Արմինֆո. Հայաստանի 2025 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը պետության ապագայի վերաբերյալ իշխող քաղաքական ուժի տեսլականների հերթական քայլն է՝ ուղղված դիմադրողունակության ամրապնդմանը, տնտեսական ներուժի զարգացման խթանմանը, հարկաբյուջետային կայունության ապահովմանը: Այդ մասին նոյեմբերի 12-ին ՀՀ Ազգային ժողովում 2025 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը ներկայացնելիս հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։
Նրա խոսքով՝ երկրի հիմնական տնտեսական օրենքն ուղղված է պետության կայուն զարգացմանը, սակայն երկրի յուրաքանչյուր քաղաքացի կամ մարդկանց խումբ ունի իր պահանջներն ու խնդիրները, և անհրաժեշտ է գտնել այն ընդհանուր շփման կետերը, որոնք կբավարարեն դրանք: Նախարարը հավելել է, որ վերջին տարիներին Հայաստանի տնտեսությունը ցուցաբերել է դիմադրողականության բարձր մակարդակ, այդ թվում ՝ կառավարության և Կենտրոնական բանկի կողմից մշակված և իրականացվող մակրոտնտեսական քաղաքականության շնորհիվ: Շատ առումներով հենց այս քաղաքականության շնորհիվ է, որ երկրի տնտեսության աճի տեմպերը շարունակում են բարձր մակարդակի վրա մնալ։ 2024 թվականի առաջին կիսամյակում արձանագրվել է ՀՆԱ - ի 6,5% աճ, իսկ ս.թ. հունվար-հուլիսին տնտեսական ակտիվության աճը եղել է 9,6%-ի մակարդակում։ Այս պայմաններում, 2024 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի տեմպերը կանխատեսվում են 5,8 տոկոսի սահմաններում, իսկ 2025 թվականին՝ 5,6 տոկոսի սահմաններում։ ՀՆԱ-ի աճին ոչ պակաս նպաստել են ենթակառուցվածքային նախագծերի վրա ծախսերի ավելացման, տարբեր շուկաներում հայկական ապրանքների մրցունակության բարձրացման, գործարար միջավայրի բարելավման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի ընկերությունների համար մրցունակ էկո-համակարգերի ձևավորման, Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված անձանց աշխատաշուկայում ինտեգրման ուղղությամբ ձեռնարկվող ջանքերը:
Նախարարն ընդգծել է, որ ըստ պետբյուջեի նախագծի, 2025 թվականին հարկերի գծով պետական գանձարանի մուտքերը կկազմեն 2,455 տրլ դրամ, իսկ ՀՆԱ - հարկեր հարաբերակցությունը կբարելավվի 0,2 տոկոսային կետով: Հարկային վարչարարության և հարկային օրենսդրության բարելավման արդյունքում ակնկալվում է այս ցուցանիշի բարելավում ևս 0,7%-ով, ինչը կհանգեցնի երկրի ՀՆԱ-ում հարկերի տեսակարար կշռի բարձրացմանը մինչև 25%:
Նշենք, որ 2025 թվականի բյուջեի նախագծի համաձայն, ՀՆԱ-ի 5,6% աճի, ՀՆԱ - ի 3,5% դեֆլյատորի և 3,6% միջին գնաճի ապահովման պայմաններում Հայաստանի պետբյուջեի եկամուտները 2025 թվականին կաճեն 279,5 մլրդ դրամով ՝ մինչև 2 տրլն 873.1 մլրդ դրամ (մոտ 7,4 մլրդ դոլար), ինչը 11% - ով գերազանցում է ս.թ. սպասվող ցուցանիշը, և 22% - ով ՝ 2023 թվականի փաստացի ցուցանիշը։
Պետական գանձարանի ծախսերը նախատեսված են 3 տրլն 482.4 մլրդ դրամ (7.8 մլրդ դոլար) կամ ՀՆԱ-ի 31.5% - ի մակարդակում ։ Ցուցանիշը 13% - ով գերազանցում է 2024 թվականի սպասումները (30,4%), եւ 37% - ով ՝ 2023 թվականի փաստացի ծախսերը (27,5%) ։ Հաջորդ տարվա համար նախատեսված ծախսերից 2 տրիլիոն 749.2 մլրդ դրամը կկազմեն ընթացիկ ծախսերը (ՀՆԱ-ի 24,9%)։ 733,2 մլրդ դրամ (1,88 մլրդ դոլար) կամ ՀՆԱ - ի 6,6% - ը կկազմեն ոչ ֆինանսական գործառնությունների (կապիտալ ներդրումների) ծախսերը, ինչը բարձր է 2024 թվականի 695 մլրդ դրամ ծրագրային ցուցանիշից (1,79 մլրդ դոլար), և այս նախագծով ակնկալվող 639,3 մլրդ դրամը (1,65 մլրդ դոլար) ՝ ՀՆԱ-ի 6,3% - ը։ Նախորդ տարվա արդյունքներով կապիտալ ծախսերը կազմել են 472,6 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 5% - ը։ Պակասուրդը 2025 թվականին կկազմի 609.4 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ - ի 5.5% - ը ՝ ս.թ. հաստատված բյուջեի 482.9 մլրդ դրամի կամ ՀՆԱ-ի 4.6% - ի և տվյալ փաստաթղթի համաձայն ՝ 4.8% - ի դիմաց ։
