Արմինֆո."Հայաստանի Հանրապետությունը, ժողովուրդը Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի սեփականատերերն են, արդյո՞ք դա թալանի վերադարձը չէ", - ապրիլի 13-ին ԱԺ-ում հարց է տվել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով պատգամավորի հարցին։
Փաշինյանը նաև ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ անցած ամիս Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի գործով պետական բյուջե է վճարվել 15 մլրդ դրամ։
Մարտի սկզբին հաղորդվել էր, որ Հայաստանի պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությանը հաջողվել է բյուջե վերադարձնել Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի (ԶՊՄԿ) նախկին ղեկավարության թաքցրած աննախադեպ 15 մլրդ դրամը (30 մլն դոլար): Նշվում է, որ գումարը վերադարձվել է ԶՊՄԿ նախկին տնօրենի անձնական միջոցներից։
Ինչպես նշվում էր ՊԵԿ-ի հաղորդագրության մեջ, քննությամբ հիմնավորվել է, որ «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ նախկին գործադիր մարմնի ղեկավար հանդիսացող անձը, «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲ ընկերության՝ որպես պղնձի խտանյութի մատակարար և Արաբական Միացյալ էմիրություններում հաշվառված, փաստացի որևէ տնտեսական գործունեություն չիրականացնող ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությունների հետ ձևականորեն կնքված մատակարարման պայմանագրերի հիման վրա հաշվապահորեն ձևակերպվել է, թե իբր պղնձի խտանյութը դրա շուկայական գնից ակնհայտ ցածր արժեքով մատակարարվել է այդ կազմակերպություններին, այնինչ փաստացի պղնձի խտանյութը միջազգային շուկայական արժեքներով անմիջապես մատակարարվել է իրական գնորդ հանդիսացող և պղնձի խտանյութի վերամշակմամբ զբաղվող օտարերկրյա կազմակերպություններին: Այնուհետև Արաբական Միացյալ Էմիրություններում հաշվառված կազմակերպությունների բանկային հաշիվներին իրական գնորդ հանդիսացող կազմակերպություններից ստանալով ձեռք բերված պղնձի խտանյութի իրական արժեքի վճարումները, այդ գումարների մի մասը փոխանցել է «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ հաշիվներին, իսկ կիրառված սխեմայի արդյունքում գոյացած ֆինանսական միջոցների գերակշիռ մասը տնօրինել և ծախսել է այլ ուղղություններով: Նման եղանակով ընկերության ղեկավար անձի կողմից «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲ ընկերության իրական շահույթը տեղափոխվել է օտարերկրա կազմակերպությունների ռեզիդենտության երկրներ՝ այդ կերպ զրկելով Հայաստանի Հանրապետությանն իրական արժեքներով մատակարարումներից գոյացած հարկվող շահույթը հարկելու հնարավորությունից:
ՊԵԿ նախագահ Ռուստամ Բադասյանը լրագրողների հետ զրույցում հաղորդել է, որ կոմբինատի գործը կապված է ԶՊՄԿ-ի և ԱՄԷ-ում գրանցված ընկերությունների միջև 2016-2017 թթ. կնքված սթրիմինգային պայմանագրերի հետ, որոնցով խտանյութի վաճառքն իրականացվել է միջին օղակի միջոցով: Բադասյանը պարզաբանել է, որ ԶՊՄԿ-ը չի ստացել այն միջոցները, որոնք ձեռք կբերվեին իրական պայմաններում վերջնական գնով վաճառելիս, ինչի արդյունքում առաջացել է այդ գումարի պարտավորությունը: Նա նշել է, որ ԶՊՄԿ-ի նախկին տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել, նա այն ընդունել է, ճշգրտելով, որ խոսքը վերաբերում է տնօրեն Մհեր Պոլոզկովին:
"Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ" ՓԲԸ-ը Հայաստանի խոշորագույն հանքարդյունաբերական ընկերությունն է, որը շահագործում է Քաջարանի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը։ Հանքաքարով կոմբինատի ապահովվածությունը կազմում է մոտ 150 տարի։ Կոմբինատը արտադրում է մոլիբդենի և պղնձի խտանյութեր։ Մոլիբդենի խտանյութը պարունակում է 50% մոլիբդեն, պղնձի պարունակությունը պղնձի խտանյութում 15%-ից ցածր չէ։
2021 թվականի սեպտեմբերին "Արդյունաբերական ընկերություն" ԲԸ-ն ձեռք է բերել ԶՊՄԿ-ի բաժնետոմսերի 60% - ը եւ իր բաժնեմասի 25%-ը նվիրաբերել է Հայաստանի կառավարությանը: Այսպիսով, Հայաստանի կառավարությունը դարձել է ԶՊՄԿ-ի բաժնետոմսերի 15 տոկոսի սեփականատերը, որի կառավարումը 2022 թվականի հունվարին փոխանցվել է Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդին (ANIF)' պետական սեփականության իրավունքի պահպանմամբ:
