Արմինֆո. Բյուջետային գործընթացների շրջանակում հաստատված միջոցների վերաբաշխման գործընթացը խստացնելու անհրաժեշտություն կա։ Այդ մասին հունիսի 4-ին հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ 2024 թվականի պետական բյուջեի կատարողականի հաշվետվության ներկայացման ժամանակ։
Նրա ասելով՝ միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ երկիրը պետբյուջեի միջոցների վերաբաշխմանն առնչվող հարցերում պետք է գնա հենց բյուջետային կարգապահության խստացման ճանապարհով, չնայած, որ այս փուլում դա անելը շատ դժվար է: Օրինակ, կլիմայի գլոբալ փոփոխության պայմաններում հաճախ անհրաժեշտություն է առաջանում լրացուցիչ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղել այդ ուղղությամբ հնարավոր ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Բացի այդ, հաշվի առնելով ներկա իրավիճակը, դժվար է կանխատեսել սոցիալական ոլորտի ծախսերը, որոնք, ակնհայտորեն, կավելանան նաև ապագայում։ "Ապագայում մենք պետք է հավասարակշռված լուծում գտնենք", - ասել է ֆինանսների նախարարը:
Նա նաև նշել է, որ ներկայումս քննարկումներ են ընթանում ՀՀ հարկային օրենսգրքի շուրջ: Մոտ ապագայում դրանք կանցկացվեն նաև հանրապետության կառավարությունում։ Կան մի շարք հիմնարար հարցեր, որոնք հայեցակարգային բնույթ են կրում, և կան հարցեր, որոնք իրենց բնույթով երկրորդական են ։ Ընդ որում, ինչպես նշել է Հովհաննիսյանը, պետք է նկատի ունենալ նաեւ սոցիալական արդարության սկզբունքը։ Նախարարը նկատել է, որ ներկայիս Հարկային օրենսգրքում շատ վիճելի պահեր կան։ Գործող օրենսգրքում պարբերաբար կատարվող փոփոխություններից շատերն արդեն կորցրել են իրենց արդիականությունը։ Այդ բոլոր հարցերը հաշվի են առնվում քննարկումների ընթացքում, և առկա բոլոր խնդիրներն ուսումնասիրելուց հետո պարզ կդառնա՝ շարունակել համապատասխան փոփոխություններ կատարել գործող օրենսգրքում, թե սկսել բոլորովին նոր փաստաթղթի մշակումը:
Նշենք, որ, հաշվետվության համաձայն, 2024 թվականին ՀՀ պետական բյուջեի եկամուտները կատարվել են 95,8 տոկոսով, ներառյալ հարկային մուտքերը՝ 92,7 տոկոսով, իսկ ծախսերը՝ 93,9 տոկոսով։ Ընդ որում, պետական պարտքը մնացել է ՀՆԱ-ի 50 տոկոսից ցածր՝ կազմելով 48,3 տոկոս։ Տարվա ընթացքում ճշգրտված բյուջետային ցուցանիշները նախատեսել են 2 տրլն 721,9 մլրդ դրամի եկամուտներ և 3 տրլն 178,4 մլրդ դրամի ծախսեր: Տարվա արդյունքներով եկամուտներն աճել են 9,3% - ով, իսկ ծախսերը՝ 16% - ով՝ 2023 թվականի համեմատ։
Հարկային մուտքերը կազմել են ՀՆԱ-ի 23,6% - ը, ինչը 0,4 տ.կ. - ով ցածր է 2023 թվականի ցուցանիշից։
Պետական պարտքը 2024 թվականի վերջին կազմել է մոտ 5 տրլն 093 մլրդ դրամ։ Անվանական արտահայտությամբ այն 2023 թվականի վերջի համեմատ աճել է 6,2% - ով, սակայն ՀՆԱ-ի նկատմամբ գրեթե չի փոխվել ՝ 48,3%, ինչը 0,1 տ.կ. - ով ցածր է նախորդ տարվա մակարդակից ։ Սա ցույց է տալիս, որ տնտեսության աճը գերազանցել է պարտքի աճը։
Տարվա ընթացքում ստորագրվել են 322,5 մլն դոլար ընդհանուր գումարի չորս բյուջետային վարկեր եւ վեց նպատակային վարկեր՝ 850 մլն դոլարի չափով: Բացի այդ, կնքվել է վեց դրամաշնորհային համաձայնագիր՝ 40 մլն դոլարի չափով: Մասնավորապես, 16 մլն դոլար է ստացվել Արտոնյալ ֆինանսավորման գլոբալ մեխանիզմից (Համաշխարհային բանկին առընթեր)՝ Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց համար ծրագրերի համաֆինանսավորման նպատակով:
