Հինգշաբթի, 26 Սեպտեմբերի 2024 18:09
Նաիրա Բադալյան

«2024թ. պետբյուջեում արձանագրված որոշակի ռիսկեր նյութականացվել են». որքան հարկ են նախատեսում հավաքել ՀՀ իշխանությունները

«2024թ. պետբյուջեում արձանագրված որոշակի ռիսկեր նյութականացվել են». որքան հարկ են նախատեսում հավաքել ՀՀ իշխանությունները

Արմինֆո. Հայաստանի պետբյուջեի եկամուտները 2025 թվականին, ընթացիկ տարվա վերջին սպասվող ցուցանիշի համեմատ, կաճեն 279,5 մլրդ դրամով ՝ հասնելով 2 տրլն 873.1 մլրդ դրամի (մոտ 7,4 մլրդ դոլար) ։ Դրանցից հարկային եկամուտները կկազմեն 2 տրլն 759.9 մլրդ (7.1 մլրդ դոլար) կամ 304.1 մլրդ դրամով ավելի, քան սպասվում էր 2024թ. վերջին։ Այդ մասին ասվում է հաջորդ տարվա պետբյուջեի նախագծում, որը հավանության է արժանացել սեպտեմբերի 26-ին կառավարության նիստում ։

 

Այսպիսով, ՀՆԱ-ի 5,6%, աճի, ՀՆԱ - ի դեֆլյատորի ՝ 3,5% մակարդակի ապահովման պայմաններում ՝ այս տարվա վերջին սպասվող 1,1% - ի և 3,6% միջին գնաճի (տ.թ. 0,4% - ի դիմաց) դիմաց, 2025 թվականին ֆինանսական իշխանությունները նախատեսում են եկամուտներ/ՀՆԱ հարաբերակցությունը հասցնել 26% - ի ՝ ը.տ. վերջի 25,7% - ի և 2023-ի փաստացի ՝ ՀՆԱ-ի 25,5% - ի դիմաց ։

 

Հատկանշական է, որ 2023 թվականին պետական բյուջեի մասին օրենքով հաստատված փաստացի 2 տրիլիոն 273.9 մլրդ դրամ հարկային հավաքագրումներից հետո կառավարությունը նախատեսում էր հավաքել 2 տրիլիոն 613 մլրդ դրամի հարկային եկամուտներ և պետական տուրք (Պետական գանձարանի 2 տրիլիոն 723 մլրդ դրամի եկամուտներից) ։ Իսկ հիմա իշխանություններն ընդունում են, որ տարվա արդյունքներով կկարողանան ապահովել միայն 2 տրլն 455.8 մլրդ դրամ ՝ պետական գանձարանի 2 տրլն 593.6 մլրդ դրամի եկամուտների դիմաց ։

 

<2024 թվականի ութ ամիսների ընթացքում ՀՀ պետական բյուջեի եկամուտներն արձանագրել են աճի տեմպերի դանդաղում ՝ հարկային բազայի ավելի թույլ աճի պատճառով: Բացի այդ, տեմպերի դանդաղեցմանը նպաստել է նաեւ ընթացիկ ամիսներին ձեւավորված ցածր գնաճային միջավայրը (առաջին կիսամյակի արդյունքներով հարկային ապառքները հասել են 9 տոկոսի-խմբ.): Արդյունքում, պետական բյուջեում արձանագրված որոշակի ռիսկերը նյութականացվեցին, իսկ ռիսկերի կառավարման մեխանիզմները գործի դրվեցին։

 

Հունվար-օգոստոս ամիսների արդյունքներով ՀՀ պետական բյուջեի ընդհանուր եկամուտները կազմել են 1624,0 մլրդ դրամ ' նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելանալով 5,5 տոկոսով, իսկ հարկերն ու տուրքերը կազմել են 1548,2 մլրդ դրամ' նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելանալով 6,0 տոկոսով", - նշել են օրինագծի հեղինակները:

 

Արդյունքում, ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարկերի հարաբերակցությունը, 2024թ. սպասվող ցուցանիշի համեմատ, հաջորդ տարի նախատեսվում է ավելացնել 0,7%-ով և հասցնել 25% թիրախային ցուցանիշի (2023թ. ՝ 24,1%) ։