Ուրբաթ, 28 Հուլիսի 2023 16:15
Նաիրա Բադալյան

Եկամտաբերության բարձր աստիճանով աչքի ընկնող գործունեության ոլորտները կարող են զրկվել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու իրավունքից . Ֆինանսների նախարարություն

Եկամտաբերության բարձր աստիճանով աչքի ընկնող գործունեության ոլորտները կարող են զրկվել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու իրավունքից . Ֆինանսների նախարարություն

Արմինֆո.բնութագրվում են եկամտաբերության բարձր աստիճանով, կարող են զրկվել միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտներ համարվելու և, համապատասխանաբար, արտոնյալ հարկային ռեժիմից օգտվելու իրավունքից:

Բացի այդ, բիզնեսը ստիպված կլինի ավելի հուսալի, փաստաթղթավորել իր ծախսերը: Այս մասին, այսօր ՝ հուլիսի 28 - ին, մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ֆինանսների փոխնախարար Արման Պողոսյանը ՝ անդրադառնալով միկրոձեռնարկատիրության հարկման ոլորտում արդեն իսկ կատարված եւ սպասվող փոփոխություններին ։

 

Փոխնախարարը հիշեցրել է, որ օրինագիծը, որով փոփոխություններ են կատարվել միկրոձեռնարկատիրության ոլորտի հարկման երեք ուղղություններով, Հայաստանի խորհրդարանն ընդունել է 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին ։ Դրանցից մեկը վերաբերում էր տվյալ ոլորտում աշխատող անձանց եկամուտների հարկմանը, իսկ նրանց թիվը մոտ 35 հազար է ։

 

Մասնավորապես, եթե նախկինում միկրոձեռնարկատիրության ոլորտում աշխատող (տարեկան մինչև 24 մլն դրամ շրջանառություն ունեցող) վարձու աշխատողները, բացի իրենց աշխատավարձից և դրան հավասարեցված եկամուտներից հաշվարկվող և վճարվող ամսական 5 հազար դրամ եկամտահարկից, ազատվել են բոլոր տեսակի հարկերից ՝ անկախ աշխատավարձի և դրան հավասարեցված եկամուտների գումարից, ապա արդեն 2023 թվականի հուլիսի 1-ից կատարված փոփոխություններից հետո նրանք տեղափոխվել են ընդհանուր դաշտ, այսինքն ՝ 20 տոկոս եկամտահարկ:

 

Պատասխանելով միկրոձեռնարկատերերի մտահոգություններին՝ իրենց համար հարկային բեռի ավելացման և ծախսերի ավելացման առնչությամբ, փոխնախարարը հիշեցնում է, որ խոսքը ոչ թե միկրոձեռնարկատիրոջ՝ որպես բիզնես միավորի հարկային պարտավորությունների, այլ նրանց վարձու աշխատողների պարտավորությունների մասին է: Ընդ որում, երկրի հարկային քաղաքականությունը որոշող գերատեսչության ներկայացուցիչը խոստովանում է, որ չնայած այն բանին, որ հարկերը վճարվում են "աշխատողի գրպանից", հարկային գործակալը գործատուն է, որը աշխատողին աշխատավարձ է վճարում արդեն իր մաքուր տեսքով ՝ բոլոր տեսակի հարկերը հանելուց հետո ։ Իսկ դա նշանակում է, որ այսպես թե այնպես, գործատուն և աշխատողը ստիպված կլինեն համաձայնության գալ աշխատավարձի չափը որոշելու հարցում։

 

Այդուհանդերձ, Պողոսյանի խոսքով, ֆիզիկական անձանց եկամտի միասնական դրույքաչափի սահմանումն արդարացված է նաեւ հարկման արդարության սկզբունքների տեսանկյունից, հաշվի առնելով հանգամանքը, որ խոսքը միատեսակ եկամտի մասին է:

 

Ֆինանսների նախարարության տվյալներով ՝ 2022 թվականի վերջին Հայաստանում գործում է միկրոձեռնարկատիրության շուրջ 53 հազար սուբյեկտ։ Մոտ 36% - ը զբաղվում է առևտրով, 21% - ը ՝ ծառայությունների մատուցմամբ, 16% - ը ՝ վերամշակող արդյունաբերությամբ։ Եվս 3 հազարը դեռ անցած տարի անցել են հարկման այլ համակարգի (ԱԱՀ, շրջանառության հարկ) ՝ 24 մլն դրամի նշաձողը գերազանցելու կամ այլ հարկատուների հետ փոխկապակցվածության բացահայտման պատճառով ։

 

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի հունվարի 1-ից ՀՀ-ում խստացվել են միկրոձեռնարկատիրության պայմանները։ Մասնավորապես, 2023 թվականի հունվարի 1-ից միկրոձեռնարկատերեր չեն կարող լինել այն կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը, որոնք ստանում են վարձավճար, տոկոսներ կամ ռոյալթիներ, այսինքն ՝ պայմանագրի կողմ հանդիսացող, տոկոսներ կամ ռոյալթիներ ստացող: 2023 թվականի հունվարի 1-ից սահմանափակվել է շահութահարկ վճարողների ՝ միկրոձեռնարկությունների կողմից դուրս գրվող հաշվարկային փաստաթղթերի հիման վրա հարկման բազայի նվազեցման հնարավորությունը։