Արմինֆո. Վերջին 5 տարիների ընթացքում Հայաստանի առեւտրային բանկերի ընդհանուր վարկային պորտֆելում արտարժույթով տրամադրված հիփոթեքային վարկերի մասնաբաժինը կազմում է 17%: Այդ մասին փետրվարի 10-ին Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ Հովհաննես Խաչատրյանը։
Նա նշել է, որ արտարժութային հիփոթեքային վարկերի գծով վարկառուներ են հանդիսանում 133 մլրդ դրամի վարկ ունեցող 8 հազար քաղաքացիներ: Թեև ֆինանսական տեսանկյունից խոսքը փոքր միջոցների մասին է, այնուամենայնիվ, քաղաքացու բյուջեի տեսանկյունից, հատկապես, նրա աշխատավարձի համեմատ, այդ միջոցները շատ մեծ բեռ են։ "Արժույթների փոխարժեքների 5, 10, 20 տոկոս տատանման դեպքում քաղաքացու պարտքը մեծանում է, ինչը հետագայում, պարզապես, հանգեցնում է բնակարանի կորստի", - ասել է ԿԲ փոխնախագահը՝ նշելով դիտարկվող գրեթե հազար "դեֆոլտի" մասին։ Նա նշել է, որ ի տարբերություն կարճաժամկետ վարկերի, որոնց մարումը տեւում է մի քանի տարի, երկարաժամկետ հիփոթեքային վարկերը կարող են ազդեցություն ունենալ քաղաքացու ողջ կյանքի վրա: "Եղել են դեպքեր, երբ պարտքը շատ ավելի մեծ է եղել, քան ձեռք բերված անշարժ գույքի արժեքը, իսկ եկամուտները բավարար չեն եղել խնդիրը լուծելու համար", - ընդգծել է Խաչատրյանը:
Նա նշել է, որ, ի տարբերություն քաղաքացիների, հիփոթեքային վարկեր տրամադրող ֆինանսական կազմակերպություններն ունեն ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներ։ Ֆինանսական հաստատությունները, ներգրավելով ավանդներ և տրամադրելով վարկեր, աշխատում են մարժայով, չնայած ժամանակավոր տոկոսադրույքներին և այլ անհամապատասխանություններին, երբ ավանդների ժամկետը չի գերազանցում 2 տարին, իսկ վարկերը տրամադրվում են ավելի երկար ժամանակահատվածով:
ԿԲ նախագահի տեղակալն ընդգծել է, որ փոխարժեքները փոխվում են բազմաթիվ գործոնների ազդեցության տակ։ Ներկայումս երկրի ողջ բանկային համակարգի ակտիվներում արտարժութային հիփոթեքային վարկերը կազմում են ընդամենը 3,6 տոկոս, սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ոչ ոք չգիտի, թե ինչպիսին կլինի փոխարժեքը մեկ-երկու տարի հետո, բարձրանում է դրամային հիփոթեքային վարկավորման նպատակահարմարությունը: Դա շատ կարեւոր է մինչեւ 8 տոկոս գնաճի որոշակի նվազման ֆոնին ՝ մինչեւ տարեվերջ 4 տոկոս (+/-1,5 տոկոս) նպատակային շեմի ապահովման առկա նախադրյալներով։ "Ոչ վաղ անցյալում ԿԲ - ն վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը թողել է նույն մակարդակի վրա, եւ մենք հուսով ենք, որ տոկոսադրույքների էական աճ, մոտ ապագայում չի լինի՝ հաշվի առնելով բոլոր գործոնները", - եզրափակել է Խաչատրյանը:
Նշենք, որ Ազգային ժողովում քննարկումներ են ծավալվել խորհրդարանականների ներկայացրած "Արժութային կարգավորման եւ արժութային վերահսկողության մասին" օրենքում փոփոխությունների նախագծի շուրջ, ըստ որի, այսուհետ ՀՀ ռեզիդենտներին կտրամադրվեն բացառապես դրամային հիփոթեքային վարկեր:
