Արմինֆո. Ինչպես ընթացիկ, այնպես էլ կապիտալ ծախսերի գծով թերակատարման խնդիրը շարունակում է մնալ արդիական: Այդ մասին նոյեմբերի 24-ին ԱԺ ֆինանսաբյուջետային եւ վարկային հարցերի հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ ներկայացնելով ընթացիկ տարվա 9 ամիսների պետբյուջեի կատարման հաշվետվությունը։
Մասնավորապես, ինչպես պարզաբանել Է նախարարը, ընթացիկ ծախսերի գծով շեղումը, հիմնականում, բաժին է ընկնում սոցիալական նպաստներին եւ կենսաթոշակներին, դրամաշնորհներին եւ այլ ծախսերին, ապրանքների եւ ծառայությունների ձեռք բերմանը: Կապիտալ ծախսերի գծով թերակատարումները, հիմնականում, կապված են պաշտպանության ապահովման, ճանապարհային ցանցի բարելավման, ինչպես նաև դպրոցների և նախադպրոցական հաստատությունների կառուցման և վերակառուցման ծրագրերի իրականացման հետ:
Նախարարը նշել է, որ ըստ "ճշտման" ՝ եկամուտները 2025 թվականի վերջին պետք է գերազանցեն ընթացիկ տարվա պետական բյուջեում ամրագրված 2 տրիլիոն 873.6 մլրդ դրամ ցուցանիշը (որից 2 տրիլիոն 720.3 մլրդ դրամը կկազմեն հարկային մուտքներն ու պետական տուրքերը) 20 մլրդ դրամով ։ Ծախսերը նախատեսված 3 տրլն 441.6 մլրդ դրամը (որից ընթացիկ ծախսերի գծով կհատկացվի 2 տրլն 706.8 մլրդ դրամը) կգերազանցեն 33.3 մլրդ դրամով, իսկ խակասուրդը, ինչպես սպասվում է, արձանագրված 604 մլրդ դրամի համեմատ կավելանա 12.5 մլրդ դրամով։
Հաշվետու ժամանակահատվածում ՀՀ պետական բյուջեի 9 ամիսների եկամուտները կազմել են 2 125,5 մլրդ դրամ' ապահովելով վերանայված իննամսյա ծրագրով նախատեսված ցուցանիշի 101.6% - ի կատարումը:
Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ պետական բյուջեի եկամուտներն աճել են 14.3% - ով կամ 265.1 մլրդ դրամով: ՀՀ պետական բյուջեի ծախսերը կազմել են 2 205,4 մլրդ դրամ ՝ ապահովելով վերանայված իննամսյա ծրագրի 85,7% - ի կատարումը: Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ պետական բյուջեի ծախսերն աճել են 14.1% - ով կամ 272.1 մլրդ դրամով:
2025 թվականի ինն ամիսներին ՀՀ պետական բյուջեն կատարվել է 79.9 մլրդ դրամ պակասուրդով ՝ ինն ամիսների համար նախատեսված 480.3 մլրդ դրամի և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 73 մլրդ դրամի դիմաց:
2025 թվականի ինն ամիսների ընթացքում Հայաստանից արտահանումը նվազել է 46,8% - ով, ինչը, հիմնականում, պայմանավորված է եղել ոսկու, պլատինի և արծաթի վերաարտահանման կտրուկ անկմամբ ։ Ընդ որում, հայկական ծագում ունեցող ապրանքների արտահանումն աճել է 9,1 տոկոսով։
Նույն ժամանակահատվածում ապրանքների ներմուծումը կրճատվել է 33.4% - ով, ինչը կրկին վերաարտահանման ծավալների կտրուկ կրճատման արդյունք է։ "Առանց այդ գործոնը հաշվի առնելու՝ ներմուծման աճը համահունչ է ներքին պահանջարկի աճին", - նշել է նախարարը։
Հաշվետու ժամանակահատվածում դեպի Հայաստան զբոսաշրջային ներհոսքն աճել է 0.8% - ով: Ընդ որում, արձանագրվել է ՌԴ-ից և Հնդկաստանից զբոսաշրջիկների թվի անկում (համապատասխանաբար ՝ 1,7 և 0,7 տոկոս տ. կ.)։
Հունվար-սեպտեմբերին տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 7.6% - ով (ծառայությունների և շինարարության ոլորտի աճի շնորհիվ): Պաշտոնական գործազուրկների թիվը նվազել է 15% - ով ՝ կազմելով 36 821, իսկ վարձու աշխատողների թիվն ավելացել է 4,8% - ով ՝ հասնելով 788 647-ի: Միջին ամսական աշխատավարձն աճել է 5,3% - ով ՝ կազմելով 295 042 դրամ ։ Պետական հատվածում միջին աշխատավարձը կազմել է 227 888 դրամ, մասնավոր հատվածում ՝ 320 901:
"3,3% գնաճի պայմաններում միջին ամսական աշխատավարձի իրական աճը կազմել է 1,9%", - նշել է ֆինանսների նախարարը:
9 ամսում դրամի արժևորումը ամերիկյան դոլարի նկատմամբ կազմել է 1,2%։ Եվրոյի և ռուսական ռուբլու նկատմամբ դրամի արժեզրկումը գնահատվում է 1,6% և 5,3%:
Հայաստանի պետական պարտքը 2025թ.հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ հասել է 14.2 մլրդ դոլարի (5.4 տրլն դրամ)՝ տարեկան աճի 10.4%-ից մինչեւ 13.5% արագացմամբ: Դա պայմանավորված է արտաքին պարտքի դինամիկայի բարելավմամբ ՝ ներքին պարտքի աճի շարունակական արգելակման պայմաններում։ Մասնավորապես, արտաքին պարտքի տարեկան դինամիկան ծավալվել է 3,4% անկումից դեպի 9,6% աճ ՝ գերազանցելով 6,9 մլրդ դոլարը (2,6 տրլն դրամ), իսկ ներքին պարտքը շարունակել է աճել՝ 29,1%-ից հասնելով 17,5% - ի ՝ կազմելով 7,3 մլրդ դոլար (2,8 տրլն դրամ)։ Ընդ որում, ներքին պարտքը սկսել է գերակշռել արտաքինի նկատմամբ՝ ս.թ. հուլիսից, այնուհետև ամենամսյա կտրվածքով ամրապնդելով դոմինանտը ավելի ընդգծված տարբերությամբ ։
