Արմինֆո. ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունում տեղի է ունեցել ազատ տնտեսական գոտիների (ԱՏԳ) միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ, որը վարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը։
Նիստի մասնակիցները քննարկել են ԱՏԳ-ների կազմակերպիչների և շահագործողների կողմից ներկայացված զեկույցների և հայտարարագրերի հիման վրա 2025 թվականի գործունեության արդյունքները, ինչպես նաև ազատ տնտեսական գոտիների զարգացման հետ կապված մի շարք հարցեր։
Ըստ էկոնոմիկայի նախարարության մամուլի ծառայության՝ նրանք առանձին-առանձին քննարկել են Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու ընթացիկ գործունեությունը և նախանշել հաջորդ քայլերը։
Ըստ աղբյուրի՝ քննարկումներից հետո տրվել են հանձնարարականներ և կայացվել են որոշակի որոշումներ։ Սակայն էկոնոմիկայի նախարարությունը չի նշել, թե որ որոշումներն են քննարկվում։
Հարկ է նշել, որ փետրվարի սկզբին կայացած ամփոփիչ մամուլի ասուլիսի ժամանակ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը խոսել է Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու սեփականատիրոջ հետ կապված խնդիրների մասին՝ ընդգծելով, որ այս գործով դատական գործընթացները հետաձգվել են։ «Մինչև իրավական լուծում չլինի, մենք ոչինչ չենք կարող անել», - նշել է նախարարը։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Իրանի հետ սահմանին Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելու մասին որոշման նախագիծը հաստատել էր հերթական նիստի ժամանակ։
Միևնույն ժամանակ, 2019 թվականին քրեական գործեր էին հարուցվել Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու հարակից հողամասերի վերաբերյալ։ Ինչպես այն ժամանակ պնդում էր Նիկոլ Փաշինյանը, հողերը «բարձրաստիճան» պաշտոնյաների կողմից ձեռք են բերվել ծիծաղելի գներով և խարդախության միջոցով։
Վարչապետի խոսքով՝ ազատ տնտեսական գոտու ստեղծման ծրագրի իրականացման ընթացքում ի հայտ են եկել որոշ «տարօրինակ» փաստեր։ «Մենք նախնական տեղեկություններ ունեինք, որ բարձրաստիճան պաշտոնյաները, տեղյակ լինելով այս տարածքում ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելու ծրագրերից, կարողացել էին հարակից հողամասեր ձեռք բերել ծիծաղելի գներով։ Անցյալ տարի իմ այցի ժամանակ պարզ դարձավ, որ այնտեղ պետական հողատարածք չկա նախագծի համար», - հայտարարել էր Փաշինյանը։
Այն ժամանակ հաղորդվել էր, որ հարցը կլուծվի երկու-երեք ամսվա ընթացքում, և բոլոր ապացույցները ցույց էին տալիս, որ հողամասերը ենթակա են վերադարձման պետությանը։ Եթե հետաքննությունը ապացուցի, որ գործարքները խարդախ են, ապա հիմքեր կստեղծվեն դրանք անվավեր ճանաչելու համար, և մեղավորները կենթարկվեն պատասխանատվության, հայտարարել է գլխավոր դատախազությունը։
Հատուկ տնտեսական գոտուն հատկացված հողատարածքը չի գերազանցում 2 հեկտարը։ Նախատեսվում էր, որ այն ի վերջո կհասներ 10 հեկտարի, ապա կընդլայնվեր մինչև 50 հեկտար։ Սակայն մասնավոր հողատերերի հետ բանակցությունները ցանկալի արդյունքի չհանգեցրին։ Այդ պատճառով պետությունը ստիպված է գնալ այդ հողերի օտարման ոչ ժողովրդական ճանապարհով՝ հանրային շահի նկատառումներից ելնելով։ Հայտնի չէ, թե արդյոք այս հարցը լուծվել է։
Մեղրիում Հատուկ տնտեսական գոտու կառուցման ընդհանուր արժեքը գնահատվել է 32 միլիոն դոլար, որից 28 միլիոն դոլարը՝ կապիտալ ծախսեր։ Նախատեսվում էր, որ այնտեղ կգործի 100-120 ընկերություն, որոնք 10 տարվա ընթացքում կապահովեն 52 միլիոն դոլարի եկամուտ։ Նրանց արտադրանքը կարտահանվի Իրան, ԵԱՏՄ, Մերձավոր Արևելք, Թուրքմենստան և այլ երկրներ։ Բոլոր ընկերությունների կողմից 10 տարվա ընթացքում կատարված ընդհանուր ներդրումները նախատեսվում էր հասցնել 350-400 միլիոն դոլարի։ Հատուկ տնտեսական գոտիների գործունեությունն արդեն իսկ իրավաբանորեն ամրագրված է ԵԱՏՄ մաքսային օրենսգրքում։ ԵԱՏՄ-ում անմաքս համակարգի շրջանակներում կգործեն ընդհանուր առմամբ յոթ նման գոտիներ։
