Հայաստանում առողջապահական ծառայությունների համընդհանուր ընդգրկման ապահովման վարկային ծրագրի իրականացման համար պատասխանատու  կլինի "Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակը"

Արմինֆո.  ՀՀ առողջապահության նախարարության "Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ" նշանակվել է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի կողմից ֆինանսավորվող առողջապահական ծառայությունների համընդհանուր ընդգրկման վարկային ծրագրի իրականացման համար պատասխանատու մարմին: Որոշումը հավանության է արժանացել ՀՀ կառավարության նոյեմբերի 6-ի հերթական նիստում։

Ինչպես ասվում է փաստաթղթի հիմնավորման մեջ, վարկային համաձայնագիրը ստորագրվել է Հայաստանի Հանրապետության և Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի (ՎԶՄԲ - Համաշխարհային բանկի խմբի հիմնական վարկային հաստատություն-խմբ.) կողմից 25.07.2024 թվականին և ուժի մեջ է մտել 30.04.2025 թվականին ։ "Առողջապահական ծառայությունների համընդհանուր ընդգրկման ապահովում" ծրագրի իրականացման նպատակն է աջակցել Հայաստանի Հանրապետությանը, մասնավորապես  , ՀՀ առողջապահության նախարարությանը ' համապարփակ բժշկական ապահովագրության ներդրմանը, առողջության առաջնային պահպանման որակի և արդյունավետության բարձրացմանը, երկրի առողջապահական ծախսերի արդյունավետության բարձրացմանը և բնակչության բժշկական ծառայությունների հասանելիության ֆինանսական խոչընդոտների նվազեցմանը: Հ

Համաձայնագրի բովանդակությանը և կից փաստաթղթերին համապատասխան՝ վարկային ծրագիր իրականացնող մարմինը Հայաստանի Հանրապետության Առողջապահության նախարարությունն է՝ ի դեմս "Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ" պետական հիմնարկի: Առողջապահության նախարարության < ԾԻԳ > ՊՀ-ն իրականացնում է կառավարության կողմից հաստատված առողջապահության ոլորտում օտարերկրյա պետությունների և միջազգային վարկային կազմակերպությունների կողմից ՀՀ-ին տրամադրվող միջոցների հաշվին մշակված ծրագրեր և աշխատանքներ:

Նշվում է, որ 1999 թվականից պետական հիմնարկն իրականացնում և շարունակում է իրականացնել Համաշխարհային բանկի, Եվրասիական զարգացման բանկի և այլ միջազգային դոնոր կազմակերպությունների կողմից ՀՀ-ին տրամադրվող վարկային և դրամաշնորհային ծրագրերը:

Վարկային ծրագրի իրականացման շրջանակներում հստակ սահմանված են <ԾԻԳ>ՊՀ գործառույթները: Մասնավորապես, վարկային ծրագրի ամենօրյա գործունեության կառավարումը, ներառյալ ֆինանսական, տեխնիկական և գործառնական ասպեկտները, սերտ համագործակցությունը Առողջապահության նախարարության և այլ կատարող կազմակերպությունների հետ, ծրագրի իրականացման աշխատանքների տարեկան պլանի մշակումը, ծրագրի բյուջեի նախապատրաստումը և ներկայացումը Ֆինանսների նախարարություն ' պետական բյուջեում ընդգրկվելու համար, ծրագրի ծախսերի համապատասխանությունը հաստատված բյուջեներին վերահսկելը, ապահովելը; ծրագրի տարեկան ֆինանսական հաշվետվությունների պատրաստման և Համաշխարհային բանկ ներկայացման համակարգում, վարկային ծրագրի իրականացման ընթացքում բոլոր ձեռքբերումների հավաքագրման համակարգում, մոնիթորինգի գործիքների մշակում, բնապահպանական և սոցիալական երաշխիքների ապահովում, վարկային ծրագրով նախատեսված ապրանքների/աշխատանքների/ծառայությունների գնման գործընթացի իրականացում ' Գնումների մասին ՀՀ օրենսդրությանը և ընթացակարգերին համապատասխան, ծրագրի իրականացման ընթացքի վերաբերյալ հաշվետվությունների պատրաստում և ներկայացում Համաշխարհային բանկին և այլն:

<ԾԻԳ> ՊՀ-ի պարտականություններն ընդգրկում են վարկային ծրագրի իրականացման բոլոր ուղղությունները:

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի փետրվարի 2-ին Հայաստանի կառավարությունը հավանություն էր տվել Առողջապահության նախարարության առաջարկած ՀԲԱ ներդրման հայեցակարգին, որի համաձայն, համակարգի ներդրումը նախատեսվում էր առաջիկա 4 տարիների ընթացքում։ 2023թ. դիտարկվել է որպես «նախապատրաստական», իսկ 2024-2026թթ.:. անվանվել է «փորձարկման փուլ»՝ 2027 թվականին ՀԲԱ ամբողջական ներդրմամբ։ Ծրագրի համաձայն ՝ համակարգի իրականացման փուլը պետք է սկսվի 2024թ. հուլիսից: Եվ չնայած այն հանգամանքին, որ 2024թ. հուլիսի սկզբին Համաշխարհային բանկը հայտարարեց ՀՀ-ին 110 մլն դոլար վարկ տրամադրելու պատրաստակամության մասին՝ "Առողջապահական ծառայությունների համընդհանուր ծածկույթի ապահովում" ծրագրին աջակցելու համար, ՀԲԱ ներդրումը հետաձգվել է մինչև 2025 թվականի հունվար: 2024 թվականի նոյեմբերի 1 - ին խորհրդարանում ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հասկացրել էր, որ ՀԲԱ ներդրումը հերթական անգամ հետաձգվում է, բայց այս անգամ ՝ անորոշ ժամանակով, հայտարարելով, որ հաջորդ տարվա բյուջեի նախագծում համապատասխան ծախսային հոդված չկա ։ "Առաջնորդվելու ենք մեր հնարավորություններով", - նշել էր ՀՀ գլխավոր ֆինանսիստը։

Այնուամենայնիվ, հաջորդ տարվա բյուջեի նախագծում արդեն իսկ գրված է բյուջեի հոդված ՝ արդեն 2026 թվականի հունվարի 1-ից համակարգի ներդրման համար։ Մասնավորապես, 2026 թվականին համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում սուբսիդիաների համար նախատեսված կլինի 127 մլրդ դրամ։ Առողջապահության նախարարության ընդհանուր բյուջեն հաջորդ տարի կաճի 44 մլրդ 313 մլն դրամով և կկազմի 210 մլրդ 911 մլն դրամ ։ Հաջորդ տարվանից պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգում կներգրավվեն մինչև 18 տարեկան երեխաները, 65 և բարձր տարիքի անձինք, 18-65 տարեկան հաշմանդամները, սոցիալապես անապահով ընտանիքների անդամները: Քաղաքացիների այդ խմբերի ապահովագրվճարները ամբողջությամբ կվճարվեն պետության կողմից: Ամսական ավելի քան 200 հազար դրամ եկամուտ ունեցող քաղաքացիները ապահովագրության համար կվճարեն ինքնուրույն: Ընդհանուր առմամբ, առաջին փուլում նախատեսվում է, որ ծրագրի շահառուների թիվը կմոտենա 1,7 մլն-ի (ՀՀ քաղաքացիներ, ՀՀ-ում 183 օրից ավել բնակություն):