Արմինֆո.Մի քանի օրից կմեկնարկի Հայկական ատոմակայանի շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը երկարաձգելու երկրորդ ծրագիրը: Այդ մասին մարտի 18-ին ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը՝ ներկայացնելով ՀՀ կառավարության 2021-2026 թթ.ծրագրի իրականացման ընթացքի եւ արդյունքների մասին զեկույցը։
«Հայաստանի ԱԷԿ - ի շահագործման ժամկետը մինչև 2026 թվականը երկարաձգելու առաջին ծրագիրն ընթացքի մեջ է (2016 թվականին Հայաստանի ԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետը երկարացվել է 10 տարով-խմբ.): Առաջիկա օրերին կմեկնարկի շահագործման ժամկետի երկարաձգման երկրորդ ծրագիրը, որը ենթադրում է ատոմակայանի շահագործման ժամկետի երկարաձգում ևս 10 տարով: Պետական բյուջեից ՀԱԷԿ - ին տրամադրվել է 63,2 մլրդ դրամի բյուջետային վարկ», - ասել է Խուդաթյանը։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը շարունակում է բանակցությունները տարբեր երկրների և ընկերությունների հետ՝ նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման շուրջ:
«Հայաստանի կառավարությունն արդեն ընտրել է ատոմային էլեկտրակայանի տեսակը ՝ մոդուլային ։ Ընթացիկ տարվա ընթացքում կամ 2027 թվականի սկզբին մենք կընտրենք մոդելը, որից հետո կանցնենք հաջորդ փուլին», - նշել է նախարարը։
Հիշեցնենք, որ ներկայումս երկրում գործող Հայկական ԱԷԿ - ի երկրորդ էներգաբլոկում իրականացվում է դրա շահագործման ժամկետը 10 տարով երկարաձգելու երկրորդ ծրագիրը ' մինչև 2036 թվականը: ՀՀ կառավարությունը կրկնակի երկարաձգման ամբողջ ծրագրի համար հատկացրել է 165 մլն դոլար, որից 57,5 միլիոնը "Ռոսատոմ"-ի պատասխանատվության գոտում է, մնացած ծավալը ՀԱԷԿ-ն ինքնուրույն է իրացնում։ Կողմերը մտադիր են շարունակել կայանի անվտանգության մակարդակի բարձրացմանն ուղղված միջոցառումները ։ Մասնավորապես, նախատեսվում է անցում կատարել նախագծային վթարների նոր շրջանակի իրականացմանը, որոնք պետք է նախատեսվեն անվտանգության համակարգերում ։ Աշխատանքներ կիրականացվեն նաև ՀԱԷԿ-ի հրդեհային անվտանգության բարձրացման, օժանդակ պոմպերի համակարգերի արդիականացման ուղղությամբ: Մեծ ուշադրություն է դարձվելու նյութագիտական հետազոտությունների անցկացմանը, քանի որ կայանը շահագործվելու է իր ժամկետից դուրս բավականին երկար ժամանակ, և այդ պատճառով աշխատանքներ են տարվելու ռեակտորի կորպուսի մետաղի վերահսկման ուղղությամբ:
Միաժամանակ, 2036 թվականին հանրապետությունում պետք է կառուցվի նոր ատոմային էներգաբլոկ ։ Հայաստանը դեռ չի կողմնորոշվել նոր էներգաբլոկի մոդելի հարցում։ Բանակցություններ են ընթանում տեխնոլոգիաների պոտենցիալ մատակարար երկրների հետ։ Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման նկատմամբ հետաքրքրություն են ցուցաբերել այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանը, Հարավային Կորեան և Չինաստանը: Դեռևս 2023 թվականի հուլիսին ՀՀ կառավարությունը աշխատանքային խումբ էր ուղարկել ԱՄՆ, որը ծանոթացել էր ամերիկյան միջուկային տեխնոլոգիաներին, փոքր մոդուլային ռեակտորներին և դրանց մշակումներին։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բազմիցս հայտարարել է, որ ռազմավարական որոշում է կայացվել փոքր մոդուլային ատոմակայան կառուցելու վերաբերյալ: «Ինչու՞։ Կարևոր պատճառներից մեկն այն է, որ, ինչպես մեզ բացատրեցին մասնագետները, մոդուլային ԱԷԿ - ի վթարները համարվում են լոկալ նշանակության արտակարգ իրավիճակ, այսինքն ՝ ԱԷԿ-ի վթարի դեպքում 500 մետրից դուրս սպառնալիք չի լինի", - հայտարարել է Փաշինյանը։
