Երկուշաբթի, 21 Մարտի 2022 18:43
Նաիրա Բադալյան

Մարտին Հայաստանից ԵԱՏՄ երկրներ արտահանումը նվազել է ավելի քան մեկ երրորդով. ՊԵԿ նախագահ  

Մարտին Հայաստանից ԵԱՏՄ երկրներ արտահանումը նվազել է ավելի քան մեկ երրորդով. ՊԵԿ նախագահ   

Արմինֆո.ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի նախագահ Ռուստամ Բադասյանը ոչ միայն ռիսկ չի տեսնում 2022 թվականի առաջին եռամսյակում հարկերի հավաքման առումով, այլեւ հույս ունի, որ պլանային ցուցանիշը կգերակատարվի: Այդ մասին նա հայտարարել է  մարտի 21-ին ԱԺ ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում։

 

Գլխավոր հարկայինի ասելով, պետական բյուջեի հարկային եկամուտների նախատեսված ծավալը առաջին եռամսյակի ընթացքում կկազմի 395, 4 մլրդ դրամ: Հունվար ամսվա փաստացի հարկային հավաքագրումները կազմել են 144,6 մլրդ դրամ,110,5 մլրդ դրամ 'փետրվարին, 140 մլրդ դրամ նախատեսվում է հավաքել մարտին:

 

ՊԵԿ նախագահն անդրադարձել է արտահանման ցուցանիշներին. Ս. թ. հունվար-փետրվար ամիսներին արձանագրվել է արտահանման ծավալների աճ, մասնավորապես երրորդ երկրներ հունվարյան աճը կազմել է 44 տոկոս, փետրվարին ՝ 13 տոկոս, մարտին արդեն անկում է գրանցվել, թեև աննշան, պարզաբանել է Բադասյանը ։ ԵԱՏՄ երկրներ արտահանումը հունվարին աճել է 52% - ով 82%, իսկ փետրվարի 24-ից մարտի 17-ը գրանցվել է 36% անկում: Դրա հետ մեկտեղ, հարկամաքսային կոմիտեի նախագահը կոչ է արել չշտապել հոռետեսական կանխատեսումներով, քանի որ քովիդի ժամանակաշրջանի փորձը ցույց է տվել, որ նման կանխատեսումները կարող են եւ չիրականանալ:

 

Հիշեցնենք, որ հարկային մուտքերի (հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր) ծավալը Հայաստանի պետբյուջե 2021 թվականի ընթացքում գերազանցել է նախատեսված ցուցանիշը 10.2% - ով, իսկ 1% - ով ՝ վերանայված ցուցանիշը: Այսպես, դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ հարկային հավաքագրումները կազմել են 1 տրիլիոն 586,9 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 22,7% - ը (0,3 տոկոսային կետով բարձր է 2020թ.ցուցանիշից) ։ Մինչդեռ "2021 թվականի պետական բյուջեի մասին" օրենքում հարկային մուտքերը (հարկերը եւ պետական տուրքերը) արձանագրվել են 1 տրլն 440 մլրդ 136 մլն 839.5 հազար դրամի մակարդակում: Իսկ հետո, տարվա ընթացքում, վերանայվել է մինչև 1 տրլն 581 մլրդ դրամ։ Այսպիսով, հարկային եւ մաքսային մարմիններն անցած տարի 14,6 տոկոսով կամ 201,7 մլրդ դրամով ավելի է ապահովել են հարկային եկամուտներն ու տուրքերը, քան 2020 թվին ։ 2019 թվի համեմատ աճը կազմել է 122,6 մլրդ դրամ կամ 8,4%, 2018 թվի համեմատ՝ 328,8 մլրդ դրամ կամ 26,1%:0

 

2022 թվականին պետական բյուջեի եկամուտները կանխատեսվում են 1 տրլն 947,8 մլրդ դրամի չափ (ՀՆԱ-ի 24,7% - ը) կամ 17,5% (289 մլրդ դրամ) ավելի, քան 2021 թվականի ցուցանիշը: Պետբյուջեի եկամտային հոդվածի առյուծի բաժինը ՝ մոտ 95 տոկոս, կապահովվի հարկային մուտքերի (հարկային եկամուտների եւ պետական տուրքերի) հաշվին ։ Արդյունքում հարկային մուտքերը կկազմեն 1 տրլն 844 մլրդ: Այսպիսով, իշխանություններն ակնկալում են, որ ցուցանիշի հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի նկատմամբ կկազմի 23,4%: