Երկուշաբթի, 4 Նոյեմբերի 2024 13:29
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանում բոլոր հարկային վարչարարություններն ուղղված են խոշոր բիզնեսին. ՊԵԿ նախագահ

Հայաստանում բոլոր հարկային վարչարարություններն ուղղված են խոշոր բիզնեսին. ՊԵԿ նախագահ

Արմինֆո. 2017 թվականի համեմատ Հայաստանի 2024 թվականի պետական բյուջեն կկրկնապատկվի ։ Այս մասին նոյեմբերի 4-ին հայտարարել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Ռուստամ Բադասյանը՝  2024 թվականի պետական բյուջեի նախագծի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումների ժամանակ ։

 

Նա նշել է, որ բոլոր ստացվող հարկերի 90 տոկոսն ապահովում է խոշոր բիզնեսը, և այդ պատճառով փոքր և միջին բիզնեսի ձեռնարկությունների վրա ճնշումների մասին գերատեսչության հասցեին հնչող մեղադրանքները չեն համապատասխանում իրականությանը: Բադասյանն ընդգծել է, որ բոլոր հարկային վարչարարություններն ուղղված են խոշոր բիզնեսին, որը հաճախ հարկման հատուկ համակարգեր է օգտագործում հարկային մասհանումները նվազեցնելու նպատակով: Հաճախ դա պլանային քաղաքականության բնույթ է կրում, բայց կան նաև ագրեսիվ քաղաքականության դեպքեր ։ Մինչդեռ, Բադասյանի ասելով, պետությունը ձգտում է բիզնեսի համար ավելի լավ պայմաններ ապահովել։

 

ՊԵԿ նախագահը չի համաձայնել այն կարծիքին, որ Հայաստանում, գործնակաանում, բացակայում է իրական տնտեսությունը: Նա կոչ է արել ուշադրություն դարձնել շինարարության ոլորտին, հարց ուղղելով, թե արդյոք այդ ոլորտը պատկանում է տնտեսության իրական հատվածին, թե ոչ ։ 2025-2026 թվականներին ՊԵԿ-ը մտադիր է շինարարության ոլորտից հավաքագրել 142 մլրդ դրամ ՝ լրացուցիչ եկամուտների տեսքով ։ Օրենսդրական փոփոխությունների համաձայն, որոնք շուտով ուժի մեջ կմտնեն, կառուցապատողները պետք է հաշվարկեն և ԱԱՀ վճարեն բնակարանների վաճառքից եկամուտ ստանալու պահին: Ներկայումս դա տեղի է ունենում միայն շինարարության ավարտի և կադաստրում նորակառույց շենքի ձևակերպման դեպքում, թեև, իրականում, բնակարանները սովորաբար վաճառվում են շատ ավելի վաղ։ Այսպիսով, կառուցապատողները ստանում են 1-2 տարի լրացուցիչ ժամանակ՝ եկամուտների ստացման եւ հարկերի վճարման միջեւ: Ավելին, թեև Հայաստանում աճում է շինարարության շրջանառությունը (2023-ին ՝ 13,2% - ով), սակայն դրանից գանձվող ԱԱՀ - ն բացասական է (2023թ.՝ մինուս 23,3 մլրդ դրամ), քանի որ շինանյութ գնելիս ընկերությունները կարող են ԱԱՀ դուրս գրել, իսկ վաճառքից այն պետք է վճարեն միայն որոշ ժամանակ անց ։ Նորամուծությամբ հետաձգված հարկը վաղ թե ուշ պետք է վճարվի։ ՊԵԿ-ի գնահատականներով ՝ 2025-2026 թվականներին կառուցապատողները պետք է վճարեն 142 մլրդ դրամ։

 

Բայց ՊԵԿ - ը զբաղվելու է ոչ միայն շինարարության ոլորտից հարկերի մաքուր հավաքագրմամբ ։ Հաջորդ տարի քաղաքացիներին կվերադարձվի 84 մլրդ դրամի հիփոթեքի եկամտահարկը։ 2024 թվականի սկզբից ի վեր այդ ցուցանիշն արդեն կազմել է 67 մլրդ դրամ ։