Արմինֆո.1.Վերջին շրջանում շատ հաճախ ենք լսում լիզինգ պրոդուկտի մասին, այդ թվում նաև Կառավարության աջակցման ծրագրերի համատեքստում: Վերջապես, ի՞նչ է լիզինգը:
Լիզինգը դա ֆինանսական ծառայությունների տեսակներից մեկն է, որի էությունը հիմնական միջոցների (օրինակ՝ ավտոմեքենա, հատուկ մեքենաներ կամ սարքավորումներ, անգամ անշարժ գույք) ձեռքբերման ֆինանսավորումն է։ Տվյալ դեպքում ֆինանսական կազմակերպությունը`Լիզինգատուն իր հաճախորդի` Լիզինգառուի պատվերով Մատակարարից ձեռք է բերում որոշակի գույք և վարձակալության հանձնում Լիզինգառուին:
Լիզինգ ստանալու հարցը դառնում է արդիական, երբ ձեռնարկությունը կարիք ունի համալրելու իր սարքավորումները կամ տրանսպորտային միջոցները, միևնույն ժամանակ սեփական միջոցները բավարար չեն և չկա հնարավորություն վարկ ստանալ։ Հենց այս ժամանակ օգնության է հասնում այնպիսի ֆինանսական գործիք, ինչպիսին լիզինգն է: Ներկայիս հայաստանյան բանկային շուկայում, որտեղ արդեն իսկ նկատվում է գրավով ֆինանսավորումների գերհագեցվածություն (ձեռնարկությունների մեծ մասը սպառել են գրավային ապահովությունների շրջանակում վարկավորվելու սահմանաչափերը), սակայն անհրաժեշտ է սեփական արտադրանքի ու ծառայությունների մրցունակության ապահովման նպատակով իրականացնել ժամանակակից սարքավորումների ձեռքբերում: Որպես առավել արդյունավետ ֆինանսավորման գործիք սկսում է կիրառվել լիզինգ պրոդուկտը:
Նշեմ նաև, որ լիզինգի զարգացումը չափազանց նպաստավոր է նաև մեքենա-սարքավորումներ արտադրողների և վաճառողների համար, քանի որ այն հրաշալի հնարավորություն է ընձեռում լրացուցիչ վաճառքներ իրականացնելու համար։
Այսպիսով, լիզինգի այս տեսակի կիրառման դեպքում Լիզինգառուն երկար ժամկետով ստանում է օգտագործման անհրաժեշտ սարքավորումներ, հետագայում գնման իրավունքով:
Լիզինգը հաճախ օգտագործվում է ձեռնարկատերերի կամ ընկերությունների կողմից, որոնք կարիք ունեն թանկարժեք սարքավորումների, տրանսպորտային միջոցների, հատուկ սարքավորումների կամ կոմերցիոն` անշարժ գույքի:
Ամենից հաճախ լիզինգային ֆինանսավորում տրվում է հետևյալ գույքերի ձեռքբերման նպատակով.
Լիզինգի պայմանագրերի առարկաները անպայման պետք է լինեն ոչ սպառվող իրեր, այսինքն՝ գույք, որը կարող է մաշվել, բայց այն դեռ կարող է օգտագործվել համաձայն իր նպատակային նշանակության։ Հետևաբար, ժամանակավոր օգտագործման համար անհնար է վերցնել, օրինակ, շինանյութ, սննդամթերք, հումք և այլն։
Ընդհանուր առմամբ, ՀՀ-ում լիզինգային ֆինանսավորումը նոր թափով սկսեց իրականացվել ՀՀ կառավարության կողմից ներդրված օժանդակության (սուբսիդավորման) ծրագրերի ներդրումից հետո: Ներկայումս դրանք հիմնականում ընդգրկում են գյուղատնտեսական հումքի և այլ մշակող արդյունաբերությունների ոլորտները: Սակայն այժմ ակտիվ քննարկումներ են իրականացվում ընդգրկել նաև տնտեսության այլ ճյուղեր:
Որպես վերոնշյալին հավելում` նշեմ նաև, որ լիզինգային նախագծերը նույն կերպ կարող են նոր շունչ հաղորդել նաև մինչ այժմ առավելապես ավանդական բանկային պրոդուկտներով գործող հայաստանյան բանկային շուկայի հետագա կայուն զարգացմանն ու աճին:
Ընդհանրությունն այն է, որ ի վերջո Լիզինգառուն ստիպված կլինի վճարել ավելին, քան գույքի սկզբնական արժեքն է։ Լիզինգատուն (ֆինանսական հաստատությունը) ստանում է եկամուտ լիզինգի տոկոսների տեսքով (հակառակ դեպքում՝ ինչպե՞ս են եկամուտ ստանալու գործարքից)։ Ամենաէական տարբերությունն այն է, որ լիզինգի առարկան լիզինգի գործողության ողջ ընթացքում հանդիսանում է Լիզինգատուի սեփականությունը, որը հանձնված է լիզինգառուի օգտագործմանը:
Չնայած բազմաթիվ նրբությունների, լիզինգային գործարքները շատ տարածված են, իսկ որոշ դեպքերում նույնիսկ փոխարինում են դասական վարձույթին։ Այս միտումը կապված է լիզինգի առավելությունների հետ, որոնք նշում են հաճախորդների մեծ մասը։
-Լիզինգի առավելությունների մի մասն արդեն իսկ նշեցի, իսկ որպես ամփոփում` հիմնական առավելությունները հետևյալներն են.
-«Արմսվիսբանկ»-ը ներգրավված է ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված ծրագրերում, ինչը թույլ է տալիս տրամադրել առավել հարմար պայմաններով լիզինգ` ապահովելով նվազագույն տոկոսադրույք և մարման երկար ժամկետ:Բանկը տրամադրում է լիզինգային ֆինանսավորում, որոնց տոկոսի մեծ մասը սուբսիդավորվում էՀՀ կառավարության կողմից: Արդյունքում Լիզինգառուի կողմից վճարվում է առավելագույնը տարեկան 4-5%: Նշված ծրագրերից կարող են օգտվել այն ձեռնարկությունները, որոնք աշխատում են արդյունաբերության, տրանսպորտի, շինարարության և մի շարք այլ ոլորտներում: Լիզինգ կարող է տրամադրվել մինչև 120 ամիս ժամկետով (անշուշտ կախված ձեռքբերվող գույքի բնույթից, արժեքից և ամորտիզացիոն ժամկետից), ինչպես ՀՀ դրամով, այնպես էլ արտարժույթով, կանխավճարը` սկսած 10%-ից:
Նշեմ, որ Բանկն իրականացրել է բազմաթիվ նախագծեր սննդամթերքի, գինու-կոնյակի, պահածոների արտադրության, շինարարության, միջազգային բեռնափոխադրումների ոլորտներում: Մի շարք դեպքերում իրականցվել է արտադրության ամբողջական վերազինում: Բանկի կողմից լիզինգով տրամադրվել են եվրոպական, չինական, ռուսական հայտնի արտադրողներից ձեռքբերված սարքավորումներ:
2022 թվականին Բանկըզբաղեցնում է ՀՀ 100 մլրդ դրամ ծավալով լիզինգային ընդհանուր պորտֆելի 4.3%-ը, հայտնվելով 5 առաջատար ֆինանսական կառույցների ցանկում: 2022թ. Բանկին հաջողվել է կրկնապատկելիր լիզինգային պորտֆելը:
Միաժամանակ հանդիսանում ենք Հայաստանի Լիզինգատուների Ասոցիացիայի անդամ, որի շրջանակում սերտ համագործակցում ենք ինչպես գործընկեր ֆինանսական կառույցների, այնպես էլ պետական մի շարք մարմինների հետ:
Ընթացիկ տարվա հունիսի 2-4-ը ընկած ժամանակահատվածում «Արմսվիսբանկ»-ը մասնակցելու է «Լիզինգ Էքսպո» միջոցառմանը, որը տեղի է ունենալու Կ. Դեմիրճյանի անվան Մարզահամերգային համալիրում, մուտքն ազատ է: Բոլոր հետաքրքրվողներին, ինչպես լիզինգով գույք ձեռքբերել ցանկացողներին, այնպես էլ մատակարարներին հրավիրում ենք Բանկի տաղավար ավելի մանրամասն ծանոթանալու Բանկի կողմից առաջարկվող ֆինանսական գործիքներին և քննարկելու հետագա համագործակցության հնարավորությունները:
