Արմինֆո. Դավոսում (Շվեյցարիա) բացվում է ամենամյա Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը։ Ակնկալվում է, որ կմասնակցեն նախագահ Թրամփը և ԱՄՆ-ի մեծ պատվիրակությունը։ Ո՞վքեր էլ կմասնակցեն, և ո՞րն է լինելու Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի օրակարգը։
Դավոսի շվեյցարական ալպյան հանգստավայրը կրկին հյուրընկալում է քաղաքական, տնտեսական և մշակութային էլիտայի ներկայացուցիչներին ամենամյա Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (ՀՏՖ) համար։ Ֆորումը Դավոսում տեղի է ունենում դժվարին ժամանակաշրջանում, քանի որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը փորձում է քանդել միջազգային կարգը. նա չեղարկում է միջազգային առևտրի հաստատված կանոնները, հայտարարում է ԱՄՆ-ի դուրս գալու մասին մի շարք միջազգային կազմակերպություններից, այդ թվում՝ Փարիզի կլիմայական համաձայնագրից, իրականացնում է ռազմական գործողություններ Վենեսուելայում և գերի է վերցնում Նիկոլաս Մադուրոյին, ինչպես նաև սպառնում է բռնակցել Գրենլանդիան։
Աշխարհաքաղաքական ցնցումները և դրանց առաջացրած անորոշությունը, հավանաբար, կգերակշռեն տնտեսական ֆորումում։ Այնուամենայնիվ, քաղաքական գործիչներն ու գործարար առաջնորդները կքննարկեն նաև այլ մարտահրավերներ։ Չնայած առևտրային լարվածության աճին և քաղաքական անկայունությանը, համաշխարհային տնտեսությունը ցուցաբերել է համեմատաբար դիմացկունություն։ Սա մասամբ պայմանավորված է Միացյալ Նահանգներում արհեստական բանականության (ԱԲ) մեջ կատարված մեծածավալ ներդրումներով, որոնք աջակցել են աշխարհի ամենամեծ տնտեսությանը։
Այնուամենայնիվ, 2026 թվականին կանխատեսվող 3.1 տոկոս համաշխարհային աճը շարունակում է հիասթափեցնող մնալ, հատկապես այն պատճառով, որ համաշխարհային պարտքը հասել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր չտեսնված մակարդակի: Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) տվյալներով՝ պարտքի իրավիճակը հատկապես մտահոգիչ է մի շարք աֆրիկյան երկրներում։
Գլոբալ առևտուրը մնում է ճնշման տակ, քանի որ երկրները ավելի ու ավելի հաճախ են ընդունում պրոտեկցիոնիստական միջոցառումներ՝ միակողմանի սակագների սահմանում, արտասահմանյան ներդրումների սահմանափակումների խստացում և կարևորագույն հումքի հասանելիության կրճատում: Տնտեսական դիմակայությունը և դրա հետևանքները գտնվում էին ամենամյա «Գլոբալ ռիսկերի զեկույցի» ուշադրության կենտրոնում, որը հրապարակվել էր ՀՖՖ-ի կողմից հունվարի 14-ին։
Արհեստական բանականությունը կրկին ֆորումի հիմնական թեման է։
Արհեստական բանականությունն արդեն իսկ ցուցադրում է հսկայական ներուժ այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են բժշկությունը և կրթությունը՝ վերջին տարիներին ներգրավելով տրիլիոնավոր դոլարների ներդրումներ: Սա չնայած այն հանգամանքին, որ շատ ընկերություններ դեռևս դժվարությունների են բախվում գործնական կիրառման դեպքեր գտնելու հարցում։
Մտահոգությունները շարունակվում են աշխատաշուկայի վրա արհեստական բանականության ազդեցության վերաբերյալ. առաջիկա տարիներին շատ աշխատատեղեր կարող են կրճատվել։ Anthropic-ի գործադիր տնօրեն և այս տարվա ֆորումի մասնակից Դարիո Ամոդեյի խոսքով՝ արհեստական բանականությունը կարող է մեկից հինգ տարվա ընթացքում վերացնել գրասենյակային աշխատատեղերի կեսը, ինչը ընդգծում է հմտությունների զարգացման մեջ մեծ ներդրումների անհրաժեշտությունը։
Ավելին, արհեստական բանականությունը կրում է աշխարհում առկա թվային անջրպետը սրելու ռիսկ, քանի որ ավելի աղքատ երկրները կարող են չկարողանալ օգտվել ի հայտ եկող հնարավորություններից։ Կան նաև մտահոգություններ, որ արհեստական բանականության մոդելները կարող են ուժեղացնել առկա կողմնակալությունները, տարածել ապատեղեկատվություն և ստեղծել խորը կեղծ տեղեկություններ։
Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի գլոբալ ռիսկերի զեկույցի համաձայն՝ ապատեղեկատվությունը և անբավարար կիբերանվտանգությունը ամենամեծ սպառնալիքներից են, ինչը ընդգծում է արդյունավետ կարգավորման անհրաժեշտությունը։
