Հինգշաբթի, 9 Դեկտեմբերի 2021 11:10
Նաիրա Բադալյան

Խորհրդարանն ընդունել է 2022 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը. չնայած ընդդիմության թերահավատությանը՝ իշխանությունները կանխատեսում են ՀՆԱ-ի 7 տոկոս աճ

Խորհրդարանն ընդունել է 2022 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը. չնայած ընդդիմության թերահավատությանը՝ իշխանությունները կանխատեսում են ՀՆԱ-ի 7 տոկոս աճ

Արմինֆո.Ազգային ժողովն ընդունել է "ՀՀ 2022 թվականի պետական բյուջեի մասին" օրենքի նախագիծը: Այսպիսով, ֆինանսական իշխանությունները կանխատեսում են ՀՆԱ 7 տոկոս աճ՝ 2022 թվականի արդյունքներով։

 

Ինչպես նախօրեին հայտարարել է Հայաստանի ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը, ներկայացնելով ԱԺ-ում 3 շաբաթ տևած քննարկումների արդյունքում լրամշակված փաստաթուղթը, խորհրդարանական քննարկումների արդյունքում փաստաթղթում կատարվել են մի շարք փոփոխություններ: Մասնավորապես, 2022 թ. բյուջեի եկամուտները կկազմեն 1 տրլն 947,8 մլրդ դրամ, ծախսերը' 2 տրլն 184 մլրդ դրամ, իսկ պետական բյուջեի դեֆիցիտը նվազել է 6 մլրդ 736,3 մլն դրամով' մինչեւ 236,2 մլրդ դրամ: Բացի այդ, առաջնահերթությունների մասին հավելվածում ներառված են 85 մլրդ 556 մլն դրամ բյուջեով լրացուցիչ միջոցառումներ, որոնք կարող են իրականացվել, եթե պետական բյուջեի փաստացի եկամուտները գերազանցեն նախատեսված մակարդակը:

 

Այսպիսով, 2022 թվականին պետական բյուջեի ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ - ի 27,7 տոկոսը, ընթացիկ ծախսերը ՝ ՀՆԱ - ի 23,2 տոկոսը, իսկ կապիտալ ծախսերը՝ ՀՆԱ-ի 4,5 տոկոսը, ինչը 1,3 տոկոսային կետով բարձր է ընթացիկ տարվա համար սպասվող 3,2 տոկոսի մակարդակից:

 

Մասնավորապես, լրամշակված նախագիծը նախատեսում է 2 տրլն 184 մլրդ դրամի ծախսեր, ինչը 184 մլրդ դրամով ավելի է ընթացիկ տարվա ճշգրտված ցուցանիշից եւ 334 մլրդ դրամով ավելի է 2021 թվականին հաստատված ցուցանիշից: Կապիտալ ծախսերը կկազմեն 352 մլրդ դրամ։ Բացի այդ, 18,4 մլրդ դրամ կհատկացվի համայնքային նշանակության ենթակառուցվածքային ծրագրերի համաֆինանսավորմանը։

 

Պետական բյուջեի եկամուտները կանխատեսվում են 1 տրլն 947,8 մլրդ դրամ (ՀՆԱ-ի 24,7% - ը) կամ 17,5% - ով (289 մլրդ դրամ) ավելի՝ քան 2021 թվականի ցուցանիշը: Պետբյուջեի եկամտային հոդվածի առյուծի բաժինը ՝ մոտ 95 տոկոս, կապահովվի հարկային մուտքերի (հարկային եկամուտների եւ պետական տուրքերի) հաշվին։ Արդյունքում՝ հարկային մուտքերը կկազմեն 1 տրլն 844 մլրդ դրամ, ինչը 263 մլրդ դրամով կամ 16,5% - ով գերազանցում է ընթացիկ տարվա վերջին սպասվող ցուցանիշը: Այսպիսով, ֆինանսական իշխանություններն ակնկալում են, որ ՀՆԱ-ի նկատմամբ ցուցանիշի հարաբերակցությունը կկազմի 23,4% կամ 2021 տարի ցուցանիշի 0,9 տոկոսային կետով:

 

Ընդհանուր առմամբ, ինչպես նշել է Հայաստանի գլխավոր ֆինանսիստը, վերանայման արդյունքում բյուջեի եկամուտների զուտ աճը կազմել է 1 մլրդ 548,3 մլն դրամ, որից հարկային մուտքերի աճը կազմել է 82,8 մլն դրամ, որոնք ակնկալվում են նոր վարկային ծրագրերի ծավալին համապատասխան հաշվարկված լրացուցիչ հարկային մուտքերի հաշվին: Այլ եկամուտները նվազել են 42,8 մլն դրամով ՝ փոխարժեքի վերահաշվարկի հաշվին, պաշտոնական դրամաշնորհներն ավելացել են 1 մլրդ 508,4 մլն դրամով։ Փոփոխությունների արդյունքում պետբյուջեի ծախսերը մաքուր արտահայտությամբ կրճատվել են 5 մլրդ 187.9 մլն դրամով։

 

"Բյուջեի եկամուտների և ծախսերի թվարկված փոփոխությունների արդյունքում պետական բյուջեի դեֆիցիտը նվազել է 6 մլրդ 736,3 մլն դրամով՝ մինչև 236,2 մլրդ դրամ", - ասել է նախարարը: Զուտ փոխառու միջոցները կկազմեն 356 մլրդ դրամ, որից 250 մլրդ դրամը կներգրավվի գանձապետական պարտատոմսերի, իսկ 106 մլրդ դրամը ՝ բյուջետային աջակցության վարկերի հաշվին:

 

Ֆինանսական իշխանությունները հերթական անգամ հավաստիացրել են, որ 2022 թվականին կվերադառնան ֆիսկալ կանոններով սահմանված պետական ֆինանսների "ոսկե կանոնի" տրամաբանությանը, որոնք ամուր հիմք կստեղծեն երկարաժամկետ բարձր տնտեսական աճի համար, կապահովեն ՀՆԱ-ի նկատմամբ պարտքի հարաբերակցության կայուն նվազում եւ կբարելավեն ծախսերի կառուցվածքը: "Հարկային եկամուտների ավելացման, ծախսերի կառավարման կանոններին վերադառնալու եւ դեֆիցիտի անվտանգ մակարդակին վերադառնալու շնորհիվ, որը չպետք է գերազանցի ՀՆԱ - ի 3,1 տոկոսը, 2022 թվականին կիրականացվեն զգալի ֆիսկալ կոնսոլիդացիա եւ էապես կբարելավվեն պետական պարտքի կառավարելիության հարցերը", - հայտարարել Է Տիգրան Խաչատրյանը:

 

Մասնավորապես, մինչեւ 2022 թվականի դեկտեմբերի 31-ը կառավարության պարտքը կկրճատվի 0,6 տոկոսային կետով եւ կկազմի 4 տրլն 741 մլրդ դրամ եւ ՀՆԱ 60,2 տոկոսը: Ընթացիկ տարվա արդյունքներով ՝ ֆինանսական իշխանություններն ակնկալում են ցուցանիշի ավելացում  մինչև 4,274 մլրդ դրամ և ՀՆԱ-ի 60,8% - ը։ Պարտքի կառուցվածքը զգալիորեն կբարելավվի, դրանում կավելանա դրամական պարտքի մասնաբաժինը, եւ կնվազեն արժութային ռիսկերը: Մասնավորապես, 2021-2022 թվականներին նախատեսվում է ավելացնել պետական պարտքի կառուցվածքում ՀՀ դրամով պետական գանձապետական պարտատոմսերի տեսակարար կշիռը, որը, ըստ կանխատեսումների, կկազմի, համապատասխանաբար, 2,9% եւ 2,6%: 2022 թվականի արդյունքներով ներքին պարտքի մասնաբաժինը 2,4 տոկոսով կաճի՝ մինչեւ 30,7 տոկոս: Զուգահեռաբար, ինչպես վստահեցրել է ֆինանսների նախարարը, շարունակվելու են ծախսերի արդյունավետության բարձրացման աշխատանքները։ 2022 թվականին ՀՀ կառավարության պարտքի սպասարկման համար Հայաստանը կուղղորդի պետական բյուջեի բոլոր ծախսերի 9,8 տոկոսը։