Արմինֆո. Ռուսական առաջատար «Սիտրոնիքս Գրուպ» (Sitronics Group) ընկերությունը ստանձնել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի (ԵՐՄՄԳՀԻ) վերահսկողությունը։ Գործարքը տեղի է ունեցել այս տարվա հունվարի 19-ին՝ ըստ ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի տվյալների։
Նշենք, որ ինստիտուտն ինքը չի մեկնաբանում գործարքը։ ՀՀ համապատասխան նախարարություններն ու գերատեսչությունները նույնպես չեն մեկնաբանում ինստիտուտի կառավարման փոխանցումը խոշոր ռուսական հոլդինգային ընկերությանը։ Գործարքի մանրամասները, մանրամասները և գինը դեռևս պարզ չեն։
Նշենք, որ պետական ԵՐՄՄԳՀԻ-ի բաժնետիրական կապիտալը կազմում է 67,780,000 դրամ (մոտավորապես 178,300 դոլար)։ 2022 թվականի վերջին տվյալների համաձայն՝ «Սիտրոնիքս Գրուպ»-ի եկամուտը գերազանցել է 37.5 միլիարդ ռուբլին։
Տարիների ընթացքում ԵՐՄՄԳՀԻ-ն մեծ փորձ է կուտակել համակարգչային տեխնոլոգիաների և համակարգերի նախագծման և արտադրության ոլորտում՝ մնալով նորարարության և տեխնոլոգիական առաջընթացի կենտրոն: ԵՐՄՄԳՀԻ-ը Հայաստանի գիտատեխնիկական զարգացման հիմնական հենասյուներից մեկն է։
Այսօր ինստիտուտը հիմնականում աշխատում է բարձր բարդության կրիպտոգրաֆիկ սարքերի վրա, որոնք ապահովում են գաղտնի հաղորդակցությունների պաշտպանությունը և տվյալների անվտանգությունը: Մասնագետների կարծիքով, "Մերգելյանի ինստիտուտի" աշխատանքի հենց այս ոլորտն է, որը զգալի հետաքրքրություն է առաջացրել ռուս ներդրողների, մասնավորապես՝ «Սիտրոնիքս Գրուպի» կողմից, որը դիվերսիֆիկացված ռուսական ՏՏ ընկերություն է, որն ունի մեծ փորձ ռազմավարական տնտեսական ոլորտների թվայնացման և բիզնեսի և կառավարության համար խոշորածավալ նախագծերի իրականացման գործում։
«Սիտրոնիքս Գրուպը» կապի և տեսահսկման ծառայությունների ոլորտներում լուծումների հիմնական ինտեգրատոր և մատակարար է: Ընկերությունն իրականացնում է թվայնացման նախագծեր կառավարության հաճախորդների ենթակառուցվածքների համար և արդիականացնում է օպերատորային կապի ցանցերը՝ օգտագործելով առաջատար տեղական արտադրողների սարքավորումներ, այդ թվում՝ DWDM տեխնոլոգիայի վրա հիմնված ողնաշարային ցանցային սարքավորումներ: «Սիտրոնիքս Գրուպը» արտադրում է իր սեփական մոդուլային տվյալների կենտրոնները, որոնք հավաստագրված են Uptime Institute միջազգային արդյունաբերական կենտրոնի կողմից՝ TIER III հուսալիության համար: Ընկերության արտադրանքի պորտֆելը ներառում է նաև նավագնացության, նավիգացիայի և ծովային լոգիստիկայի համար սեփական լուծումներ, ինտելեկտուալ տրանսպորտային համակարգեր, արդյունաբերական անվտանգության հարթակներ և գիտատար լուծումներ: Ընկերությունը դասվում է աշխարհի խոշորագույն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ծառայություններ մատուցողների շարքին։
Հարկ է նշել, որ Sitronics Group-ը (JSC Sitronics) AFK Sistema (բաժնետիրական ֆինանսական կորպորացիա «Սիստեմա») դիվերսիֆիկացված ներդրումային խմբի մաս է կազմում, որի հիմնադիրը և մինչև 2022 թվականը մեծամասնական բաժնետերը ռուս ձեռնարկատեր և ներդրող Վլադիմիր Եվտուշենկովն էր: Մեծ Բրիտանիայի կողմից 2022 թվականի ապրիլին պատժամիջոցների ենթարկվելուց հետո նա իր բաժնետոմսերի մի մասը փոխանցեց որդուն՝ Ֆելիքս Եվտուշենկովին՝ նվազեցնելով իր բաժնեմասը մինչև 49.2%, և հրաժարական տվեց AFK Sistema-ի կառավարման խորհրդից։
Հատկանշական է, որ գործարքի գրանցումից հաջորդ օրը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպեց AFK Sistema ներդրումային և ֆինանսական կորպորացիայի սեփականատեր Վլադիմիր Եվտուշենկովի հետ։ Կառավարության հայտարարության համաձայն՝ «հանդիպման ընթացքում կողմերը մտքեր են փոխանակել Հայաստանի տնտեսական զարգացման ընդհանուր հարցերի, ինչպես նաև պետական և մասնավոր հատվածների միջև համագործակցության վերաբերյալ»։ 2024 թվականի ապրիլի դրությամբ, ըստ Forbes-ի, ռուս գործարարը հրատարակության «ցուցակում» զբաղեցնում էր 81-րդ տեղը՝ գնահատված 1,7 միլիարդ դոլար զուտ կարողությամբ։
AFK Sistema-ն նախկինում մինչև 2024 թվականը ներկա էր Հայաստանում որպես հայկական MTS Armenia հեռահաղորդակցության օպերատորի (VIVASell ապրանքանիշ) վերահսկիչ բաժնետեր։
