Արմինֆո. Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Ռաֆայել Գևորգյանը Հայաստանի տեքստիլ արդյունաբերության աջակցության ծրագրի շրջանակում այցելել է Տավուշի մարզի «Տեքսուորլդ» և «Տավուշ տեքստիլ» ընկերություններ։
Նախարարության մամուլի ծառայության հաղորդման համաձայն, այցի նպատակն էր տեղում ծանոթանալ ընկերությունների արտադրական հզորություններին, առաջիկա ծրագրերին և առկա խնդիրներին։
«Տեքսուորլդ» ընկերությունն արտադրում է արտահագուստ, որոշ խմբաքանակ արտադրվում է ՀՀ Զինված ուժերի համար։ Ընկերությունն ունի արտահագուստի իր սեփական՝ «Դելտա» ապրանքանիշը։
«Տավուշ տեքստիլ» ընկերությունը շինարարական ձեռնոցների արտադրության ոլորտի առաջատարներից է։ Արտադրանքի գերակշիռ մասն արտահանվում է: Ընկերությունն իր գործունեության ընթացքում գրանցել է զարգացման դինամիկ աճ՝ շարունակաբար ավելացնելով արտադրանքի և արտահանման ծավալները: Ընկերության Բերդ քաղաքի մասնաճյուղում աշխատում է շուրջ 400 աշխատակից։
Այցի ընթացքում Ռաֆայել Գևորգյանը հանդիպում է ունեցել նաև Տավուշի մարզի Առևտրաարդյունաբերական պալատի ներկայացուցիչների հետ։ Քննարկվել են մարզում տեքստիլ ոլորտի ընթացիկ զարգացումները, արտադրություւների ընդլայնման հնարավորությունները։
Ռաֆայել Գևորգյանը նշել է, որ Տավուշի մարզում թեթև արդյունաբերության ոլորտը զարգանալու մեծ ներուժ ունի, ինչը խիստ կարևոր է զբաղվածության ապահովման տեսանկյունից ևս։
Հիշեցնենք, որ German Economic Team խորհրդատվական ընկերությունը, որը մասնագիտացած է Արեւելյան Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի մի շարք երկրների տնտեսական բարեփոխումների ոլորտում, Հայաստանի համար կանխատեսել էր առեւտրային արտոնությունների GSP+ համակարգից բացառման արդյունքում ԵՄ արտահանման ծավալների 20% նվազում (կամ շուրջ 114 մլն դոլար): Սակայն Հայաստանի մի շարք տեքստիլ ձեռնարկություններ նշել են, որ այս պահին GSP+ առեւտրային արտոնությունների ռեժիմի գործողության դադարեցումը էական հետեւանքների չի հանգեցրել Հայաստանի տեքստիլ արտադրության համար:
ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում "Արտահանում Հայաստան" պլատֆորմի համահիմնադիր Էմիլ Ստեփանյանն այդ կապակցությամբ նշել է, որ հայկական տեքստիլի թանկացումը, նկատի ունենալով GSP+ ռեժիմից անջատումը, եվրոպական երկրների շուկայում սննդամթերքի ֆոնին էական չէ (մոտ 7,5%): Փորձագետի կարծիքով, եթե Հայաստանը ներկայանում է որպես հուսալի, պատասխանատու եւ բարեխիղճ գործընկեր, եւ տալիս է որակյալ արտադրանք, պատվիրատուն մաքսատուրքերի բարձրացման պատճառով կարող է չխզել պայմանագիրը եւ հետագայում համագործակցել հայ արտադրողների հետ' ստանձնելով այդ բեռը: Նա պարզաբանել է, որ եվրոպացի գործընկերները, հիմնականում, Հայաստանի տեքստիլ ձեռնարկություններին պատվիրում էին բրենդերի արտադրություն, ինչպես դա տեղի է ունենում Բանգլադեշում, Հնդկաստանում, Պակիստանում և այլն: "Եվ, եթե նրանց դուր է գալիս մեր որակը, ապա այդ 7,5% - ը նրանք կարող են իրենց վրա վերցնել, իսկ եթե՝ ոչ, ապա 7,5% - ը կարող է դառնալ "ձգան" պատվիրատուի համար", - ասել է Ստեփանյանը: Ինչից է հետեւում, որ եթե ԵՄ-ն շարունակում է աշխատել հայ արտադրողների հետ, ուրեմն հարցը միայն գինը չէ։ Ընդհանուր առմամբ, նա ընդգծել է, որ Հայաստանն ի սկզբանե տեքստիլ երկիր է եղել՝ ոլորտի այսօրվա դրական միտումները որակելով ավանդույթների ակնհայտ վերածնունդ։
Նշենք, որ ըստ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, Հայաստանի տեքստիլ արդյունաբերության արտադրանքի ծավալները 2021 թվականին աճել են 2.1 անգամ' ապահովելով 1.9 մլրդ դրամի (ավելի քան $3.7 մլն) արտադրության ծավալ: Մեկ տարի առաջ հատվածը գրանցել էր բավականին լուրջ անկում՝ 31,6%։
Հիշեցնենք, որ 2022 թվականի հունվարին Էկոնոմիկայի նախարարությունը Միացյալ Թագավորության կառավարության "Լավ կառավարման հիմնադրամի" ֆինանսավորմամբ, ՎԶԵԲ-ի աջակցությամբ եւ Բիզնեսի աջակցման գրասենյակի համակարգմամբ գործարկել է Հայաստանի տեքստիլ արդյունաբերության աջակցության ծրագիր: Ծրագիրն ուղղված է կայուն և ներառական տեքստիլ արդյունաբերության զարգացմանը, ինչը երկրի տնտեսության հիմնական ռազմավարական առաջնահերթություններից է ։
Ըստ աղբյուրի, ծրագրի շրջանակներում կմշակվեն առաջարկություններ Հայաստանում արտադրվող տեքստիլ արտադրանքի ավելացված արժեքի ավելացման հնարավորությունների վերաբերյալ' դրա մրցունակությունը բարձրացնելու համար, հաշվի առնելով, որ տվյալ այդ արտադրանքի վրա այլևս չի տարածվում GSP+ ռեժիմը:
