Չորեքշաբթի, 19 Մարտի 2025 13:31
Նաիրա Բադալյան

ՀՀ ֆինանսների նախարարության հատուկ ստորաբաժանումը կգնահատի պետական ծախսերի արդյունավետությունը

ՀՀ ֆինանսների նախարարության հատուկ ստորաբաժանումը կգնահատի պետական ծախսերի արդյունավետությունը

Արմինֆո. Հայաստանի ֆինանսների նախարարությունում կարծում են, որ վերջին տարիներին "ստվերային տնտեսությունը" զգալիորեն կրճատվել է։ Այդպիսի տեսակետ է հայտնել գերատեսչության ղեկավար Վահե Հովհաննիսյանը՝ մարտի 19-ին ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նիստում՝ ներկայացնելով 2024 թվականին կատարված աշխատանքների մասին  հաշվետվությունը։

Ինչպես նշել է երկրի գլխավոր ֆինանսիստը, վարչարարություն-ճեղքվածք-ՀՆԱ հարաբերակցությունը հետեւողական կրճատման միտում է դրսեւորել: Այսպես, ֆինանսական գերատեսչության գնահատմամբ ՝ 2020 թվականի 6,5%-ի համեմատ 2021 թվականին ցուցանիշը նվազել է մինչև 5,6%, 2022 թվականին ՝ մինչև 4,8%, իսկ 2024 թվականին՝ մինչև 3,9% ։

Մինչդեռ, պետական պարտքը 2024 թվականին աճել է 6,2% - ով ՝ դրամային համարժեքով ցուցանիշը 4 տրլն 794.9 մլրդ - ից հասել է 5 տրլն 092.7 մլրդ-ի, դոլարով՝ գրեթե 997 մլն դոլարով՝ մինչև 12 մլրդ 842.2 մլն դոլար: Սակայն, նախարարի խոսքով, ՀՆԱ-ի նկատմամբ պետական պարտքը կրճատվել է 0,1 տ.կ. – ով եւ կազմել է 48,3%, ինչը <համարվում է բավականին կայուն և անվտանգ ցուցանիշ>:

ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարկերի հարաբերակցությունը 2024 թվին նախորդ տարվա համեմատ նվազել է ՝ կազմելով 23,6% ՀՀ համախմբված բյուջե հարկային մուտքերը (հարկային եկամուտներ և պետական տուրք) կազմել են 2 տրլն 390.9 մլրդ դրամ, հարկային թերհավաքումը կազմել է շուրջ 223 մլրդ դրամ-խմբ.) ։ Միաժամանակ, ինչպես ընդգծել է Հովհաննիսյանը, վերջին 7 տարիների ընթացքում ցուցանիշը բարելավվել է 2,8 տ. կ. - ով։

Կապիտալ ծախսերը 2024 թվին 2023 թվականի համեմատ ավելացել են 63 մլրդ դրամով կամ 12,8% - ով՝ հասնելով մոտ 557,8 մլրդ դրամի։ Ընդ որում, սոցիալական ոլորտի և տնտեսության կապիտալ ծախսերը կազմել են 188 մլրդ դրամ (8,2% աճ) և 226 մլրդ դրամ՝ հաշվի առնելով սուբվենցիոն ծրագրերը:

"2018 թվականի համեմատ կապիտալ ծախսերի ծավալը կրկնապատկվել է, աճել է մոտ 2,7 անգամ", - նշել է նախարարը, հավելելով, որ ջանքեր են գործադրվում պետական ծախսերի արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ: Արդեն իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ փոփոխությունները, որպեսզի Ֆինանսների նախարարության կազմում ձևավորվի պետական ծախսերի գնահատման ստորաբաժանում ։ Այս տարի իրականացվելու են գնահատման առաջին աշխատանքները։

Բացի այդ, առաջին անգամ երկրի 2025 թվականի պետական բյուջեում ներառվել են առաջիկա երեք տարիների հարկաբյուջետային շրջանակները։