այդ ժամկետից հետո: 2023 թվականի հունվարի 1-ից եկամտահարկի վերադարձը կչեղարկվի նրանց համար, ովքեր բնակարան են ձեռք բերել 2-րդ գոտում, 2023 թվականի հուլիսի 1-ից՝ 3-րդ գոտում։ Այնուհետեւ առաջարկվում է 1,5 տարվա ընդմիջում: Երեւան քաղաքի մնացած հատվածի համար սահմանվել է մինչեւ 2025 թվականի հունվարի 1-ը հիփոթեքային վարկ ստանալու նախապայման:
Առաջարկվող սահմանափակումները կկիրառվեն 2022 թվականի հունվարի 1-ից հետո տրված շինարարության թույլտվությունների հիման վրա կառուցված անհատական և բազմաբնակարան բնակելի տների նկատմամբ:
Հիշեցնենք, որ ծրագիրը գործում է 2014 թվականի նոյեմբերից. այն քաղաքացիները, ովքեր առաջնային շուկայում հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարան են ձեռք բերում (նորակառույց բնակարաններ կամ նոր մասնավոր տներ), ստանում են հիփոթեքի տոկոսների չափով եկամտահարկի վերադարձ: 2017 թվականին Հայաստանի ֆինանսական իշխանությունները հայտարարեցին, որ իրավական նորմը նպատակ ուներ կայուն և վճարունակ պահանջարկ ձևավորել ոլորտում, ինչպես նաև լուծել սոցիալական խնդիրները։ Արդյունքում նշվում էր, որ սոցիալական բաղադրիչը չնչին է եղել։ Ֆինանսների նախարարության դւտարկումը պարզել է, որ ավելի հաճախ իրավական նորմից օգտվում են նրանք, ովքեր նպատակ չունեն լուծել սոցիալական խնդիրները, այլ ընդամենը հարստանում է ՝ ձեռք բերելով հերթական անշարժ գույք։ Արդյունքում՝ 2018 թվականի հունվարի 1-ից տոկոսները չեն փոխհատուցվում 55 մլն դրամը գերազանցող գործարքի (մոտ 115 հազար դոլար) դեպքում։ Երկրորդ սահմանափակումը վերաբերում էր եկամտահարկի չափին, որը պետությունը վերադարձնում է "հիփոթեկավորին"՝ մեկ գործարքի շրջանակներում եռամսյակի համար ոչ ավելի, քան 1,5 մլն դրամ ՝ անկախ վարկառուների կամ համավարկառուների քանակից ։ Երիտասարդ ընտանիքի համար, եթե զույգը հանդես է գալիս որպես վարկառու եւ համավարկառու, դա նշանակում է, որ եկամտահարկի ամենամսյա առավելագույն ծավալը ՝ գանձարանից վերադարձի տեսքով, որին նրանք կարող են հավակնել, հավասար է 500 հազար դրամի (նրանց ամսական համատեղ եկամուտին ՝ 1,6 կամ 1,7 մլն դրամ): Եվ երրորդ՝ որոշում է կայացվել, որ 2018 թվականի հունվարի 1-ից արտոնյալ ծրագրից կարող են օգտվել մեկ անգամ ՝ լինի դա վարկառու կամ համավարկառու։
Հայաստանի հարկային օրենսգրքում հերթական փոփոխությունները հավանության են արժանացել օգոստոսի 12-ին կառավարության նիստում: Ինչպես նշել է Հայաստանի ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը, այս նախաձեռնությունն ուղղված է հավասարաչափ տարածքային զարգացմանը ' եկամտային հարկի վերադարձման եւ դրան ավելի հստակ սոցիալական բնույթ հաղորդելու ծրագրի միջոցով: Ինչպես նշել է ֆինանսների նախարարը, վերջին երկու տարում ծրագրի շահառուների թիվը կտրուկ աճել է: Եթե 2015-2017 թվականներին ծրագրի շահառուները եղել են 800, 2018-2019 թվականներին ՝ շուրջ 2000, իսկ 2020 - ին՝ արդեն 5200։ Հիմա շահառուների ընդհանուր թիվը գերազանցում է 16 հազարը, որից միայն 7 տոկոսն է մարզերում։ Կանխատեսվում է, որ ընթացիկ տարվա արդյունքներով շահառուների թիվը կհասնի 17 հազարի։
Համապատասխանաբար, աճել են նաև բյուջետային հատկացումները։ Մասնավորապես, 2015 թվին ծրագրի շրջանակներում վարկառուներին (համավարկառուներին) վերադարձվել է 273,9 մլն դրամ, 2016 թվին՝ 1,3 մլրդ դրամ, 2017 թվին՝ 2,4 մլրդ դրամ, 2018 թվին՝ 4,7 մլրդ դրամ, 2019 թվին՝ 7,9 մլրդ դրամ, 2020 թվին՝ 13,3 մլրդ դրամ, իսկ ընթացիկ տարվա 7 ամսում գումարը հասել է 15,3 մլրդ դրամի, իսկ 2021 թվականի վերջին հատկացումները կկազմեն շուրջ 21 մլրդ դրամ:
