Արմինֆո. Տարածաշրջանի երկրների տնտեսությունների վերականգնման ակտիվ փուլն ավարտված է։ Արդյունքում՝ աճի բարձր տեմպերի համար տարածությունն ընթացիկ տարում կրճատվել է։ Այս մասին ասվում է ԵԱԶԲ Մակրոտնտեսական ամփոփագրի փետրվարյան թողարկման մեջ։
Նյութում նշվում է, որ դեռեւս 2020 թվականի վերջին ԵԱԶԲ-ի վերլուծաբանները 2021 թվականին ուժեղ վերականգնողական աճ էին ակնկալում: "Մեր կանխատեսումները կոնսենսուսից բարձր էին: Սակայն իրականությունը գերազանցել է նույնիսկ մեր լավատեսական սպասումները։ Տնտեսական ակտիվությունը տարածաշրջանում գերազանցել է նախահամավարակային մակարդակը, իսկ համախառն ՀՆԱ-ի աճը 2021 թվականին կազմել է մոտ 4,5 տոկոս", - կարծում է ԵԱԶԲ գլխավոր տնտեսագետ Եվագենի Վինոկուրովը։
Դրա հետ մեկտեղ, ինչպես նշվում է ամփոփագրում, նախկինի պես մնում է ծառայությունների ոլորտում թողարկման, ինչպես նաեւ նավթի արդյունահանման աճի ներուժ: Դրա իրագործումը կարող է թույլ տալ տարածաշրջանի ՀՆԱ-ի աճը 2022 թվականին ավելի բարձր պահել նախահամավարակային տեմպերից ։ Հետագայում աճի տեմպերը կմոտենան իրենց ներուժին։
Աշխարհում եւ ԵԱԶԲ անդամ պետություններում տնտեսական ակտիվության արագ վերականգնման հակառակ կողմը 2021 թվականին դարձել է գնաճը: Սպառողական գների աճի նպատակային մակարդակները գերազանցվել են տարածաշրջանի բոլոր երկրներում։ Ընդհանուր առմամբ, 2021 թ. արդյունքներով բանկի գործառնությունների տարածաշրջանում գնաճը արագացել է մինչեւ 8,5 տոկոս՝ 2020թ. 5,6 տոկոսից: Գնաճի գործոնների ազդեցության չեզոքացումը ժամանակ կպահանջի, ինչի կապակցությամբ 2022 թ. տարածաշրջանում գնաճը նույնպես բարձր է սպասվում: Բարձր գնաճի երկար ժամանակահատվածն, ամենայն հավանականությամբ, կպահանջի տոկոսադրույքների պահպանում դրանց չեզոք արժեքներից բարձր մակարդակներում։
Ընթացիկ տարվա սկիզբն ուղեկցվել է ֆինանսական շուկաներում փոփոխականության բարձրացմամբ եւ տարածաշրջանի տնտեսությունների համար ռիսկերի ավելացմամբ: Աշխարհաքաղաքական լարվածության սրման ֆոնին Ռուսաստանի համար երկրի ռիսկի համար մրցանակը գերազանցել է 200 բ. պ. - ն: Ռուսաստանի պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունն աճել է, իսկ ռուբլին փորձարկել է դոլարի դիմաց 80-ի մակարդակը:
Մեր հիմնական սցենարը բխում է այն հանգամանքից, որ ռուբլու թուլացումը հանգեցրել է դրա թերագնահատմանը նաեւ «կրքերի բորբոքման» թուլացման դեպքում, կա տարածություն փոխարժեքի մոտ 72 դոլարի հասնելու համար: Սակայն մեծանում է սցենարի իրականացման հավանականությունը, որի դեպքում երկրի ռիսկի համար մրցանակը եւ կապիտալի արտահոսքի մասշտաբները կմնան բարձր մակարդակներում: Այս դեպքում հունվարին ռուբլու թուլացումը ավելի մեծ չափով կլինի հավասարակշռության փոփոխություն, եւ փոխարժեքը կարող է ամրապնդվել 75-ից բարձր:
Բանկի անդամ պետությունների տնտեսական և ֆինանսական սերտ հարաբերությունների շնորհիվ Ռուսաստանում առանցքային տոկոսադրույքի բարձրացումը կարող է հաշվի առնվել տարածաշրջանի այլ երկրներում դրամավարկային կարգավորիչների կողմից ։ Ընթացիկ տարվա սկզբին աճող գնաճի ֆոնին դրամավարկային քաղաքականության հիմնական տոկոսադրույքներն արդեն բարձրացել են Հայաստանում ՝ 0,25 տ.կ.- ով, մինչեւ 8,0 տոկոս, Ղազախստանում ՝ 0,5 տ.կ.-ով, մինչեւ 10,25 տոկոս, Ղրղզստանում՝ 0,5 տ.կ.-ով, մինչեւ 8,5 տոկոս:
Մեկ այլ գործոն, որը կարող է ազդել ընթացիկ տարում բանկի անդամ երկրների դրամավարկային կարգավորիչների որոշումների վրա, հանդիսանում են ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի գործողությունները: Արդեն ոչ ոք չի կասկածում ԴՊՀ տոկոսադրույքի առնվազն 0,25 տ.կ. բարձրացմանը մարտին, իսկ շուկան դնում է հինգ բարձրացում մինչեւ 1,25-1,50% 2022 թ. վերջին: Բացի այդ, ԴՊՀ մտադիր է սկսել հաշվեկշռի աստիճանական կրճատման հարցի քննարկում: Միանգամայն հավանական է, որ կրճատման գործընթացը կսկսվի արդեն ամռանը, գլխավորապես՝ վերաներդրման ծավալների ճշգրտման միջոցով։
Իսկապես, զգալի մոնետար խթաններն ԱՄՆ-ում այժմ բավականաչափ են: Ամերիկյան տնտեսությունն ու աշխատաշուկան վերականգնվել են։ ԱՄՆ-ի ՀՆԱ-ն 2021 թվականի IV եռամսյակում 3,1 տոկոսով գերազանցել է նախահամավարակային 2019 թվականի IV եռամսյակի ծավալը, իսկ գործազրկության մակարդակը նախորդ տարվա վերջին նվազել է մինչեւ 3,9 տոկոս եւ միայն մի փոքր գերազանցում է նախահամավարակային նվազագույն 3,5 տոկոսը: Այս ֆոնին ինֆլյացիան աճում է եւ առավելմտաաաահոգություն հարուցում ԴՊՀ-ում:
Սակայն, բանկի վերլուծաբանները թույլ են տալիս, որ մի շարք պահպանվող ռիսկեր կարող է դրդել ամերիկյան կարգավորչին ավելի պահպանողական ռազմավարության, քան ենթադրում է շուկան: Առաջին հերթին, դա կապված է մի քանի գործոնների կողմից գործարար ակտիվության համար պահպանվող սպառնալիքների հետ. համավարակի զարգացում, չինական տնտեսության խիստ դանդաղման հավանականություն, համաշխարհային տնտեսության ընդհանուր դանդաղում՝ վերականգնողական աճի փուլի ավարտից հետո, ինչպես նաեւ աշխարհաքաղաքական բարձր լարվածությու: Կարծում ենք, որ ԴՊՀ տոկոսադրույքը տարեվերջին կարող է կազմել 1-1, 25%, ինչը ցածր է շուկայի ընթացիկ կոնսենսուսից:
ԵԱԶԲ-ում հիշեցրել են, որ կշարունակվի առավելագույն ջանքերի գործադրումը Բանկը որպես մակրոանալիտիկայի առաջնորդ ամրապնդելու համար ողջ եվրասիական տարածաշրջանում: Ընթացիկ տարվա սկզբին ԵԱԶԲ - ն ստացել է Refinitiv StarMine Awards միջազգային մրցանակ՝ 2021 թվականին ռուսական ռուբլու փոխարժեքի վերաբերյալ առավել ճշգրիտ կանխատեսումների համար՝ Reuters-ի կանխատեսողների շրջանում: 2022-ին ԵԱԶԲ-ի վերլուծական թիմը կշարունակի աշխատել մակրովերլուծության կատարելագործման ուղղությամբ։
