Արմինֆո. Հայաստանի հարկայինները ստուգելու են ոչ միայն բիզնեսի, այլև շարքային քաղաքացիների, եկամտահարկ վճարողների բանկային հաշիվները: Նախաձեռնությունը նախօրեին արժանացել է կառավարության հավանությանը։
Հիշեցնենք, որ ՊԵԿ նախաձեռնության համաձայն, հարկային հսկողության շրջանակում հարկատուի բանկային հաշվի քաղվածքը (հարկային հսկողության ժամանակահատվածի համար) ստանալու համար հարկային մարմինը հարկատուին հարցում կուղարկի հարկատուի անհատական էջի միջոցով կամ փոստով (ծանուցմամբ): Հարկաատուն պարտավոր կլինի 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում հարկային մարմին ներկայացնել բանկային հաշվի քաղվածքը, ինչպես նաև առևտրային բանկից դրա հավաստիության հաստատումը ստանալու համաձայնությունը: Օրենքով սահմանված պահանջը չկատարող հարկատուի նկատմամբ կսահմանվեն պատասխանատվության միջոցներ: Մասնաավորապես, սահմանված ժամկետներում քաղվածքը չտրամադրելու կամ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող տեղեկություններ տրամադրելու դեպքում հարկատուից գանձվում է տուգանք' հարկային հսկողության ժամանակահատվածում հարկատուի կողմից հարկային մարմին ներկայացված հարկային հաշվարկներում արտացոլված իրացման շրջանառության և/կամ համախառն եկամտի և/կամ եկամտի առավելագույն չափի 5% - ի չափով, բայց ոչ պակաս, քան 2 մլն դրամ: Յուրաքանչյուր 10 օրը մեկ տուգանքը կրկնապատկվում է:
Եկամուտների հայտարարագրման համակարգի ներդրումից բացի առաջարկվում է սահմանել նաև անհատ ձեռնարկատեր կամ նոտար չհանդիսացող ֆիզիկական անձանց բանկային հաշիվների քաղվածքները հարկային մարմին ներկայացնելու պարտավորություն՝ նույն երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում: Նպատակը հարկային մարմնի կողմից հայտարարագրերում արտացոլված եկամուտների և հարկերի հայտարարագրման ճիշտության նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելն է: Սահմանվում են նաև դեպքերը, երբ ՊԵԿ-ը իրականացնելու է ֆիզիկական անձանց եկամուտների խորացված ստուգում ։ Մասնավորապես, դա վերաբերում է բանկային հաշվի քաղվածքի և հայտարարագրի միջև անհամապատասխանությունների հայտնաբերման դեպքերին։
Ինչպես ավելի վաղ հայտարարել էր Հայաստանի պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախագահ Ռուստամ Բադասյանը, ժամանակակից աշխարհում բանկային գաղտնիքն այլևս անձեռնմխելի "սրբազան կով" չէ:
Հանրապետության բոլոր ռեզիդենտ քաղաքացիների եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի ներդրումը սկսվել է 2023 թվականից։ Գործընթացը կազմակերպվելու է երեք փուլով, տարեցտարի ավելանալու է այն մարդկանց շրջանակը, որոնք պարտավոր են ներկայացնել հայտարարագիր։ Համակարգի ներդրումը կավարտվի 2025 թվականին ։ Առաջին փուլում 2023 թվականի եկամուտների հայտարարագիր պետք է ներկայացնեն այն քաղաքացիները, որոնք 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ զբաղեցնում են համայնքային կամ պետական պաշտոններ ՝ "Պետական ծառայության մասին" օրենքին համապատասխան։ Բացի այդ, առաջին փուլում ներառվել են 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպությունների մասնակից (բաժնետերեր, բաժնային սեփականատերեր, անդամներ) հանդիսացող ՀՀ քաղաքացիները, ովքեր 2022 թվականի արդյունքներով հայտարարագրել են 1 մլրդ դրամ և ավելի համախառն եկամուտ, ինչպես նաև այն քաղաքացիները, ովքեր "Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին" ՀՀ օրենքի տրամաբանությամբ համարվում են իրական շահառու, ինչպես նաև նրանք, ովքեր 2023 թվականին ստացել 2023 թվականին ստացել են 20 մլն դրամ եւ աավելի փոխառություն: Ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրի ներկայացման վերջնաժամկետն ավարտվել է հուլիսի 22-ին:
Տարեկան հարկային հայտարարագիրը սահմանված ժամկետում չներկայացնելու դեպքում սահմանվում է վարչական պատասխանատվություն: Վարչական իրավախախտումների մասին ՀՀ օրենսգրքի 169.1-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն, առաջին անգամ չներկայացվելու դեպքում կիրառվում է վարչական տույժ' նախազգուշացման տեսքով: Այնուհետև զգուշացման կիրառումից հետո 30 օրվա ընթացքում հայտարարագիր չներկայացնելու դեպքում (նույն հոդվածի 4-րդ կետի 1-4-րդ կետերի համաձայն) 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ 1 մլրդ դրամ և ավելի համախառն եկամուտ հայտարարագրած ՀՀ ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպությունների մասնակից (բաժնետերեր, բաժնային սեփականատերեր, անդամներ) հանդիսացող, ինչպես նաև "Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին" ՀՀ օրենքի իրական շահառու համարվող այն քաղաքացիների համար, ինչպես նաև՝ այն քաղաքացիների, ովքեր 2023 թվականին ստացել 20 մլն դրամ և ավելի փոխառություն: Նշված խմբերում չընդգրկված անձանց համար նախատեսված է տուգանք՝ 5000 դրամի չափով: Վարչական տույժ կիրառելուց հետո, եթե տարեկան հաշվետվությունը չի ներկայացվել 30 օրվա ընթացքում, տուգանքի գումարը կրկնապատկվում է:
