Արմինֆո.2026 թվականին Հայաստանի Պետական եկամուտների կոմիտեին (ՊԵԿ) հատկացումները կավելանան 23 մլրդ դրամով ՝ հասնելով 139 մլրդ դրամի։ Այդ մասին հոկտեմբերի 28-ին խորհրդարանում 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագծի նախնական լսումների ժամանակ հայտարարել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։
Աճը, ըստ նախարարի, հիմնականում պայմանավորված է հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի ֆինանսավորման անհրաժեշտությամբ: Այսպես, հաջորդ տարի ծրագրի ընդհանուր բյուջեն նախատեսված է 102 մլրդ դրամի չափով կամ 18,8 մլրդ դրամով ավելի, քան ընթացիկ տարում ։ 2025 թվականի բյուջեով նախատեսված 84 մլրդ 070 մլն դրամից 9 ամսվա ընթացքում հիփոթեքային վարկերի տոկոսների փոխհատուցման գործընթացի իրականացման համար արդեն ծախսվել է 70,2 մլրդ դրամ ։ Այս թիվն արդեն գերազանցում է ամբողջ նախորդ տարվա ցուցանիշը (68,7 մլրդ դրամ)։
Ինչպես ավելի վաղ սոցցանցում հաղորդել էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, այս տարի ծրագրի շահառու է 62 139 քաղաքացի, ինչը 58 118-ով կամ 1445% - ով ավելի է 2018 թվականի 4021 շահառուից: «2025թ. սեպտեմբերի վերջի դրությամբ սույն ծրագրով ձեռք բերված/կառուցվող բնակարանների և բնակելի տների թիվը կազմում է 46 056, ինչը 43 517-ով ավելի է 2018թ.հունվարի 1-ի դրությամբ բնակարանների և բնակելի տների թվից (2539): Այդ ցուցանիշի աճը կազմել է 1714%", - գրել է նա։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականին "հիփոթեքայիններին" եկամտահարկի վերադարձի համար կպահանջվի մոտ 97 մլրդ դրամ (252 մլն դոլար) ։ Այդ մասին հոկտեմբերի 2-ին կառավարության նիստում հայտարարել է ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը, որի ընթացքում ծրագրի իրականացման համար հատկացվել է լրացուցիչ 12,6 մլրդ դրամ (մոտ 33 մլն դոլար) ՝ ի հավելումն նախապես ծրագրված 84 մլրդ 070 մլն դրամի (218 մլն դոլար)։
Ծրագիրը գործում է 2014թ. նոյեմբերից. այն քաղաքացիները, ովքեր հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարան են ձեռք բերում առաջնային շուկայից (բնակարաններ նորակառույցներում կամ նոր առանձնատներ), ստանում են հիփոթեքի տոկոսների չափով եկամտահարկի վերադարձ:
Եթե 2015 թվականին եկամտահարկի վերադարձին ուղղվել է 273 մլն դրամ, ապա 2022 թվականին շահառուների թիվը կազմել է 29 199, իսկ վերադարձված գումարը կազմել է 36,5 մլրդ դրամ, 2023 թվականին ծրագրի 38 911 շահառուների վերադարձվել է 51,9 մլրդ դրամ ։ Ընդհանուր առմամբ, 2015-2023 թվականների ընթացքում պետական բյուջեից եկամտահարկի վերադարձի ծրագրից օգտված քաղաքացիներին վերադարձվել է 141.1 մլրդ դրամ: 2024 թվականին ցուցանիշը կազմել է 68,6 մլրդ դրամ։
Նշենք, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից Երևանում մեկնարկել է հիփոթեքային վարկի եկամտահարկի վերադարձի համակարգի աստիճանական վերացումը ։ Գործընթացը մեկնարկել է մայրաքաղաքի կենտրոնից և կավարտվի 2025 թվականին ։ 2024 թվականի սկզբին ՀՀ կառավարությունն առաջարկել էր նվազեցնել եկամտային հարկի առավելագույն չափը, որը պետությունը վերադարձնում է «հիփոթեքայիններին»՝ մեկ գործարքի շրջանակներում ոչ ավելի, քան 750 հազար դրամ ՝ գործող 1,5 մլն դրամի փոխարեն (եռամսյակի համար), 2025 թվականի հունվարի 1 - ից հիփոթեքային գործարքներով ։ Բացի այդ, Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են 2029 թվականից ամբողջությամբ չեղարկել հիփոթեքային վարկերի համար եկամտահարկի վերադարձը ։ Չեղարկումը կլինի աստիճանական։ Այսպես, 2027 թվականի հունվարի 1 - ից հետո առաջնային շուկայում հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկը չի վերադարձվում, եթե գույքը գտնվում է Երևան քաղաքին հարող մարզերում ՝ Արագածոտնում, Արարատում, Արմավիրում և Կոտայքում ։ 2029 թվականի հունվարի 1-ից հարկերի վերադարձը չի գործի նաև մյուս մարզերում ։ Սահմանափակումները չեն տարածվելու սահմանամերձ բնակավայրերի վրա ։
