Արմինֆո. Հայաստանի բանկային հատվածում կապիտալի բավարար պաշարները և կայուն շահութաբերությունը կնպաստեն վարկավորման զգալի աճին 2026-2027թթ.: Այդ մասին նշվում է S&P Global Ratings-ի «Բանկային հատվածի կանխատեսում 2026թ. համար. Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի երկրներ: Կայուն ցուցանիշներ աշխարհաքաղաքական բարձր ռիսկերի ֆոնին» զեկույցում:
Բանկային հատվածի շահութաբերության ցուցանիշները կշարունակեն կարգավորվել բազայի էֆեկտի ուժեղացման, ինչպես նաև արտարժույթով գործառնություններից և գլոբալ տոկոսադրույքներից եկամուտների նվազման շնորհիվ: S & P Global Ratings-ն ակնկալում է, որ ակտիվների եկամտաբերությունը միջինում կնվազի մինչև 3,5%:
Այնուամենայնիվ, տնային տնտեսությունների պարտքի շարունակական արագ կուտակումը և խնայողությունների ցածր մակարդակը ցույց են տալիս ֆինանսավորման երկարաժամկետ կառուցվածքային դեֆիցիտ:
Երևանի մերձակայքում անշարժ գույքի նկատմամբ պահանջարկը 2026թ. կմնա չափազանց բարձր՝ պայմանավորված 2027թ. - ից հիփոթեքային վարկերի գծով հարկային արտոնությունների հետագա կրճատմամբ: Երևանում անշարժ գույքի գները, ամենայն հավանականությամբ, կպահպանվեն նույն մակարդակում՝ 2025թ. անկումից հետո:
S&P Global Ratings-ի զեկույցում ներկայացվում են բանկային հատվածի ոլորտային եւ երկրի ռիսկերի գնահատականները (BICRA), որոնք վկայում են այն մասին, որ, ընդհանուր առմամբ, տարածաշրջանում գործող բանկերի համար ռիսկի մակարդակը մնում է բարձր. «Տարածաշրջանում տնտեսական և ոլորտային ռիսկերի զարգացման կայուն միտումներն արտացոլվում են բարենպաստ մակրոտնտեսական իրավիճակի և բանկային հատվածի կայուն ցուցանիշների մեր սպասումներում»։
S & P Global Ratings - ը Հայաստանի համար պահպանել է տնտեսական եւ ոլորտային ռիսկերի զարգացման կայուն միտումը BICRA գնահատման շրջանակներում ' երկրի վարկանիշի ենթադրվող բազային մակարդակը դիտարկելով «BB-» մակարդակում: Հայաստանյան բանկերից կայուն կանխատեսմամբ երկրի մակարդակի S&P-ի վարկանիշ ունեն Ամերիաբանկը, Արդշինբանկը և IDBank -ը:
S&P Global Ratings - ի գնահատմամբ ՝ ռիսկի բարձր մակարդակը դիտվում է տնտեսական կայունության, տնտեսության մեջ անհավասարակշռության եւ մրցակցության դինամիկայի տեսանկյունից, իսկ ռիսկի շատ բարձր մակարդակը դիտվում է տնտեսության, ինստիտուցիոնալ համակարգի եւ բանկային համակարգի ֆինանսավորման վարկային ռիսկի տեսանկյունից:
Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի երկրների վերաբերյալ S & P Global Ratings-ը նշում է, որ բանկային կարգավորման և վերահսկողության ուժեղացումը դեռևս հետ է մնում առաջավոր փորձից: Կոնկրետ Հայաստանի մասով S&P Global-ն ակնկալում է բանաձևի նոր նախագծի ներկայացում խորհրդարան և 2026 թվականին օպերատիվ դրույթների աստիճանական գործարկում։ «Ներկայումս քննարկումներ են ընթանում օրենսդրության նախագծի շուրջ, որը վերաբերում է Pillar 2 կապիտալի հավելավճարներին և վաղ միջամտության լիազորություններին: Իշխանությունները նախատեսում են նաեւ նոր օրենք մտցնել վճարային համակարգերի մասին։ Հետագայում ավելի մեծ ուշադրություն կդարձվի փողերի լվացման դեմ պայքարի պահանջներին եւ "ճանաչիր քո հաճախորդին" սկզբունքներին, ներառյալ կրիպտոակտիվների եւ սթեյբլկոինների լրացուցիչ կարգավորումը", - նշվում է զեկույցում:
S & P Global Ratings-ն ակնկալում է, որ Կենտրոնական Ասիայի եւ Կովկասի տարածաշրջանի բանկերը 2026 թվականին կպահպանեն կայուն ցուցանիշները նախորդ երկու տարիների մակարդակում, ընդ որում, շահութաբերությունն ու կապիտալի մակարդակը կպահպանվեն վարկավորման նվազող, բայց միջինը 15-20% դեռեւս ուժեղ աճով եւ ակտիվների կայուն որակով:
Տարածաշրջանում տնտեսական աճի բարենպաստ հեռանկարները, վարկավորման մեծ պահանջարկը (հատկապես մանրածախ հատվածում), ֆինանսավորման և իրացվելիության ուժեղ ցուցանիշները և բանկերի կապիտալի կայուն պաշարները, որոնք ապահովված են բարձր շահութաբերությամբ, կարող են հանգեցնել դրական վարկանիշային գործողությունների 2026 թվականին: Ներկայումս տարածաշրջանում ֆինանսական հաստատությունների վարկանիշների 19% - ն ունի «Դրական» կանխատեսում, իսկ 81% - ը' «Կայուն»:
Տարածաշրջանում ֆինանսական կազմակերպությունների համար հիմնական ռիսկերին են դասվում աշխարհաքաղաքական լարվածության աճը, մանրածախ վարկավորման աճի ագրեսիվ տեմպերը, որոնք կարող են հանգեցնել անհավասարակշռության ավելացման, ինչպես նաև թվայնացման, արհեստական բանականության, կլիմայի փոփոխության և կիբեռսպառնալիքների հետ կապված ռիսկերը:
Տարածաշրջանի բանկային հատվածներում կարգավորումը, վերահսկողությունը և կորպորատիվ կառավարումը շարունակում են զարգանալ, բայց դեռ մնում են պակաս թափանցիկ և կանխատեսելի, քան՝ զարգացած շուկաներում:
