ԱրմԻնֆո. Համաշխարհային բանկը Հայաստանին 70,4 մլն եվրո վարկ կտրամադրի "Ջրամատակարարման և ոռոգման համակարգերի բարելավում. 1-ին փուլ" ծրագրի իրագործման համար: Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի հանձնաժողովը փետրվարի 26-ի նիստում դրական եզրակացություն է տվել ՀՀ կառավարության ներկայացրած բանկի հետ համաձայնագրի նախագծին:
ՀՀ Ջրային կոմիտեի նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանի խոսքով՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ին և 18-ին Հայաստանի Հանրապետությունը և ՀԲ կառուցվածքի մեջ մտնող վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկը ստորագրել են համապատասխան վարկային համաձայնագիր: Ծրագրի ֆինանսավորման համար Բանկը Հայաստանի Հանրապետությանը տրամադրում է 70,4 մլն եվրո, իսկ ՀՀ կառավարությունը պարտավորվում է համաֆինանսավորել ծրագրի իրականացման հետ կապված հարկերը, տուրքերը, գործառնական ծախսերը և վարկային միջոցների հաշվին ֆինանսավորման ոչ ենթակա այլ ծախսերը: Համաձայնագրի գործողության ժամկետը 180 օր է ՝ ստորագրման պահից, իսկ նախագծի գործողության ժամկետը ՝ 5 տարի ՝ ուժի մեջ մտնելու օրվանից ։ Համաֆինանսավորման համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 2026 թվականի մարտի 31 - ն է:
Ծրագիրը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաղադրիչներից․ ջրային ոլորտի բարեփոխում և գյուղական վայրերում կլիմայակայուն ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերի ինստիտուցիոնալ ամրապնդում, գյուղական բնակավայրերի ջրամատակարարման և կոյուղու բարելավում, ոռոգման ենթակառուցվածքների և համակարգերի կառավարման արդիականացում, ծրագրի կառավարում: Նախատեսվում է նաեւ Զարգացման ֆրանսիական գործակալության կողմից 185 մլն դոլար գումարի համաֆինանսավորում: Առաջիկա 10 տարիներին ընդհանուր ֆինանսավորումը կկազմի 435 մլն դոլար, որից առյուծի բաժինը (330 մլն դոլար) բաժին կհասնի ՎԶՄԲ-ին: Հաշվի առնելով Հայաստանի ջրային ոլորտի առջև ծառացած խնդիրների բազմակողմանի և փոխկապակցված բնույթը, ներառյալ ոռոգման ենթակառուցվածքների ֆիզիկական մաշվածությունը, գյուղական բնակչության համար անվտանգ ջրամատակարարման սահմանափակ հասանելիությունը և կլիմայի փոփոխության հետ կապված աճող ռիսկերը, առաջարկվող նախագիծը նպատակ ունի կիրառել համապարփակ, բազմափուլ մոտեցում ՝ ապահովելու ոլորտի կայուն զարգացումը և արդյունավետ կառավարումը: Նախագիծը Համաշխարհային բանկի կողմից ֆինանսավորվող նախորդ նախաձեռնությունների տրամաբանական շարունակությունն է և կապահովի անհրաժեշտ քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և ենթակառուցվածքային բարեփոխումների իրականացում:
Նախագծի իրականացման արդյունքում ակնկալվում է ներդնել կլիմայական առումով կայուն ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգեր, որոնք կնպաստեն տնտեսական աճին, պարենային անվտանգությանը և տարածաշրջանային հավասարակշռված զարգացմանը:
Ծրագրի առաջին վեցամյա փուլը կիրականացվի ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Ջրային կոմիտեի կողմից Արարատի, Արմավիրի, Կոտայքի, Արագածոտնի, Շիրակի և Տավուշի մարզերի բնակավայրերում: Նախաձեռնությունն ուղղված է ենթակառուցվածքների արդիականացմանը և ջրային ոլորտը կարգավորող հաստատությունների ամրապնդմանը ՝ ջերմոցային գազերի արտանետումների նվազեցման և եղանակային էքստրեմալ երևույթներին հարմարվողականության բարձրացման Հայաստանի պարտավորություններին համապատասխան: Ըստ աղբյուրի ՝ Հայաստանի 579 գյուղական բնակավայրերում մոտ 650 հազար մարդ մնում է առանց կենտրոնացված ջրային ծառայությունների հասանելիության, քանի որ բնակվում են այն գոտիներում, որոնք վարձակալության պայմանագրերի համաձայն, չեն ընդգրկում ջրամատակարարման ծառայությունների մատուցում: Նախագիծը կնպաստի նաև ջրօգտագործողների ընկերակցությունների կառավարման կառուցվածքի բարելավմանը, այդ թվում ՝ կանանց ներգրավման միջոցով:
Հիշեցնենք, որ 1992 թվականից ի վեր ՀԲ-ն երկրին տրամադրել է մոտ 3 մլրդ դոլար, ներառյալ ներդրումային վարկեր, դրամաշնորհներ, վերլուծական աջակցություն և տեխնիկական աջակցություն: ՎԶՄԲ-ի տրաստային հիմնադրամների և Զարգացման միջազգային ասոցիացիայի (ՀԲ կառուցվածք) ընթացիկ պորտֆելը կազմում է մոտ 400 մլն դոլար։ 2023 թվականից Հայաստանը դարձել է նաև Զարգացման միջազգային ասոցիացիայի դոնոր երկիր ։
