ՓՄՁ համագործակցության ասոցիացիայի նախագահը կոչ է անում հետաձգել շրջանառության հարկի դրույքաչափի կրկնակի բարձրացման մասին փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելու ժամկետները

Արմինֆո. ՓՄՁ համագործակցության ասոցիացիայի նախագահ Հակոբ Ավագյանը հայտարարում է, որ շրջանառության հարկի համակարգի վերանայման օրենսդրական ակտը, որը վերաբերում է ավելի քան 55 հազար տնտեսվարող սուբյեկտների, ընդունվել է առանց պատշաճ հանրային քննարկման:

Փետրվարի 7-ին խորհրդարանում կայացած լսումների ժամանակ ասոցիացիայի ղեկավարը հիշեցրել է, որ 2023 թվականի հոկտեմբերին ընդունվել Է օրինագիծ (ուժի մեջ է մտել ս.թ. հունվարից), որն ամբողջությամբ խախտել է շրջանառության հարկի համակարգի տրամաբանությունը։ Մասնավորապես, շրջանառության հարկ վճարողներն այսուհետ պետք է վարեն ապրանքային մնացորդների հաշվառում, պահեստային հաշվառում և այլն, այլապես կտուգանվեն:

Դրան հաջորդել է ԱԺ-ի կողմից 2024 թվականի հունիսին ընդունված փոփոխությունը, որը կրկին ուժի մեջ է մտել այս տարվա սկզբից, ինչը ենթադրում է շրջանառության հարկի դրույքաչափի գրեթե կրկնակի բարձրացում։ Բացի այդ, 2025 թվականից ընդլայնվել է նաև միկրոձեռնարկատիրության հարկի և շրջանառության հարկի համակարգերում հարկումն արգելված գործունեության տեսակների շրջանակը (նոտարներ, փաստաբաններ, անշարժ գույքի առքուվաճառքի և/կամ վարձակալության գործունեություն իրականացնող հարկատուներ, վարսավիրական ծառայություններ և այլն): Նրանք պետք է աշխատեն կամ շրջանառության հարկի, կամ ԱԱՀ-ի համակարգում ։ Այս օրենսդրական ակտը, ըստ Ֆինանսների նախարարության, անդրադարձել է ավելի քան 55 հազար տնտեսվարող սուբյեկտների վրա:

Մինչդեռ, ըստ նրա, թեև փաստաթուղթը տեղադրվել է իրավական ակտերի միասնական պորտալում, այն ընդունվել է առանց շահագրգիռ կողմերի հետ պատշաճ քննարկման: <Մայիսի 2-ին կառավարությունը հավանություն տվեց օրենսդրական փոփոխություններին (որոնք ենթադրում են շրջանառության հարկի դրույքաչափի կրկնակի բարձրացում-խմբ.), իսկ կառավարության ղեկավարը շրջանառության հարկը համարեց հակապետական: Այնուհետև նախագիծն անհետաձգելի ռեժիմով ուղարկվել է խորհրդարան, իսկ վերջինս, իր հերթին, առանց հանրային քննարկման, շուտով ընդունել է այն: Մինչդեռ, ըստ օրենքի, նման մասշտաբի նախագծերը պարտադիր կարգով պահանջում են հանրային քննարկումների անցկացում", - նշել է նա։

Ինչպես նշել է փորձագետը, ակնհայտ է, որ Հայաստանում ամենաբարձր մակարդակով որոշում է կայացվել աստիճանաբար հրաժարվել շրջանառության հարկի համակարգից: Բայց այս փուլայնությունը բիզնեսի համար կարող է նշանակել հսկայական տուգանքներ, իսկ ոմանց համար՝ լուշարում։

Այդ առնչությամբ Հակոբ Ավագյանը կոչ է արել հետաձգել 2025 թվականի սկզբից փաստացի գործող օրենքի նախագծի ուժի մեջ մտնելու ժամկետները: Հիշեցնենք, որ ներկայումս շրջանառության հարկ (փոխարինում է ԱԱՀ-ին և շահութահարկին) վճարում են այն տնտեսվարող սուբյեկտները, որոնց տարեկան շրջանառությունը չի գերազանցում 115 մլն դրամը (2020թ.հունվարի 1-ից Հայաստանը վերադարձել է մինչև 115 մլն դրամ չհարկվող տարեկան շրջանառությանը): Այս խումբը նախկինում ներառում էր ՓՄՁ ձեռնարկություններ, անհատ ձեռներեցներ և նոտարներ, որոնք վճարում էին առևտրային գործունեության շրջանառության 5% - ը և արտադրական գործունեության շրջանառության 3,5% - ը: Հունվարից ուժի մեջ մտած փոփոխությունները պետական գանձարանին կապահովեն շրջանառության հարկի գծով տարեկան շուրջ 17,8 մլրդ դրամի եկամուտների աճ ։