Ֆինանսների նախարար․ Հայաստանի պետական պարտքը կայուն է, կանխատեսելի եւ կառավարելի

Արմինֆո.  Հայաստանի պետական պարտքը կայուն է, կանխատեսելի և կառավարելի: Այդ մասին նոյեմբերի 12-ին ՀՀ Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարելլ է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը ներկայացնելիս։

Նախարարի խոսքով՝ պետական պարտքի թեման հաճախ ուռճացվում է իշխանության ընդդիմախոսների կողմից։ Մասնավորապես, շատ է խոսվում այն մասին, որ 2018 թվականից պետական պարտքի ծավալները երկու անգամ ավելացել են։ "Ստիպված կրկնել, որ պետական պարտքն ուղղված է երկրի տնտեսական ներուժի բարձրացմանը, այսինքն, Հայաստանի քաղաքացիների բարեկեցության բարձրացմանը։ Յուրաքանչյուր ոք, ով պարտքով գումար է վերցնում, անկախ նպատակներից, ապագայում ակնկալում է լավ հնարավորություններ՝ այն մարելու համար: Նույնը տեղի է ունենում նաև պետական մակարդակով։ Վերջին յոթ տարիներին մենք այնքան ենք ավելացրել եկամուտները, այդ թվում ՝ պարտքի ներգրավման հաշվին, որ եթե որոշում կայացնենք վերադառնալ 2018 թվականի ցուցանիշին, դրա համար կպահանջվի 1,5 տարի", - նշել է նախարարը, հարց տալով, թե ինչու իշխանությունները չեն գնում դրան։ "Դե՝ որովհետև մեր հնարավորություններն ու հավակնությունները փոխվել են։ Եթե մենք գնանք այդ քայլին, ապա ստիպված կլինենք ծախսերը կրճատել 58 տոկոսով։ Օրինակ ՝ պաշտպանության ծախսերը կնվազեն 429 մլրդ դրամով կամ 65% - ով, կրթության ծախսերը ՝ 178 մլրդ դրամով կամ 60% - ով, սոցիալական ծախսերը ՝ 459 մլրդ դրամով կամ 54% - ով", - ասել է ֆինանսների նախարարը։

Նա հավելել է, որ կառավարության պորտֆելում ավելի կարևոր նշանակություն է ձեռք բերում ներքին պարտքի ավելացումը: Եթե 2018 թվականին այն կազմում էր ընդամենը 19 տոկոս, ապա հետագա 7 տարիներին այդ ցուցանիշը հետևողականորեն աճել է՝ 2024 թվականին կազմելով 50,8 տոկոս։ Այս քաղաքականությունը թույլ է տվել հասնել որոշ կարևոր արդյունքների։ Առաջին հերթին, էապես նվազել է փոխարժեքների տատանումների ռիսկը։ Բացի այդ, կառավարության կարիքները, հիմնականում, բավարարվել են ներքին ֆինանսական շուկայում խնայողությունների հաշվին, ինչը հնարավորություն է տալիս երկրի ռեզիդենտներին վճարել տոկոսադրույքները: Մեկ այլ կարևոր գործոն է պետական գանձապետական պարտատոմսերի ներքին շուկայի զարգացմանը նպաստելը։ "Պետական պարտքի այն կառուցվածքը, որն առկա է այսօր, շատ ավելի բազմազան և կայուն է, քան այն, ինչ ունեինք 2018 թվականին", - ընդգծել Է նախարարը, հավելելով, որ պետական պարտքը գրավիչ է դարձել նաև միջազգային ներդրողների համար:

Նշենք, որ 2026 թվականի վերջին Հայաստանի պետական պարտքը կկազմի մոտ 17 մլրդ դոլար՝ ՀՆԱ-ի 55%-ը։ 2025 թվականի վերջի համեմատ, երբ կանխատեսվում է մոտ 15 մլրդ դոլար կամ ՀՆԱ-ի 53% - ը, պարտքի ծավալը կավելանա մոտ 2 մլրդ դոլարով ։