Արմինֆո. Վերջին երկու տարիների ընթացքում Ռուսաստանի հետ վերաարտահանման ոլորտում կուտակած փորձը Հայաստանին շահավետ դիրքում կդնի Իրանի հետ հարաբերությունների զարգացման համատեքստում: Դեկտեմբերի 26-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ նման կարծիք է հայտնել Եվրասիական փորձագիտական ակումբի համակարգող, ԵՊՀ Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ռուսական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն Արամ Սաֆարյանը։
Նշելով հայկական շուկայի նկատմամբ իրանական կողմի մեծ հետաքրքրությունը՝ նա նշել է, որ մեր երկիրը կարող է Իրան մատակարարել բարձր տեխնոլոգիական արտադրանք: Միաժամանակ, Սաֆարյանը նշել է, որ Իրանի և ԵԱՏՄ-ի միջև ազատ առևտրի մասին նախկինում գործող ժամանակավոր համաձայնագիրը լիարժեք չի օգտագործվել: Փորձագետներն ակնկալում էին, որ համաձայնագրով շատ արագ կլուծվեն Հյուսիս - Հարավ տրանսպորտային միջանցքի հետ կապված խնդիրները, ինչը թույլ կտար Հայաստանին ավելացնել Իրանի հետ ապրանքաշրջանառությունն ու լուրջ շահաբաժիններ ստանալ: Տնտեսագետների կարծիքով ՝ այդ հնարավորությունը դեռ չի կորել։
<Ես համոզված եմ, որ առաջիկա տարիներին, երբ Իրանը դառնա կայուն հեռանկարային գործընկեր ԵԱՏՄ - ի համար, մենք՝ որպես միակ ցամաքային հարևան, Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքի գործարկմամբ շոշափելի դիվիդենտներ կստանանք: Եվ դա նոր խթան կհանդիսանա տնտեսության զարգացման համար", - ասել է Սաֆարյանը։
Իր հերթին՝ "Այլընտրանք" հետազոտական կենտրոնի ղեկավար, տնտեսագիտության դոկտոր Թաթուլ Մանասերյանը դժգոհել է, որ վերջին տարիներին երկկողմ հարաբերությունների շրջանակներում նախաձեռնությունները բխել են բացառապես իրանական կողմից, ինչպես նաև՝ արտահանման և ներմուծման գործունեության համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների և իրանական տնտեսության մասին պատկերացումների բացակայության առնչությամբ: "Մենք պետք է իրանական շուկայի, տնտեսության լուրջ ուսումնասիրություններ կատարենք, որպեսզի դա լինի ոչ թե միակողմանի ճանապարհ, այլ՝ երկկողմանի և փոխշահավետ", - ասել է Մանասերյանը:
Նա նշել է նաև հայկական բիզնեսի կողմից նախաձեռնողականության անհրաժեշտությունը։ Տնտեսագետի կարծիքով ՝ մեծ հեռանկարներ կան համատեղ ձեռնարկությունների ստեղծման և արտադրվող արտադրանքը Եվրասիական շուկա արտահանելու համատեքստում:
Զուգահեռ անցկացնելով Վրաստանի հետ, որը շահեկան վիճակում է տարանցիկ ներուժի պատճառով, Մանասերյանը նշել է, որ Իրանի համատեքստում Հայաստանը չպետք է պասիվ լինի:
Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով ՝ Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրաշրջանառությունը 2023 թվականի 10 ամիսների արդյունքներով աճել է 0,2 տոկոսով ՝ կազմելով 566,6 մլն դոլար։ Արտահանումը նվազել է 13,7 տոկոսով ՝ մինչև 79,2 մլն դոլար՝ ներմուծման 2,9 տոկոսով, մինչև 487,4 մլն դոլար աճի դեպքում։
