Արմինֆո.Հայաստանի տնտեսական աճի անատոմիան վերլուծելիս պետք է նկատի ունենալ հարկային մուտքերը, որոնց ծավալներն աճել են 21,4% - ով՝ 1,3 տրլ դրամից մինչեւ 1,9 տրլ դրամի։ Այդ մասին փետրվարի 15-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Տնտեսական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, Եվրասիական փորձագիտական ակումբի անդամ Աշոտ Թավադյանը։
Որպես օրինակ՝ նա նշել է ընդամենը մեկ գործոն, այն է՝ գունավոր մետաղների արտահանվող հումքի համար մաքսատուրքերի կիրառումը, ինչը թույլ է տվել ապահովել ողջ հարկահավաքման 6%-ի մուտքը։ Մնացած բոլոր գործոնները, ինչպես նշել է Թավադյանը, արտաքին գործոններ են։ Արդյունքում, շարունակել է փորձագետը, Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատից եւ հանքարդյունաբերության ոլորտի այլ ձեռնարկություններից հարկային մուտքերն աճել են երեք անգամ։
Ինչպես նշել է տնտեսագետը, մասհանումների աճին նպաստել են նաեւ պղնձի եւ մոլիբդենի համաշխարհային բարենպաստ գները։ 2020 թվականին պղնձի հումքի միջին գինը կազմել է 6,2 հազար դոլար մեկ տոննայի դիմաց, 2022 թվականին այն հասել է 8,6 հազար դոլարի։ Ընդ որում, հայկական դրամը թանկացել է 17% - ով, սակայն գներն աճել են ավելի քան 20%-ով։ Պետական կառավարման համակարգից այլ դրական ազդեցություն Թավադյանը չի տեսել։
Տնտեսագետը նշել է նաև երկրի բանկային համակարգի միջոցով փոխանցումների աննախադեպ աճը, որոնց ծավալը մեկ տարվա ընթացքում աճել է 2,5 անգամ՝ 2,1 մլրդ դոլարից մինչեւ 5,2 մլրդ դոլար։ Հատկապես ակտիվ մուտքեր են իրականացվել Ռուսաստանից ՝ ապահովելով քառակի աճ՝ 868 մլն դոլարից մինչեւ 3,6 մլրդ դոլար, ինչը թույլ է տվել կտրուկ ավելացնել վարկավորման ծավալները և այլ ոլորտներ, այդ թվում ՝ ծառայությունների ոլորտը, ինչը նաև բարձր գնաճի գործոններից մեկն է։
Թավադյանն ընդգծել է այդ ֆինանսական հոսքերի կառավարման կարևորությունը, ինչպես ժամանակին արել է Հարավային Կորեան։ "Մենք դա, ցավոք, դեռ չունենք, քանի որ առաջնորդվում ենք Ադամ Սմիթի պատգամներով", - ընդգծել է փորձագետը։ Այս առնչությամբ տնտեսագետը նշել է վերաֆինանսավորման բարձր տոկոսադրույքի խնդիրը։ Ընդ որում, Կենտրոնական բանկը դրանում մեղք չունի, նա կատարում է օրենքի պահանջները, որը, ըստ Թավադյանի, փոփոխությունների կարիք ունի։
