Արմինֆո. Գլոբալ իմաստով ակնհայտ չէ, թե ինչպես է իրականացվելու ռիսկերի կառավարումը կրիպտո-փոխանցումների ժամանակ: Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի փոխնախագահ Արմեն Նուրբեկյանը՝ "Հայաստանի ֆինանսական ապագան. բանկեր, ֆինթեք և web3. պայքարել թե՞ համաատեղել" թեմայով պանելային քննարկման ժամանակ, որն անցկացվել է Tech Week Vanadzor-2025-ի շրջանակներում։
Նա նշել է, որ չնայած կրիպտոտեխնոլոգիաների զարգացմանը, կարգավորման համատեքստում նրանք չեն կարող բանկերի համար իրական մրցակցություն կազմել։ ԿԲ ղեկավարի տեղակալի ասելով՝ այսօր շուկայում գործում է առավելագույնը P2P (peer-to-peer) հարթակ: "Բայց բովանդակային առումով ռիսկերի կառավարման հարցը, որպես ինստիտուտ, դրված է բանկերի վրա։ Եվ ես կրիպտոոլորտում որեւէ օրինակ չեմ տեսնում, որպեսզի այդ գործառույթները կատարվեն", - ասել է Նուրբեկյանը։
Անդրադառնալով ոլորտի կարգավորմանը՝ նա նշել է, որ դա բարդ խոսակցություն է, քանի որ ոչ ոք չի սիրում նոր կարգավորումներ: Մշտապես բերվում են Սինգապուրի, Դուբայի օրինակները, բայց, ԿԲ փոխնախագահի խոսքով, 70-80% - ով բոլոր կարգավորումները նույնական են ։ "Դուք որպես օրինակ նշում եք Սինգապուրը, բայց այնտեղ կարգավորումներն ավելի կոշտ են, օրինակ, գովազդի հետ կապված եւ այլն: Կարծում եմ, որ ընդհանուր երկխոսության մեջ (կրիպտո-համայնքի հետ-խմբ.) բովանդակությունը շատ է կորել, ինչը խանգարում է հասկանալ, թե իրականում որտեղ են տարաձայնությունները", - ասել է նա:
Նուրբեկյանը կարծիք է հայտնել, որ կրիպտո-համայնքի նարատիվները պետք է նման լինեն այն նարատիվներին, որոնք գործում են մեր երկրում ՏՏ հատվածի համար, որտեղ ստեղծվում է իրական որակ և արդյունք:
Շատ երկրներ փորձել են իրականացնել փափուկ կարգավորումներ կրիպտոսոլորտում, բայց դա կարճաժամկետ ազդեցություն է ունեցել: ԿԲ ղեկավարի տեղակալի խոսքով ՝ հաճախ նման բան կիրառում էին օֆշորային գոտիները ։ "Կարծում եմ, քանի որ Հայաստանի շուկան փոքր է, մենք չենք կարող դրա հաշվին պատշաճ կերպով զարգացնել կրիպտոն։ Կարծում եմ, որ մենք պետք է գնանք ՏՏ հատվածի համանման ճանապարհով։ Որքան էլ խոսեմ այդ մասին, միևնույն է, բաց կա։ Բայց մեր տեսանկյունից դա պետք է լինի responsible innovation նարատիվ, այլ ոչ թե օֆշորային տրամադրություններ", - ասել է Նուրբեկյանը։
Հիշեցնենք, որ մայիսի վերջին Հայաստանի Ազգային ժողովն ընդունեց կրիպտոակտիվների ոլորտը կարգավորող օրինագիծ, որը հիմնված է The Markets in Crypto- Assets Regulation (MiCA) եվրոպական կանոնակարգի վրա եւ նախատեսում է, որ կրիպտոակտիվները չեն դառնա վճարման միջոց՝ բացառությամբ էլեկտրոնային փողի շրջանառության:
Օրինագիծը շեշտը դնում է թողարկողի համար White Paper հրապարակելու պահանջի սահմանման կարևորության վրա, որը սովորաբար նկարագրում է դրա նպատակը, տեխնոլոգիան, առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքը, առաջադրանքները և տեխնիկական բնութագրերը: Կրիպտոակտիվների հետ կապված ծառայությունների մատուցումը կդառնա լիցենզավորված գործունեություն։ Արգելվելու են գների չարաշահումները և ներքին առևտուրը:
Ներդրվում է նաեւ ֆինանսական հիգիենայի մեխանիզմ' կրիպտոընկերությունների հիմնադիրների եւ կապիտալի աղբյուրների վերահսկողություն' փողերի լվացման ռիսկերը նվազեցնելու համար:
Միևնույն ժամանակ, կստեղծվեն հաճախորդների շահերի պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմներ, այդ թվում ՝ շահերի բախման կանխարգելման, հաճախորդներից ստացվող բողոքների և պահանջների ընդունման և քննարկման ընթացակարգեր, հաճախորդների դրամական միջոցների պաշտպանություն, վարքագծի կանոններ, անհրաժեշտ տեղեկատվության հրապարակում և թափանցիկության ապահովման այլ պահանջներ, որոնք թույլ կտան հաճախորդներին օգտվել մատուցվող մասնագիտական ծառայություններից, ստանալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն որոշումներ կայացնելու համար, անհրաժեշտության դեպքում դիմել ֆինանսական հաշտարարին, ինչպես նաև օգտագործել առկա այլ հնարավորություններ իրենց շահերի պաշտպանության համար:
